Кіріспе

Англияның орталық аймағындағы өзен.

Тарихқа дейінгі дәуір

Соңғы мұз дәуірінен бұрын, шамамен 50 000 жыл бұрын, Уорвикшир Авоны Трент өзеніне солтүстікке қарай құятын шағын өзен болды. Вулстондық мұздық кезеңінде мұз Солтүстік, Шығыс және Батыс жақтан Мидлендке жылжып, Авонның Трентпен бұрынғы тоғысуына ағысын тосқан болатын. Осының салдарынан сулар тұтқындалып қалды: солтүстік, шығыс және батыстан мұздықпен, ал оңтүстіктен Котсволдспен шектелді, нәтижесінде үлкен мұздық көл пайда болды, ол Харрисон көлі деп аталды. Ең жоғары деңгейінде бұл мұздық көл бүкіл Уорвикширді жапқан және 61 метрден аса тереңдікке жеткен деп есептеледі. Шамамен 10 000 жыл өткен соң, мұздық толығымен шегінгенде, су бұрынғы суайдыр арқылы өтіп, оңтүстік-батысқа қарай құтылып, өзеннің қазіргі арнасын қалыптастырды.

Навигация

Алвестон бөгетінен, ол Стратфорд-на-Эвон қаласынан 3 км (2 миль) жоғарыда орналасқан, төмен қарай Тьюксбериге және Северну өзеніне дейін, өзен кеме қатынасына қолайлы болу үшін шлюздер мен бөгеттердің салынуы арқасында жаратылған. Стратфорд-на-Эвон каналы Стратфорд-на-Эвондағы Корольдік Шекспир театрының алдындағы саябақтағы шлюз арқылы Авон өзенімен байланысады. Авон өзенінде Теуксбериден Эвшемге дейін ұзындығы 70 фут (21 м), ені 13 фут (4 м), биіктігі 10 фут (3 м) және сусымасы 4 фут (1 м) болатын қайықтар жүзе алады. Эвшемнен жоғары, ені 12 футқа (4 м) дейін, ал сусымасы 3 футқа (1 м) дейін шектеледі. Өзен арқылы екі қолмен басқарылатын жаяу жүргіншілер тізбекті паромдары өтеді, олар Эвшемдегі Хэмптон паром және Стратфорд-на-Эвондағы Стратфорд-на-Эвон паромдары. Қазір көлік қозғалысы тек демалыс мақсатында ғана жүзеге асырылады. Түнгі тұрақтар Стратфорд-на-Эвон, Ладдингтон, Уэлфорд-он-Эвон, Бартон, Бидфорд-он-Эвон, Харвингтон, Оффенам, Эвшем, Крейкомб, Уайр, Першор, Деффорд, Комбертон, Бирлингхэм, Экингтон, Стреншам және Тьюксбери қалаларында қолжетімді. Стратфорд-на-Эвон, Уэлфорд-он-Эвон, Бартон, Бидфорд-он-Эвон, Эвшем және Тьюксбери қалаларында кеме жасаушылықтар орналасқан. Өзен 109 миль (175 км) ұзындығындағы және 129 шлюзді қамтитын Авон сақинасының бір бөлігін құрайды. Тьюксбериден ол Северну өзенінің бағытымен, Ворчестер және Бирмингем каналы арқылы және Стратфорд-на-Эвон каналымен Стратфорд-на-Эвондағы Авонға оралады.

Тарих

Авондағы су жолы 1635 жылы Карл I-нің Кеңесі мен Патент хаттары арқылы ресми түрде бекітілді, онда Уильям Сэндисті грант иегері етіп тағайындады, оған бұл өзенді және Темза өзенін жақсартуға құқық берілді. Ол өзендегі бірнеше диірмендерді сатып алған, бірақ оның меншігіне кірмеген диірмендердің иелерінен көп қарсылық болған жоқ, себебі ол екі есікті фунт шлюздерін салды, бұл кемелерге жылдам шлюздерге байланысты судың көп мөлшерін жоғалтпай өтуге мүмкіндік берді. Тек қана Стреншам диірменінің иесі сэр Уильям Расселл қарсылық білдірді, оның наразылығы су жолы жұмыстарына емес, жер сатып алуға қатысты болды. 1641 жылы өзеннің Уорвикке дейін 6 шақырымдай (6 км) қашықтыққа дейін жүзе алатыны хабарланды. 1717 жылы су жолының меншігі ресми түрде Жоғарғы және Төменгі Авонға бөлінді, Евшем бұл бөліністің орталық нүктесі болды. 1758 жылы Джордж Перротт Евшем мен Северн өзені арасындағы Төменгі Авон су жолын жалға алды және 40 тонналық баржалардың өзенмен жүзуіне мүмкіндік беру үшін шлюздер мен бөгеттерді жаңартуға 4000 фунт стерлинг жұмсады. Жұмыс 1768 жылы аяқталды. Ал Стратфорд пен Евшем арасындағы Жоғарғы Авон су жолы 1758 жылы қайтыс болған лорд Виндзордың туыстарына тиесілі болды және оның жағдайы бірте-бірте нашарлады. Төменгі Авон су жолы толығымен қолданыстан шыққан емес. Вустер және Бирмингем каналы 1851 жылы жалға алу мерзімін тағы 21 жылға ұзартты, бірақ 1864 жылы Ашчерч пен Евшем арасындағы теміржолдың ашылуы көлік қозғалысына елеулі нұқсан келтірді. 1872 жылы түсім 139 фунтқа дейін төмендеді, ал канал компаниясы жалға алу шартын қайта жаңартпады. Бірақ су жолы ашық қалды және коммерциялық көлік азайған сайын, демалыс мақсатында пайдалану бірте-бірте артты. Осының нәтижесінде 1950 жылы Төменгі Авон су жолы қоры (LANT) қайырымдылық ұйымы ретінде құрылды. 1962 жылға қарай LANT 50 000 фунт стерлинг жинады, Теуксбериден Евшемге дейінгі 7 шлюз жұмыс жасайтын күйге келтірілді, Төменгі Авон қайта ашылды және Евшем қалалық шлюзін қайта құру және Стратфордқа қарай жылжу жоспарлары жасалды. 1962 жылдың маусым айында Дуглас Барвеллдің әйелі, миссис Барвелл су жолын ресми түрде ашты. Барвелл мырза су жолындағы еңбегі үшін OBE орденімен марапатталды. 1963 жылы анонимді меценат Жоғарғы Авонды қалпына келтіруге 80 000 фунт стерлинг көмектесуге дайын болды, ал 5 000 фунт стерлинг көмек Евшем шлюзін қайта құруға және 1964 жылдың 11 маусымында ашуға мүмкіндік берді. Жаңа шлюздер мен бөгеттерді салу тұжырымы және жұмыстың көп бөлігін еріктілер орындауы жаңалық болды. Северн өзені басқармасымен келіссөздер осындай жұмыстарды салуға келісімге келді, бұл ақырында жеке заң жобасымен ресмилендірілді.

Ұсынылған ұзарту

Алвестоннан бастап Уорвик немесе Леамингтон Спа қалаларындағы Гранд Юнион каналымен қосылатын кеме қатынасын жоғары қарай кеңейту туралы ұсыныстар жасалған. Бұл мәселені алғаш рет 1974 жылы Северн-Трент су басқармасы қарастырды және зерттеу жүргізді, оның қаржысының бір бөлігі Ішкі су жолдары қауымдастығымен қаржыландырылды.

Су сапасы

Қоршаған орта агенттігі Англиядағы өзен жүйелерінің су сапасын өлшейді. Әрқайсысына жалпы экологиялық жағдай беріледі, ол бес деңгейдің бірі болуы мүмкін: жоғары, жақсы, орташа, нашар және өте нашар. Бұл жағдайды анықтау үшін бірнеше компоненттер қолданылады, соның ішінде омыртқасыздардың, гүлді өсімдіктердің және балықтардың саны мен түрлеріне қарайтын биологиялық жағдай. Химиялық жағдай, әртүрлі химиялық заттардың концентрациясын белгілі қауіпсіз деңгейлермен салыстыратын, жақсы немесе қанағаттандырмайтын деп бағаланады. 2022 жылы Авон өзенінің су сапасы төмендегідей болды.

Бөлім | Экологиялық жағдай | Химиялық жағдай | Ұзындығы | Су жиналатын алап
------- | -------- | -------- | -------- | --------
12.0 миль (19 км) | | | 29.54 шаршы миль (77 км²) |
27.2 миль (44 км) | | | 45.48 шаршы миль (118 км²) |
12.1 миль (19 км) | | | 11.94 шаршы миль (31 км²) |
23.3 миль (37 км) | | | 36.55 шаршы миль (95 км²) |
21.0 миль (34 км) | | | 33.15 шаршы миль (86 км²) |
33.8 миль (54 км) | | | 36.74 шаршы миль (95 км²) | өзгертілген

Су сапасының жақсы емес болу себептері ауыл шаруашылығы жерлерінен ағып кету және жеке және мемлекеттік кәсіпорындардың сарқырама суларын тазарту қондырғыларынан шығарылатын сулар, ал төменгі өзенге арнаның физикалық өзгерістері де әсер етеді. Ұлыбританиядағы көптеген өзендер сияқты, 2019 жылы полибромдалған дифенил эфирлері (PBDE), перфтор-октана сульфонаты (PFOS) және сынап қоспаларының анықталуына байланысты химиялық жағдай жақсыдан қанағаттандырмайтынға өзгерді, бұл заттар бұрын бағалауға енгізілмеген еді.

Спорттық жетістіктер

2021 жылдың 18 шілдесінде сағат 01:18-де Теуксбери қаласынан 41 жастағы Крейг Опеншоу әлемдегі бірінші болып 47,1 мильдік Авон кеме жүретін өзенінің барлық ұзындығын жүзіп өтті; бұл оқиға "Swim The Avon" жобасы ретінде белгілі болды. Крейгтің көмекшілері ретінде Роберт Стрингер, Боб Бейн, Джо Боудон және Фил Лейбрандттан тұратын төрт адамдық құрлық және қайық экипажы болды. Крейг бұрын жарыс жолында жүзгенімен, бұрын ашық суда жүзуге қатыспаған, ал экипаж мұндай сынақтарға ешқашан тап болған емес. Команда 2021 жылдың 16 шілдесінде сағат 20:00-де Стратфорд-Апон-Эвон қаласындағы Альвестон бөгетінен жолға шығып, 47,1 мильдік қашықтықты күндіз де, түні де жүзіп аяқтады. Бұл сынақ 29 сағат 18 минутта аяқталды. Боб Бейн өз әйелі Гейл Бейннің естелігі үшін бүкіл маршрутты жетекші каяк ретінде барып өтті. Бұл жүзу өзен бойындағы жергілікті халықтың қызығушылығын оятып, жүздеген жанкүйерлер команданы қолдау үшін жиналды, олардың арасында үлкен жанкүйер Мэтью Рин де болды. Крейг 3 айлық қарқынды жаттығу бағдарламасынан кейін әлемдегі бірінші жүзуді аяқтады және барлық жаттығуларын Авон өзенінде өткізді. Авон кеме жүру тресті бұл жүзуге рұқсат берді және бұрын ешкімнің мұндай сынаққа тап болмағанын растады. Команда Cancer Research UK қайырымдылық қорына барлығы 17 800 фунт стерлинг жинады, ал бұл оқиға BBC News сияқты әртүрлі жаңалықтарда жарияланды.