Кіріспе
Британдық бригантиндiк тоқылған желкенді пароход Форфаршир 1834 жылы Дандиде салынған бригантиндiк тоқылған желкенді пароход болды. Ол 1838 жылы 7 қыркүйекте Фарн аралдарының бірінде соқтығысып, кейіннен суға батып, құтқаруға себеп болды.
Forfarshire was a paddle steamer with brigantine rigging, built in Dundee in 1834, and which struck and later foundered on one of the Farne Islands on 7 September 1838, giving rise to the rescue for which Grace Darling is famed.
Кеме тарихы
Форфарширді Dundee & Hull Shipping Company компаниясы Ұлыбританияның шығыс жағалауындағы Халл мен Данди арасында жолаушылар мен жүктерді тасымалдауға тапсырды. Оның құны шамамен 20 000 фунт стерлинг, ал салмағы 400 тонна (363 тонна), екі 90 ат күші (67 кВт) бу қозғалтқыштарымен жабдықталған және желкендермен жұмыс істей алатын. 1838 жылы 5 қыркүйекте Форфаршир "Халлдан" 61 жолаушы мен экипажмен және мақта жүгімен бірге солтүстікке қарай Дундиге қарай жүзіп кетті. Ол жақында қазандықтарын жөндеу жұмыстарын жүргізді. Фламбороу-Хедке жеткенде, қазандықтарға су жеткізетін сорғылардың істен шығуы оның бумен жұмыс істеу қабілетін төмендетеді. Келесі күні оның жағдайы нашарлады, себебі қазандықтардың ағып кетуі су астында қалды, ал сол түні сағат 22:00-де Сент-Аббс-Хедтің маңында оның қозғалтқыштары істен шықты. Солтүстік-шығыстан соққан желдің шамасына қарамастан, оның капитаны оны желге түсіріп, өз жолын жалғастырды, бірақ ауа райы қатты жаңбырмен және желдің бағытының солтүстікке қарай өзгеруімен толық желге айналды. Осыдан кейін кеме желдің алдында жүгіріп, Фарн аралдарынан пана іздеуге бұрылды. 7 қыркүйек күні таңертеңгі сағат 3-те ол үлкен күшпен Big Harcar (одан кейін жергілікті жерде "Great Hawker" деп аталатын) аралдарының біріне қақты. Сегіз теңізші мен жолаушы (анықталмаған) құтқару қайығына түсіп, құтылуға үлгерді, келесі күні таңертең оларды Халлға баратын шхуна жинады. Қалған жолаушылар мен экипаж теңіздің қайырымына қалдырылды, ол Форфарширді айналасына айналдырды және кеменің артқы төрттен бір бөлігін және кабиналарын жыртып, тек кеменің алды және алдыңғы бөліктерін тастауға бекітті. Бірнеше жолаушы темір жолдың қоршауын ұстап, түнде аман қалды, кейіннен Үлкен Харкарға ауысты, оның ішінде Сара Доусон (жолаушы) екі өлі баласының (Жеймс, 7 және Матильда, 5) денесін ұстап, күйзеліске ұшырады. Олардың қиын жағдайын таңертеңгі жарықта апат орнына жақын орналасқан Лонгстоун маяк үйінің күзетшісі Уильямның қызы Грейс Дарлинг байқады. Грейс Биг Харкарда 13 адамды санады. Грейс әкесіне құтқаруға баруды өтінді, бірақ ол бастапқыда теңіз тым қатал болғандықтан және екеуінің осындай жағдайда жалғыз қайығын басқара алмайтынына байланысты бас тартты. Қысқа таңғы астан кейін Грейс жеңіске жетіп, олар Нортумберленд коблінде жолға шықты, ол 21 фут клинкерден жасалған ашық ескірген қайық, ең аз дегенде үш мықты ер адамнан тұратын экипажға арналған. Олар көбінесе Ұлы Харкардың астыңғы бөлігінде 1700 метр қайықпен жүзіп жүрді. Олар апат болған жерге жеткенде, тоғыз ғана аман қалған адамды тапты. Уильям Грейсті қайықты ұстап тұруға қалдырды, ал Форфарширдің үш мүшесі мен миссис Доусонды қайыққа көшіруге көмектесті. Уильям екі құтқарылған экипаждың көмегімен қайықты маякқа қайтарды, ал Грейс осы уақытқа дейін екі баласының денесін теңізге жоғалтқан миссис Доусонды жұбатты. Содан кейін Уильям екі мықты экипажмен кеме апатқа ұшыраған жерге қайтып барып, қалған төрт адамды құтқарып қалды. Тірі қалғандар 13 адам түнде жартасқа жеткенін растады, бірақ төртеу Грейс пен Уильям келгенге дейін көп ұзамай сумен сүрініп кетті. Қаза тапқандардың ішінде 43 жолаушы мен экипаж мүшелері, оның ішінде капитан мен оның әйелі де бар. Уильям мен Грейс екеуі де 1838 жылы Корольдік ұлттық құтқару қайығы институтының күміс медалін алды, бұл жаңа сыйлықтың алғашқы иегерлері болды. Олар сондай-ақ Корольдік гуманитарлық қоғамнан алтын медаль алды, ал Грейс сонымен қатар Глазго гуманитарлық қоғамынан және Эдинбург пен Лейт гуманитарлық қоғамынан күміс медаль алды. 11 қыркүйекте жүргізілген алғашқы тергеу кеме "котелдердің кемелсіздігіне және капитан Хэмблдің кінәлі шалаакылығына байланысты құлаған" деп анықтады. Бұл Хэмблдің Фламбороух-Хедтегі алғашқы сәтсіздіктен кейін портқа кірмей, саяхатқа бару туралы шешім қабылдауына қатысты. 1 қазанда екінші тергеу жүргізілді. Форфаршир ағаш бұйымдарының кейбір қалдықтары Пайпер Гуттан 7-22 м тереңдікте, бірақ басқа кемелердің қалдықтарымен араласып, тау жыныстары мен теңіз түбінде кездеседі. Халл Маринадағы Минерва террасасының жанында саяхатты еске алатын тақта бар. Маринаның кіреберісі бір кезде "Форфаршир" кемесі жүзіп шыққан доктарға кіретін есік болған. Форфарширдің алғашқы атауының бір белгісі қазір Сехаузедегі Ольде Шип Инннің басты барында көрініс тапқан. Дункельд соборының құрбандық үстелінің артында "Джон Роббтың есіне" деген жазу орнатылған. Ол денсаулығы үшін саяхат жасап, Ферн аралдарынан тыс Форфар�...