Кіріспе

1994 жылы жарық көрген Эрик Л. Гарридің тұңғыш романы Arc Light - Эрик Л. Гарридің тұңғыш романы. Бұл 1994 жылдың қыркүйек айында жарық көрген және 1991 және 1992 жылдары жазылған шектеулі ядролық соғыс туралы техно-триллер. Қытай мен Ресейдің Сибирьде соғысып, АҚШ пен Солтүстік Корея арасында соғыс басталғанда, бірқатар апаттар мен түсініспеушіліктер Ресейдің АҚШ-қа қарсы ядролық соққыға әкеледі. АҚШ Ресейге қарсы соққы береді, және Үшінші дүниежүзілік соғыс басталады. Роман әскери техно-триллерге, саяси драмаларға айналады. Екі тарап та соғыста дұрыс әрекет ету туралы қызу ішкі пікірталастарды бастайды. Әр үкімет ядролық соққының өз еліне келтірген зор зардабын жоюға тырысады. Ортақ дауыстар ядролық қаруды екінші рет қолданудан аулақ болуға тырысады. Осы арада, азаматтық және әскери тұрғындар үшін жер бетіндегі салдарлар терең зерттеледі. Роман үш негізгі топқа назар аударады: Ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі Грег Ламберт және оның тікелей саяси басшылары: президент Уолтер Ливингстон, оның мұрагері, сондай-ақ Ұлттық қауіпсіздік кеңесі. Майор Дэвид Чандлер, АҚШ армиясының резервтегі офицері, ол белсенділікке қосылып, Еуропаға жіберіледі, оның бөлімшесі одақтастардың Мәскеуге қарай алға жылжуына жетекшілік етеді. Чендлердің әйелі Мелисса ядролық соғыс кезінде тұңғыш баласын дүниеге әкелумен күресіп жатыр. Атауы Вьетнам соғысы кезінде В-52 ұшағының соққысына арналған код болған "арклайт" терминін білдіреді. Бұл сөз кітаптың алғашқы беттерінде кездеседі.

I бөлім

Соғысты тез арада аяқтау үшін Ресейдің Сібір әскери округінің қолбасшысы генерал Юрий Разов АҚШ-тың бірлескен штаб басшылары генерал Эндрю Томасқа телефон соғып, Ресейдің Қытайға қарсы тактикалық ядролық қару қолдану туралы шешімін ескертеді. Томас Разовты шешімнен аулақ етуге тырысады, бірақ онымен келіспейді. Мәскеуде батысқа қарсы радикалдық рәсәйлік генерал Зорин азаматтық үкімет пен СТАВКА-ны бомбамен өлтіріп, Кремльді тез арада басып алып, ядролық коммуникаторларды қолға алады. Вашингтон қаласында АҚШ Ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі Грег Ламберт өзінің және отбасының жақын досы, Ресейдің әскери атташесі Павел Филиповпен кешкі асқа жиналды. Қытайға қарсы соғыста АҚШ-тың логистикалық ынтымақтастығы үшін сыйақы ретінде Филиппов генерал Зорин Солтүстік Кореяны Корея түбегіндегі Ресейдің жабдықтау желілерін сақтау үшін әскери емес аймақты басып алуға көндіргенін айтады. Ресейдің Қытайға ядролық шабуыл жасауының алдында АҚШ алдын ала DEFCON 3 деңгейіне көтеріліп, барлық әскери күшін кері шақырады. Ламбертке ҚККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККККК Ақ үйдің эвакуациясы кезінде АҚШ президенті Уолтер Ливингстон сыртқы істер министріне қытайлықтарды шабуылға дайын екендігі туралы ескертуді тапсырады, әйтпесе АҚШ Ресейдің жауыз әрекеттеріне кінәлі болады. Ламберт Ливингстонның шешімінің салдарынан сақ, бірақ эвакуация хаосы президенттің кеңесшісінің қарсылықтарын тыңдауына кедергі жасайды. Лос-Анджелесте АҚШ армиясының резервтегі майоры Дэвид Чандлер өзінің тоғыз айлық жүкті әйелі Мелиссаны қалдырып, өзінің бөлімшесінің командалығын алу үшін наурыз әуе күштері базасына хабарлауға бұйрық алды. Ұжымдастыру жалғасып жатқанда Мелисса босана бастайды және қаладан кетуді шешеді. Кремльдегі бункерде Зорин АҚШ-тың эвакуациясын және бомбалаушы ұшақтардың ұшып кетуін кабельдік жаңалықтардан бақылайды. Сыртқы жерде үкіметтік адал күштер төңкеріс жасаушылардың байланысын бұзады және кешенді күшпен басып алады, бұл Зоринді Ресейдің қарулы күштерінің көпшілігімен, оның ішінде Разовтың Ресейдің Қиыр Шығысындағы ядролық шабуылымен байланыса алмай қалдырады. АҚШ Ресейдің ядролық шабуылы туралы ескерткеннен кейін, Қытай Ресейге қарсы өз ядролық қаруын іске қосу арқылы жауап береді. Алайда, Мәскеуге бағытталған оқ-дәрілерді астананың айналасына орналастырылған ядролық баллистикалық ракеталарға қарсы жүйелер басып алады. Ұйқысы таусылған, амфетаминнің әсерінен болған Зорин АҚШ-тың бұл шатастықты пайдаланып, Ресейге қарсы алғашқы шабуыл жасады деп сенді. Ядролық коммуникаторларды әлі де бақылауда ұстап отырған Зорин Ресейдің батысындағы МБР күштеріне алдын ала бағдарламаланған нысаналарына ұшыруды бұйырады. Ресейдің баллистикалық зымыранды су асты кемелері шабуылда қолданылмайды, өйткені олардың зымырандары МБР-ге қарағанда әлдеқайда дәл емес және сондықтан үлкен мақсаттарға, мысалы, халықты мекендейтін орталықтарға, үлкен қателікпен соққы беру үшін ғана пайдалы. Су асты кемелеріне Ресей екінші шабуыл жасаса, оларды пайдалануға арналған "бастион" ретінде Қарақөл маңында ұстануға бұйрық беріледі. "Түнгі күзет" кемесі президенті Ливингстон мен оның штабы Ресейге қарсы қытайлық жаза туралы хабардар болды. Алайда, сол уақытта олар Ресейдің стратегиялық ядролық қарулары АҚШ-қа шабуыл жасауы туралы ескерту алады. Оның траекто�...

ІІ бөлім

"Түнгі күзет" бағдарламасында президент Ливингстон мен оның кабинеті ядролық соққыдан кейінгі жағдайды жоспарлап отыр. Ресейлік шабуылда бейбіт тұрғындар тікелей нысанаға алынбағандықтан, зардап шеккендер саны салыстырмалы түрде аз. Конфликттің одан әрі өршуін болдырмау үшін Ливингстон АҚШ әскеріне кері шегінуге және тек бірінші атылған жағдайда ғана Ресей әскерлерімен күресуге бұйрық береді, бұл шешім Ламберт пен әскери штабтың Президент шешімін күмәнге салады. Стресс президентке әсер етеді, ол өзінің үстеліне жеткен әрбір шұғыл шешімді, радиоактивті жауын-шашынның ортасында егін шаруашылығын, лотерея жобасын, тұрғын үйді және апатпен күресуді шақыруды қоса алғанда, мақұлдауы керек. Осы арада Батыс Вирджиния штатының Гринбриер қаласындағы Конгресс бункерінде АҚШ Конгресінің тірі қалған мүшелері төтенше сессияда жиналып, соғыс жариялау туралы жарлық шығарады, президентке Ресейдің барлық ядролық күштерін қарусыздандыруға немесе жоюға дейін соғыс жүргізуді тапсырады. Ведер тауынан вице-президент Пол Констанцо АҚШ-қа шабуыл жасағаны үшін Ресейге қарсы үлкен әскери жауап алуға шақырып, теледидар арқылы сөйлейді. Констанцоның сөздері Ливингстонның стратегиясына мүлдем қарама-қайшы келеді, ол Ресей аумағына құрлықтан шабуыл жасау және/немесе ядролық қарусыздануға күш салу әрекеті екінші ядролық алмасуға әкеледі деп санайды, бұл жолы бір-бірінің қалаларына бағытталған: өзара жойылу сценарийі ядролық қысқа әкеледі. Президент Ливингстон Филадельфияға өз кабинетін құрлықта құру және вице-президент пен Конгресспен мәселелерді шешу үшін келеді. Лос-Анджелеске қайтып бара жатқанда Мелисса Чендлер босана бастайды. Ол Палм-Спрингс қаласындағы ауруханада нәрестесін дүниеге әкеледі. Ядролық шабуылдан кейін АҚШ-та ауыз су мен азық-түлік тапшылықпен қамтамасыз етілді. Конгресс соғыс себептерін зерттеуді тапсырады және бірқатар куәгерлерді, оның ішінде Ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі Грег Ламбертті, Гринбриер ғимаратына арнайы комитеттің алдында куәлік етуге шақырады. Бункерден шыққанда Ламберт әскерден әйелі мен заңдарын табуға көмек сұрайды, өйткені ол "Түнгі күзетке" түскеннен бері олардан хабар алмады. Вашингтонның радиациялық әсерге ұшыраған шетінде Ламберт әскери тікұшаққа мініп, әйелі тастап кеткен машинаны көреді. Бірнеше шақырымнан кейін ол өзінің қайнағасының шағын көлігін табады: оның ішінде Ламберттің әйелі, оның туыстары және Филипповтың әйелі, радиоактивті жауын-шашыннан көптен бері өлген. Кремльде генерал Разов СТАВКА штабының ұсынысын қабылдамайды және Ресейді қорғауда белсенді рөл атқаруға келіседі, Исландияға шабуыл жасауға, Словакиямен шекарадағы АҚШ күштеріне қарсы тұру үшін Украинаның батысына стратегиялық орналасуға және Ресейдің солтүстік-шығыс Қытайға шабуыл жасауын тоқтатуға бұйрық береді, осылайша Ресейдің ең жақсы күштері мен материалы Еуропа театрына қайта орналастырылуы мүмкін.

ІІІ бөлім

Ламберт Конгресс комитетінің сұрақтарына жауап беруден бас тартып, бұл ақпарат ұлттық қауіпсіздік мақсатында құпия деп қарастырады. Ливингстон АҚШ пен Ресей арасындағы соғыс басталмасын деп жан-жақтан тырыса берсе де, екі ел арасындағы қақтығыстар Ресейде және оның айналасында жалғасуда. Германия мен Франция үкіметтері АҚШ-ты НАТО құрамында қолдаудан бас тартқаннан кейін, оның кабинеті АҚШ, Ұлыбритания, Италия, Канада, Польша, Чехия, Словакия, Венгрия, Исландия, Грекия және Түркияны қамтитын жаңа "Еуропалық-америкалық әскери қауіпсіздік туралы келісім" (TEAMS) туралы келіссөздерді бастайды, Финляндия құпия серіктес ретінде. Ресейге қатысты ұстамдылыққа қарамастан, Ливингстон Солтүстік Кореяны өзінің үнемі жүргізіп жатқан шабуылдан шығару үшін ескерту ретінде Пхеньян үстінде жоғары биіктіктегі ядролық оқ-дәрілерді жарылтуға бұйрық береді. Бұл амал жұмыс істейді, Солтүстік Корея Біріккен Ұлттар Ұйымына оңтүстіктен әскери күшін дереу шығаратынын хабарлайды. АҚШ Жоғарғы Соты, қазір Маунт-Веджерде орналасқан, министр Ламбертке конгрестік комитеттің барлық сұрақтарына жауап беру керек деген шешім шығарды. Ол тағы да Конгресс алдында Ливингстонның Қытайды Ресейдің таяуда болатын ядролық шабуылы туралы ескерту туралы бұйрығын жариялайды. Бұл, сондай-ақ, Президенттің Конгресс соғыс жариялау туралы шешімін орындаудан бас тартуы, оның дереу импичментін талап етуді бастады. Ресейде СТАВКА АҚШ-қа немесе одақтас елдерге кез келген шабуыл жасауды Ливингстонның президент болып қалуына байланысты деп шешті. Оның мүмкіндіктері бітіп бара жатқан кезде, президент Ливингстонға импичмент туралы дауыс беруден бұрын Конгресс өткізетін құпия дауыс беру туралы хабарланады. Егер оған қарсы резолюция қабылданса, ол АҚШ қарулы күштеріне Ресейге қарсы толық соғыс аясын басуға бұйрық береді. Бұл сайлау импичмент үшін үлкен жеңіске әкеледі. Уәде етілгендей, Ливингстонның соңғы әрекеті - барлық ресейлік әскери нысаналарға қарсы еркін атыс ережелерін жариялау, Қара теңізіндегі бастиондағы су асты кемелерін қоспағанда. Президент болған соңғы сәттерінде Ливингстон Ламберттен Констанцоның Ресейге деген агрессиясын бәсеңдету үшін кабинетте қалуын сұрайды, оны екінші ядролық алмасудан кез келген құнға аулақ болуға шақырады.

IV бөлім

Констанцо президенттік ант бергеннен кейін АҚШ және оның одақтастары Ресейге шабуыл жасауға кіріседі. Сонымен қатар, генерал Разов АҚШ және Канаданың бірнеше элиталық бөлімшелерін бас шабуыл күштеріне қосылудан сақтау үшін Исландияға амфибиялық шабуыл жасауға бұйрық береді. Ресей әскерінің басым бөлігі әлі де Сібір майданында тұрғанда, батыс шекарасы қорғаныссыз қалды. СТАВКА жүйке газын қолдануды және Ресейдің отанын қорғауға көмек көрсету үшін уақытша әскерлерді шақыруды бұйырады. Констанцо Солтүстік Атлант шартының 5-бабын жояды және бұрынғы НАТО мүшелері Франция, Германия және Норвегияны американдық жабдықтау желілері мен әскери нысандарды құрметтеуге шақырады. Ресейдің спутниктерін F-15 қарулы ASAT ұшақтары атып түсіргенде, оның Балтық теңізіндегі негізгі су асты кемелері дағдылы бомбалау науқанында жойылады. Ресей Tu 22M және Tu 160 бомбалаушыларын қолданып, АҚШ-тың батыс бөлігіндегі электр станцияларын сөндіріп, Лос-Анджелес сияқты қалаларды қараңғылыққа батырып, жауап қатады. Майор Чендлер ұшағы Украина шекарасына жақын Словакияның Прешов қаласында орналасқан әуе базасына түседі. Соғыс аймағындағы алғашқы күні Чендлер белгісіз мина өрісінде екі адамын өлтіруге үлгерді. Ресейдің химиялық бомбалауынан аман қалғаннан кейін, оған АҚШ күштерінің өңірлік қолбасшысы полковник Харкнесс броньды батальонға басшылық етуді бұйырады, Чандлердің наразылығына қарамастан, ол барлығын барлау бөлімшесіне ауыстырады. Вашингтон ядролық жарылыс салдарынан ластанғандықтан, АҚШ үкіметі Филадельфияда уақытша астана ұйымдастырып, бункерлер мен Түнгі күзеттегі адамдардың көпшілігін ресми түрде ауыстырады. Ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі Грегори Ламберт Конгрессте Ливингстонға қарсы және оның отбасының ядролық шабуылдан қаза тапқанына куәлік бергені үшін сақтанған азаматтық тұрғындар арасында танымал болды. Кремльде Разов Филипповка АҚШ-қа барып, досы Ламбертпен (зайыбын іздеу сылтауымен) кездесуге, оған Кара теңізіндегі бастиондағы баллистикалық зымыранды су асты кемелеріне берілген бұйрықтар туралы ескертуге бұйрық береді. Филадельфиядағы ЦРУ-ның қауіпсіз үйінде болған сұхбаттасудан кейін Ламберт Филипповка әйелі шабуыл кезінде қайтыс болғанын айтады. Директорлар комитетімен кездесуде президент Констанцо Филипповтың жазылған мәлімдемесін қарайды. Біріккен штаб басшылары, ЦРУ және ҰҚК директорларымен бірге "Қара теңізінің су асты кемелері қорғанына қауіп төндіреді" деп аталатын жағдайды блеф деп санайды, ол өлі қолдың бұйрығы Ресейдің жоғарыдан төменге қарай әскери доктринасына және ойын теориясының сценарийлеріне сәйкес келмейді деп дәлелдейді. АҚШ және оның одақтастары Орталық Еуропадағы өздерінің алаңдарынан Еуропалық Ресейдің жүрегіне екі бағытта жылдам алға жылжиды. Украина мен Беларусьтегі күштердің берілуіне қарамастан, поляк басшылығындағы солтүстік пронк жоспарланғандай алға жылжуда, оңтүстік пронк Прешовқа жақын жерде ресейлік 8-ші гвардиялық армияның қатты қарсылығына байланысты тоқтады. Ұзаққа созылатын жер соғысы мүмкіндігі Федералды резерв пен Қазынашылықты Президент Констанцоны ескертуге итермеледі, егер азаматтық экономикалық қызмет қалыпқа келтірілмесе, екінші ядролық алмасудан қорқып, ірі қалаларды тастап кеткен азаматтық халықтың үлкен бөлігі алдағы айларда бұрын-соңды болмаған көлемдегі экономикалық депрессияға әкелуі мүмкін. Осылайша, Констанцо барлық азаматтық қызметкерлерді өз жұмыстарына қайтаруға мәжбүрлеу туралы атқарушылық бұйрыққа қол қояды. Ламберт сонымен қатар Ресейдің солтүстік-батысында үшінші майдан ашудың бұрын қабылданбаған жоспарын ұсынады, Карелияда қонулар жыл соңына дейін Мәскеуге жетуі мүмкін. Фин күштерінің қолдауымен су асты шабуыл сәтті өтеді, өйткені аймақтағы ресейлік күштер Санкт-Петербургті одақтастардың қоршауына алуына жол бермеу үшін уақытында жауап бере алмайды. Ресейдің Қиыр Шығысында АҚШ-тың теңіз жауынгерлері Приморьеге қонуды ұйымдастырады, бұл әлі де транзит болып жатқан ресейлік әскерлерді (қазір Қытайдың айналасына жаңа шабуылға қарсы тұру үшін орналастырылған) Еуропалық Ресейге көшіруге мәжбүр етеді. Үлкен шығынға қарамастан, АҚШ Владивостокты басып алып, Транс-Сибирь темір жолының бірнеше бөлімін жояды. Жапондық өзін-өзі қорғау күштері Курил аралдарын басып алғаннан кейін, Сахалин және басқа да Сібір аймақтары Мәскеудің бақылауынан бөлініп шыққанын жариялайды. Генерал Разов АҚШ телеар�...

V бөлім

Ламберт ақ тудың астында Мәскеудің майдан сызығынан өтіп, Филипповпен кездескен кезде, СТАВКА-ның басқа мүшелері генерал Разовты орнынан түсіреді. Ламберт пен Филиповқа импровизациялық төңкеріс туралы хабарланғаннан кейін, соңғысы Разовты құтқару үшін жолға шығады. Филипповтың көліктері Разов пен оның серіктерін Лефортово түрмесінің алдында алып бара жатқан конвойды басып алады. Ламберт Разовқа атысты тоқтату үшін АҚШ-тың шарттарын ұсынады, ал Разов жеке келіседі. Ламберттің соңғы мерзімі өтіп бара жатқанда президент Констанцо Мәскеуге және Кара теңізінің бастионына шабуыл жасауды дереу бастауға бұйрық береді. Жаңадан көтерілген подполковник Чендлер өзінің бронетанктік арнайы құрамына Мәскеу периметріне кіруді бұйырады. Оның танкісін ресейлік зымыран зақымдап, ол жаяу жүруі керек. Ол жаудың орнына жеткенде, жүздеген ресейлік жауынгерлердің американдық химиялық қарудан қаза тапқан денелерін табады. Бомбалар мен артиллерия Мәскеуді жауып, Разов, Филиппов және Ламберт Кремльге қарай жүгіреді. Олар бункерге кіргізу үшін күресіп жатқанда, Разов ядролық коммуникаторларды басқарып, кодты енгізеді. Ламберт президент Констанцоға генерал Разовтың бітім шарттарына келіскенін айту үшін қоңырау шалады. Разов Констанцоға ол коммуникаторға енгізген код Бастионның су асты кемелерінің ядролық оқ-дәрілерінің детонаторларын өшіргенін түсіндіреді, бұл Горбачевтің 1991 жылы төңкеріске ұмтылыстан кейін ядролық азаматтық соғыстың алдын алу үшін енгізген қауіпсіз шара. Констанцо Кара теңізіндегі теңіз шабуылын тоқтату туралы бұйрық береді. "Анцио" крейсері бір субмаринамен ұрысып жатыр, оның байланыс желісі бұзылған. USS John S. McCain эсминцінен Анционы батыруға бұйрық беріледі; бұйрық тым кеш келеді, алайда Анцио өзінің ASROC батареяларын ресейлік субмаринаға атып, Бастионның барлық күштеріне зымырандарды іске қосуға арналған бұйрықтарды болдырмайды. Разов Констанцоға оқ-дәрілер жарылмайтынын айтады, бірақ Ламберттің өтінішіне қарамастан, Констанцо оған сенбейді. Ұшыруларға жауап ретінде Констанцо АҚШ әскери-теңіз флотының SSBN-леріне өздерінің тапсырмалары бойынша Ресейге қарсы зымырандарын ұшыруға бұйрық береді: АҚШ-тың жеріне ядролық шабуыл жасауға сәйкес келетін электромагниттік импульсті анықтау. Ресейлік зымырандар АҚШ-тың барлық жерінде өз нысаналарына тиді; Разовтың сөзіне сай, ядролық оқ-дәрілер жарылмайды. Америка мен Ресей әскерлері атысты тоқтатуға келісіп, соғыстан бас тартқан кезде Ламберт, Филипов және Разов Кремль бункерінен шығып, қатты зақымдалған Қызыл алаңға шығады. Әлі де ашулы Филиппов өзінің бұрынғы досы Ламбертпен қоштасады, ал Разов "Дамоклдің" көзі болып келгенін айтады.

Эпилог

Орыс-американдық әскерлері үш ай бойы әскери іс-қимылдарды тоқтатқаннан кейін Ресейдегі қауіпсіздік жағдайы нашарлап, ірі қалаларда анархист наразылық акциялары басталды. Лос-Анджелесте Чендлер екі апталық демалысы аяқталып, әйелі мен баласымен қоштасады да, Еуропаға оралып, бронетанктік жұмыс тобының командасын қолға алады.