Кіріспе
Қытайдың бүлікші көшбасшысы (835 884) бадминтоншы Хуанның қашан туғаны белгісіз, бірақ оның Юанькудан (қазіргі Шандоң провинциясының Хезэ ауданындағы Мудан ауданы) болғаны белгілі. Оның отбасы ұрпақтан ұрпаққа тұз саудасымен айналысқан (тұз саудасы Анши көтерілісінен бастап мемлекет тарапынан монополияға ие болды), ал Хуан отбасы контрабанда арқылы байыды. Хуанның семсермен күресу, атпен және садақпен күресуге қабілетті екені айтылған, сондай-ақ жазу мен сөз сөйлеуде де сәл қабілетті болған. Ол өзінің байлығын өзіне қызмет ететін үмітсіз адамдарды қабылдауға жұмсады. Оның кем дегенде бір ағасы Хуан Цун (黃存) және кем дегенде алты інісі Хуан Йе (黃) немесе Хуан Сие (黃思), Хуан Кюй (黃), Хуан Цин (黃), Хуан Бинг (黃秉), Хуан Вэнтонг (黃萬通) және Хуан Сихоу (黃思厚) болды. Ол бірнеше рет императорлық емтихандарға қатысқан, бірақ оларды тапсыра алмады, содан кейін Тан билігіне қарсы көтеріліс жасауға шешім қабылдады.
the badminton player
It is not known when Huang was born, but it is known that he was from Yuanqu (within the present day Mudan District of Heze, Shandong). His family had been salt privateers for generations (with the salt trade officially monopolized by the state ever since the Anshi Rebellion), and the Huang family became wealthy from smuggling. It was said that Huang was capable in swordsmanship, riding, and archery, and was somewhat capable in writing and rhetoric. He used his wealth to take in desperate men who then served under him. He had at least one older brother, Huang Cun (黃存), and at least six younger brothers, Huang Ye (黃鄴) or Huang Siye (黃思鄴), Huang Kui (黃揆), Huang Qin (黃欽), Huang Bing (黃秉), Huang Wantong (黃萬通), and Huang Sihou (黃思厚). He repeatedly participated in the imperial examinations, but was not able to pass them, and thereafter resolved to rebel against Tang rule.
Ван Сяньцзимен бірлесе отырып
Император Идзоңның Сяньтун дәуірінің (860-874) соңында қатты құрғақшылық пен су тасқыны болды, бұл қатты ашаршылыққа әкелді. Осыған қарамастан, Тан императорлық үкіметі осы табиғи апаттар құрбандарына елеусіз қарады. Жәбірленген аймақтарға салықтан босатуды берудің орнына, император Ицзунның сән-салтанат пен әскери науқандарын қаржыландыру үшін салықтар көтерілді. Нәтижесінде аман қалғандар топқа бөлініп, Тан билігіне қарсылық көрсетті. 874 жылы Ван Сяньцзи (Хуан Чао сияқты тұз саудагері) мен Шан Цзюньчжан (尚君長) Чанъюаньда (長垣, қазіргі Синьцзян, Хэнань) әскер жинады. 875 жылы ол Тяньпин округінің (天平, штаб-пәтері қазіргі Тайань, Шандонг) әскери губернаторы Сюэ Чонды (崇) бірнеше рет шайқаста жеңді. Бұл кезде Хуан бірнеше мың адам жинап, Ванның ардагер әскерлерімен бірікті. 877 жылы жазда ол Шан Чжунжанның ағасы Шан Рангпен Чайя тауында (查牙山, қазіргі Жумадиан, Хэнань) күш біріктірді. Ол Ван Сяньцзимен бірге тағы да күш біріктіріп, Тан генералы Сонг Вэйді Сонг префектурасында (州, қазіргі Шанцзяо, Хэнань) қоршауға алды. Алайда, Тан генералы Чжан Цзимиан (張自勉) келіп, оларды жеңді, олар Сонг префектурасын қоршаудан алып тастады және тарады. Бұрын Гуанчжоуды тонаған болатын; порт кейін елу жылға жабылды. Кейінгі қарым-қатынастар кернеу болғандықтан, олардың болуы Хуан Чаоның кек алуы кезінде аяқталды. Араб дереккөздерінде арабтар мен парсылардың мұсылман, зороастризм, яһуди және христиан құрбандарының саны он мыңға жететінін айтады. Алайда қытайлық дереккөздерде бұл оқиға туралы ештеңе айтылмаған. Оның әскері Қытайдың оңтүстігіндегі шөп бақтарын қиратып, Теңіз жібек жолындағы жібек экспортының төмендеуіне әкелді.
Солтүстікке қайта оралу
Алайда Хуан Чао әскері Лингнан аймағында болғандықтан, оның сарбаздары ауруларға шалдығады және шамамен 340% қайтыс болды. Оның басты қол астындағылары оны солтүстікке қайта баруды ұсынды, ол келісті. Осылайша ол Гуй префектурасында (州, қазіргі Гуилин, Гуанси) сал жасап, оларды Сианг өзенінен алып, 879 жылдың қысында Хунаньның астанасы Тан префектурасына (қазіргі Чанша, Хунань) жетті. Ол Тан префектурасына шабуыл жасап, оны бір күнде басып алды, ал Ли Си Ланг префектурасына (朗州, қазіргі Чандэ, Хунань) қашты. Содан кейін Шан Ранг Ван Дуо орналасқан Цзиньнаньның астанасы Цзянлинг муниципалитетіне шабуыл жасады. Ван да үрейленіп, қашып кетеді, қаланы өзінің офицері Лю Ханхоң қорғауға қалдырады, бірақ Ван қаладан кеткен кезде Лю көтеріліске түсіп, қаланы тонады және өз жауынгерлерін қарақшыларға айналдырды. Ол сондай-ақ жақын маңдағы Фэнсиан округінің (翔, штаб-пәтері қазіргі Баоджи, Шэньси) әскери губернаторы бұрынғы Тан канцлері Чжэн Тяньды мойынсұнуға көндіруге тырысты, бірақ Чжэн қарсылық көрсетті, ал ол Фэнсианды басып алуға тырысу үшін Шан мен Ван Боны (王播) жібергенде, Чжэн 881 жылдың көктемінде жіберген Цы күштерін жеңді.
Мұра
Хуан Чао Қытай тарихындағы көптеген көтерілісші көшбасшылардың бірі болғанымен, оның көтерілісінің әсерін Тайпин көтерілісі немесе Сары тюрбандармен салыстыруға болады. Хуан Чаоның көтерілісі Танды қатты әлсіретті және ақырында 907 жылы Хуан Чаоның бұрынғы ізбасары Чжу Вэнь Тан әулеті құрып, император Айдан тақты тартып алып, бес әулет пен он патшалық кезеңі деп аталатын бірнеше онжылдықтық азаматтық соғысты бастады. Саяси ғалым Юхуа Ванг Хуан Чао көтерілісі Тан династиясында ғана емес, Қытай империясының тарихында да бұрылыс нүктесін белгілейді деп айтады, өйткені астана аймағындағы қасірет Хан династиясынан бері саясатта үстем болған үлкен аристократиялық отбасылардың көпшілігін жойды. Сун және одан кейінгі династиялар емтихан жүйесі арқылы беделге ие болған, көбірек таралған аймақтық отбасыларға арқа сүйеді.