Кіріспе

n паразиттік сан (негіздемесі 10) - оң табиғи сан, оны n-мен көбейткенде, ондық таңбаның соңғы цифрларының алдыңғы жағына жылжыуы. Мұнда n өзі бір цифрлы оң табиғи сан. Басқаша айтқанда, ондық таңба бір орынға оңға қарай дөңгелек түрленіп ауысады. Мысалы: 4 × 128205 = 512820, сондықтан 128205 - 4 паразиттік. Көптеген математиктер алдыңғы нөлдерді қолдануға рұқсат бермейді, бұл жалпыға ортақ конвенция. Сонымен, 4 × 25641 = 102564 болса да, 25641 саны 4 паразиттік емес.

Қосымша ақпарат

Жоғарыда көрсетілген қадамдық шығару алгоритмі керемет негізгі әдіс, бірақ барлық n паразиттік сандарды таба алмайды. Ол шексіз циклге түседі, егер алынған санның мәні түбірлілік көзіне тең болса. Бұған мысал ретінде n = 5 және k = 5 кезде кездеседі. 42 сандық n паразиттік санды алу 102040816326530612244897959183673469387755 болып табылады. Төмендегі 1-кестедегі қадамдарды тексеріңіз. Алгоритм 15-ке дейін оңнан солға қарай құрылады, содан кейін шексіз цикл пайда болады. 16 және 17-жолдар ештеңе өзгермейтінін көрсету үшін суреттелген. Бұл мәселенің шешімі бар, оны қолданған кезде алгоритм тек ондық сандардағы n паразиттік сандарды ғана емес, сонымен қатар 8 және 16 сандарының да паразиттік сандарын табады. 2-кестедегі 15-жолға қараңыз. Бұл жағдай анықталғанда және n паразиттік сан табылмаған кезде, көбейтуден көбейтіндісін ауыстырмау, оны сол күйінде пайдалану және n (бұл жағдайда 5) аяғына қосу. 42 қадамнан кейін паразиттің дұрыс саны анықталады.

Бірінші кесте

1. Жасырын 5 × 5 = 25 - ауысу = 55 2. 5 × 55 = 275 - ауысу = 755 3. 5 × 755 = 3775 - ауысу = 7755 4. 5 × 7755 = 38775 - ауысу = 87755 5. 5 × 87755 = 438775 - ауысу = 387755 6. 5 × 387755 = 1938775 - ауысу = 9387755 7. 5 × 9387755 = 46938775 - ауысу = 69387755 8. 5 × 69387755 = 346938775 - ауысу = 469387755 9. 5 × 469387755 = 2346938775 - ауысу = 3469387755 10. 5 × 3469387755 = 17346938775 - ауысу = 73469387755 11. 5 × 73469387755 = 367346938775 - ауысу = 673469387755 12. 5 × 673469387755 = 3367346938775 - ауысу = 3673469387755 13. 5 × 3673469387755 = 18367346938775 - ауысу = 83673469387755 14. 5 × 83673469387755 = 418367346938775 - ауысу = 183673469387755 15. 5 × 183673469387755 = 918367346938775 - ауысу = 183673469387755 16. 5 × 183673469387755 = 918367346938775 - ауысу = 183673469387755 17. 5 × 183673469387755 = 918367346938775 - ауысу = 183673469387755

Екінші кесте

1. Жасырын 5 × 5 = 25 - ауысу = 55 2. 5 × 55 = 275 - ауысу = 755 3. 5 × 755 = 3775 - ауысу = 7755 4. 5 × 7755 = 38775 - ауысу = 87755 5. 5 × 87755 = 438775 - ауысу = 387755 6. 5 × 387755 = 1938775 - ауысу = 9387755 7. 5 × 9387755 = 46938775 - ауысу = 69387755 8. 5 × 69387755 = 346938775 - ауысу = 469387755 9. 5 × 469387755 = 2346938775 - ауысу = 3469387755 10. 5 × 3469387755 = 17346938775 - ауысу = 73469387755 11. 5 × 73469387755 = 367346938775 - ауысу = 673469387755 12. 5 × 673469387755 = 3367346938775 - ауысу = 3673469387755 13. 5 × 3673469387755 = 18367346938775 - ауысу = 83673469387755 14. 5 × 83673469387755 = 418367346938775 - ауысу = 183673469387755 15. 5 × 183673469387755 = 918367346938775 - ауысу = 9183673469387755 16. 5 × 9183673469387755 = 45918367346938775 - ауысу = 59183673469387755 17. 5 × 59183673469387755 = 295918367346938775 − Shift = 959183673469387755 Бұл алгоритммен жұмыс істегенде тағы бір жағдайды ескеру керек, алдыңғы нөлдер жоғалмауы керек. Смена нөмірі құрылған кезде оның ішінде позициялық маңызды және келесі қадамға дейін және одан кейін жүргізілуі тиіс жетекші нөл болуы мүмкін. Калькуляторлар мен компьютерлік математикалық әдістер алдыңғы нөлдерді алып тастайды. n = 4 және k = 4 үшін шығаруға арналған қадамдарды көрсететін төмендегі Үшінші кестеге қараңыз. 4-қадамда 02564-те құрылған ауысу нөмірінің алдыңғы нөл бар, ол алдыңғы нөл өнімін құру үшін 5-қадамға беріледі. Нәтижесінде Shift 6-қадамға беріледі, ол 4-ке аяқталатын паразиттік санның 4 102564 екенін дәлелдейтін өнімді көрсетеді.

Үшінші кесте

1. Жасырын 4 × 4 = 16 - ауысу = 64 2. 4 × 64 = 256 - ауысу = 564 3. 4 × 564 = 2256 - ауысу = 2564 4. 4 × 2564 = 10256 - ауысу = 02564 5. 4 × 02564 = 010256 - ауысу = 102564 6. 4 × 102564 = 410256 - ауысу = 102564

Жалпы ескерту

Жалпы, егер біз ережелерді жеңілдетіп, жетекші нөлге рұқсат берсек, онда әр n үшін 9 n паразиттік сандар бар. Әйтпесе, k ≥ n болса ғана сандар нөлден басталмайды және сондықтан нақты анықтауға сәйкес келеді. Басқа n паразиттік бүтін сандарды тізбектеу арқылы құруға болады. Мысалы, 179487 - 4 паразиттік сан, сондықтан 179487179487, 179487179487179487 және т.б.