Кіріспе

Джон Уолтем (немесе Джон де Уолтем) - XIV ғасырда Англияда діни қызметкер және жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкер. Ол король Эдуард III және Ричард II билік құрған кезде бірқатар шіркеулік және азаматтық лауазымдарды атқарды, ақыр соңында Лорд-совет қазынашысы, Англияның Лорд-жеке мөрі және Солсбери епископы болды. Ол Лондонның Вестминстер абатлығында жерленген.

Ерте өмір

Уолтем Линкольнширдің Уолтем қаласында дүниеге келген деп есептеледі. Тарихшы Томас Фуллер 1655 жылы "Уолтемнің азаматы болған мемлекет қайраткерлері арасында де Уолтем қоңырау шалыпты" деп жазды. Ол Джон мен Маргарет Уолтемнің ұлы болды, оның ескерткіш мысы әлі күнге дейін Уолтемдегі Барлық қасиеттілер шіркеуінің ғибадатханасында бар. Уолтемнің үлкен ағасы Джон Торсби, Англияның лорд-канцлері және Йорк архиепискобы. Джон де Уолтамды сол есімді замандас туыстарымен шатастыруға болмайды; жазбаларға сәйкес, Торесбидің немересі және жас Джон Уолтамның ағасы болған Джон Уолтам болған. 1384 жылы қайтыс болған бұл аға Уолтхэм Йорк каноны және деканның орынбасары болды. Оның өсиетінде ағасы Джон туралы айтылған, ол Джон Уолтемнің әкесі деп саналады.

Діни қызметкерлер мен азаматтық лауазымдар

Ол діни қызметкер ретінде бірқатар жоғары лауазымдарды атқарған. Ол Саутвелл соборындағы Дунемнің пребендери лауазымын атқарды, бірақ 1361 жылы бұл қызметтен кетті; сол жылдың 20 қарашасында Личфилд соборының пребендери болып тағайындалды. 1383 жылға дейін Рэмптон, Ноттингемширде пребендарлық лауазымын да атқарды. 1368 жылы 25 қазанда Уолтем Йорк Минстердегі Оңтүстік Ньюбальдтың пребендери болып тағайындалды, бұл тағайындауды 1370 жылы 7 қазанда король Эдуард III бекітті. 1378 жылы Уолтхэм Линкольн епархиясындағы Оңтүстік Келсидегі Сент-Мария шіркеуінің ректоры ретінде қысқа мерзімге сол жылдың ақпан айынан мамыр айына дейін қызмет атқарды. Келесі жылы Уолтемге Дерхам епархиясындағы Честер-ле-стриттегі Сент-Мария және Сент-Кутберт колледждік шіркеуінің каноны қызметі ұсынылды, бірақ ол оның орнына 17 маусымда 1379 жылы Линкольн епархиясындағы Грендон шіркеуінде қызмет атқарды. Үш айдан кейін, 18 қыркүйекте Уолтем Дерхам графтығының епископ Оклендтегі Сент-Эндрю колледждік шіркеуінің канонатына тағайындалды. Уолтем 1385 жылдан 1388 жылға дейін Ричмонд архидиаконы қызметін атқарды. Уолтем 1381 жылдан 1386 жылға дейін Англиядағы теңдік соты - Канцелярия сотының роллдерінің шебері болды. Бұл тағайындау кезінде ол Канцелярия сотының юрисдикциясын кеңейтеді. Уолтхэм сотқа шақыру туралы бұйрықты ойлап тапқан, бұл сот бұйрығын айыпталушыларды сотқа қатысуға мәжбүрлеу үшін жасаған. 1386 жылы Уолтем Лорд-привиль мөрі болып тағайындалды, ол 1389 жылға дейін осы лауазымға ие болды. Ол 1391 жылдан 1395 жылы қайтыс болғанға дейін Лорд-қазынашы қызметін атқарды. 1388 жылдың мамыр айында Уолтхэм Александр Невиллдің, Йорк архиепискобының, Роберт де Вередің, Оксфорд графының және Ирландия герцогының, Майкл де ла Поледің, Саффолк графының және басқалардың сотында комиссия мүшелерінің бірі болды. Папа Урбан VI 1388 жылы 3 сәуірде Солсбери кафедрасын Уолтхамға берді, ал ол 1388 жылы 20 қыркүйекте король Ричард II қатысқан рәсімде Солсбери епископы болып тағайындалды. Епископ ретінде билік құрған кезінде Уолтем 1390 жылы каноникалық сапардан бас тартып, Кентерберий архиепискобы Уильям Куртенэйдің өкілеттігіне қарсы шықты; Куртенэйдің экскоммуникация үкімімен қорқытқан Уолтем мойынсұнды. Бұл уақытта Джон Уиклиф пен лоллардтардың ілімдері кеңінен тарала бастады. Хроникашылар Солсбери епископы ретінде Уолтхам Лондонның Флит-стриттегі Солсбери-корттағы жатақханада тұрғанын айтады. 1392 жылы Солсбери епископтарының Ромейн есімді егіншісі нан пісірушінің себетінен жылқы нан ұрлап кеткенде болған көтерілістің есебі бар; нан пісіруші егіншіге балтамен шабуыл жасап, бас сүйегін сындырып, егінші епископтың қонақ үйінде тұтқындалудан бас сауғалап қашып кетті. Одан кейін болған көтеріліс кезінде Солсбери епископтың үйіне шабуыл жасалды. Көтерілістен кейін Лондонның бірқатар азаматтық беделді адамдары түрмеге қамалды және король Лондонның мэрін алмастыруға араласты. Уолтхам 1386 жылғы керемет парламенттің үкімет реформасын жүргізу және Ричардтың жақын досындағы адамдардың ықпалын жою үшін тағайындалған ерлер тобының бірі болды. Бастапқыда Уолтхам Апеллант ісіне жанашыр болған болуы мүмкін екендігіне кейбір дәлелдер бар, бірақ Уолтхам 1390 жылдан бастап патшаның сүйікті және жақын досы болды. 1391 жылы Уолтхемді лорд-қазынашы етіп тағайындағанда Ричардтың ықыласы айқын болды. Уолтем мен патша арасындағы қарым-қатынас туралы болжамдар айтылады. "Патшаның оған деген махаббаты туралы қорқынышты сөз болды" деп мәлімделген.

Өлім және жерлеу

Жеті жыл епископ болғаннан кейін, Уолтхэм 1395 жылы 17 қыркүйекте қайтыс болды. Ол қайтыс болғаннан кейін, Уолтхэмді Солсбери соборында жерлеуді қалады, бірақ патша араласып, Уолтхэмге Лондонның Вестминстер абатханасында қабір беруді бұйырды. Ол Сэр Уильям Скропты Солсбериден денені алуға жіберді, ал Уолтемнің сүйегі Лондонға Едуард Исповедник шіркеуінде жерленуге әкелінді. Ричардтың құлдырауынан кейін ол 1400 жылы Король Лэнглидегі Барлық қасиеттілердің қабіріне жерленді, бірақ кейіннен 1413 жылы Вестминстер абатшылығындағы Эдуард Мойындаушының шіркеуіне қайта жерленді. Уолтемнің қабірі шіркеудің солтүстік-батыс бұрышында, Эдуард Исповедник пен Ричард II мен Аннаның қабірлеріне жақын орналасқан. Шәжіре қабырғасындағы ескерткіш мыс (қазір қатты зақымдалған) Уолтхэмді массалық киім киіп, эпикопальді митра киіп, пасторальді крейсерді ұстап тұрған күйінде бейнелейді. Оның шатыршасы Мәриям ананың суреттерімен безендірілген және оны ою-өрнекті готикалық үш қабатты шатырша қоршап тұр.