Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бұл мақалада 2005 жылы Малайзияның қоғамдық істеріндегі маңызды тұлғалар мен оқиғалар, сонымен қатар белгілі малайзиялықтардың тууы мен қайтыс болуы тізімі келтірілген.
This article lists important figures and events in Malaysian public affairs during the year 2005, together with births and deaths of notable Malaysians.
Оқиғалар
1 қаңтар THR Raaga and Gegar телеарнасы ресми түрде Астро телеарнасы арқылы ашылды және Малайзияның 16 штатында эфирде болды. 15 ақпан Малайзияның теңіз күшін қолдану агенттігі (MMEA) (Малайзияның жағалау күзетшісі) құрылды. 9 наурыз Жохор Бахрудан келген студент Нұр Амалина Че Бакри 2004 жылғы Сиджил Пелажаран Малайзия (SPM) емтихандарында 17А1 балл жинады. 1 сәуір Сити Нұрахализа алғаш рет Лондонның Корольдік Альберт Холл залында концерт берді. 18 мамыр Оқытушылар күні Селангор штатының Кланг қаласында Солтүстік Кланг бұғазының айналма жолынан өтіп бара жатқанда, Sekolah Rendah Agama Rantau Panjang діни мектебінің оқушысы Нұр Салина Сапаредиді жүк көлігі соқты. 20 мамыр Мириге қала мәртебесі берілді және ол Саравақтың екінші қаласы болды. Маусым Селенгор штатының Серенада жақын жеріндегі Ұлттық желі желісінің электр желісінің бұзылуы Малайзия түбегінің солтүстігінде электр қуатының өшірілуіне себеп болды. Маусым Малайзиялық сквошшы Николь Дэвид Гонконгте өткен әлем чемпионатында әлем чемпионы атанды. Ол әлемдегі No1 орынды иеленген алғашқы азиялық әйел болды. Спортта 1-орын. Шілде Саравактағы Бакелаланның Саравак штатының депутаты доктор Джадсон Сакай анак Тагал Бакелалан қаласында болған тікұшақ апатынан қаза тапты. 10 шілде НКВЕ Джалан Меру көпіршігі (қазіргі Сетия Алам алмасу жолы) Жаңа Кланг аңғарындағы автокөлік жолына құлап, екі бангладеш жұмысшысын өлтіріп, тағы жеті адамды жарақаттады. 18 шілдеде бетперде киген адамдар Аспан патшалығының штаб-пәтеріне шабуыл жасап, терезелерді сындырып, ғимараттарды өртеп жіберді. Екі күннен кейін Аспан патшалығы сектасының 58 шәкірті тұтқындалды, ал 31 шілдеде Келантанда Ариффин Мохамедтің төрт әйелі деп аталатын Аях Пиннің үш әйелі де тұтқындалды. Сектаның жетекшісі Арифин тұтқындалудан қашып, Малайзия билігі іздеген қашқын ретінде қашып жүр. 45 адам үкіметтік фетваны сақтамағандығы үшін (яғни, бұрыс деп жариялаған сектаның мүшесі болып қала бергені үшін) айыппұл төледі, бұл 3000 рубльге дейін айыппұл салуға немесе екі жылға бас бостандығынан айыруға әкеп соғады. Тұтқындалғандардың бірі "Исламды қорлау" (өзін мұсылман емес деп танығаны үшін) деген қосымша айыппен жауапқа тартылды. 1 тамыз Бесұт жер басқармасының қызметкерлері Sky Kingdom-тің түрлі ғимараттарын бұзды, бұл туралы Ұлттық жер кодексінің 129-бабында айтылған (уәкілетті емес құрылысты жерді тәркілеумен жазалайды). 3 тамыз Мауи Академия Фантазияның 3-ші маусымында жеңіп, Малайзияның ең үздік ер әншілерінің бірі атанды. 9 тамыз Малайзияның қоғамдық полициясы - Ракан Коп іске қосылды. 10 тамыз Ұлттық биоотын саясаты енгізілді. 11 тамыз Түлкі: Куала-Сэлангор мен Порт-Клангта төтенше жағдай жарияланды. 27 тамыз Селангор Малайзияның алғашқы дамыған мемлекеті деп жарияланды. 5 қыркүйек Сабахтан келген Ти Тэо Чуан есімді малайзиялық адам Индонезияның Медан қаласында халық көп тұратын тұрғын үй аумағына құлаған Мандала әуе компаниясының 91-ұшымында қаза тапқан жолаушылардың бірі болды. 1 қазан Келантан штатының астанасы Кота Бару Малайзияның алғашқы исламдық қаласы деп жарияланды. 9 қазан Малайзияның азаматы және исламшыл террорист Азахари Хусин Индонезиядағы жасырындығына полиция шабуыл жасағанда қаза тапты. 20 қазан Малайзияның қазіргі премьер-министрі Абдулла Ахмад Бадавидің әйелі Эндон Махмуд қайтыс болды. Оның денесі Таман Селатан, 20-округ, Путраджаядағы мұсылман зиратында жерленді. 29 қараша Теренггануда өткен бірінші Монсон кубогы халықаралық регатасы. 6 желтоқсан Федералды басқарушы коалиция Барисан Насионал Келантандағы сайлау арқылы Пенгалан Пасирді жеңді. 14 желтоқсан Куала-Лумпур қаласында 11-ші АСЕАН саммиті мен Шығыс Азия саммиті өтті.
1 January – THR Raaga and Gegar was officially inaugurated by Astro and was on air over 16 states of Malaysia. 15 February – The Malaysian Maritime Enforcement Agency (MMEA) (Malaysian Coast Guard) was founded. 9 March – A student from Johor Bahru, Johor, Nur Amalina Che Bakri scored a record 17A1s in the 2004 Sijil Pelajaran Malaysia (SPM) examinations. 1 April – Siti Nurhaliza held a concert in Royal Albert Hall, London for the first time. 18 May – On Teacher's Day, a seven year old girl from Sekolah Rendah Agama Rantau Panjang religious school Nur Salina Saparedi was hit by a lorry while she was crossing the road at North Klang Straits Bypass in Klang, Selangor. 20 May – Miri was granted city status and became the second city of Sarawak, after state capital Kuching. June – A fault in the transmission line of the National Grid near Serendah, Selangor caused a blackout in northern Peninsular Malaysia. June – Malaysian squash player Nicol David captured the World Open title in Hong Kong and become the World No.1 in woman's squash. She was the first Asian woman to be ranked World No. 1 in the sport. July – Dr Judson Sakai anak Tagal, the Sarawak state assemblyman for Ba'kelalan, was killed in a helicopter crash in Ba'kelalan, Sarawak. 10 July – The NKVE Jalan Meru flyover (now Setia Alam Interchange) collapsed onto the New Klang Valley Expressway (NKVE), killing two Bangladeshi workers and injuring seven others. 18 July – A group of masked vigilantes attacked the Sky Kingdom's headquarters, smashing windows and torching buildings. Two days later, 58 followers of the Sky Kingdom sect were arrested, and on 31 July three of Ariffin Mohamed known as Ayah Pin's four wives were also arrested in Kelantan. Ariffin, the leader of the sect escaped arrest and remains at large as a fugitive wanted by the Malaysian authorities. Forty five members faced charges of failing to observe the government fatwa (i. e. for continuing to be members of a sect declared as deviant), which carried a fine up to RM 3,000 or two years in prison. One of those arrested faced an additional charge of "humiliating Islam" (for claiming not to be a Muslim). 1 August – Officials of the Besut Land Office demolished Sky Kingdom's various buildings, citing Section 129 of the National Land Code (which punishes unauthorised construction with land confiscation). 3 August – Mawi won the Akademi Fantasia Season 3 and became one of the top Malaysian male singers. 9 August – Rakan Cop, the Malaysian community police was launched. 10 August – The National Biofuel Policy was introduced. 11 August – Haze: A state of emergency was declared in Kuala Selangor and Port Klang. 27 August – Selangor was declared as the first developed state in Malaysia. 5 September – A Malaysian named Ti Teow Chuan from Sabah was among the passengers who died on Mandala Airlines Flight 91 that crashed into a heavily populated residential area in Medan, Indonesia, killing 149 including 49 people in the ground. 1 October – Kota Bharu, capital of Kelantan state, was declared the first Islamic city in Malaysia. 9 October – Azahari Husin, a Malaysian national and Islamic terrorist was killed in a police raid on his hideout in Indonesia. 20 October – Endon Mahmood, wife of the incumbent Malaysian Prime Minister Abdullah Ahmad Badawi died. Her body was laid to rest at the Muslim cemetery in Taman Selatan, Precinct 20, Putrajaya. 29 November – First Monsoon Cup international regatta held in Terengganu. 6 December – Federal governing coalition Barisan Nasional won the Pengkalan Pasir by election in Kelantan. 14 December – The 11th ASEAN Summit and East Asian Summit were held in Kuala Lumpur.