Кіріспе

Шотланд ақыны (шамамен 1320 – 1395)

Джон Барбор (шамамен 1320 – 13 наурыз 1395) – шотланд ақыны және шотланд тілінде жазған тұңғыш көрнекті әдеби тұлға. Оның негізгі сақталған еңбегі – тарихи өлең-роман "Брус" (The Brus). Осы өлең арқасында оның айбары соншалық, осы дәуірден сақталған шотланд тіліндегі басқа ұзын шығармалар да кейде оның туындысы деп саналады. Ол көптеген басқа да еңбектер жазғаны мәлім, бірақ авторлығы оған нақты атрибуцияланған "Стюарттардың генеалогиясы" (The Stewartis Oryginalle) және "Брут" (The Brut) сияқты шығармалар қазір жоғалып кеткен. Барбор соңынан Шотландиядағы Абердин епархиясының архидиаконы болды. Ол Оксфорд пен Париж қалаларында да білім алған. Ол шіркеу адамы болғанымен, сақталған жазбаларының стилі мен тақырыптары көбінесе діни емес, зайырлы сипатта. Оның негізгі демеушісі Роберт II болды, ал Роберт Стюарт патшалыққа талапкер болғанға дейінгі оның мансабы мен қозғалыстары Барбор болашақ патшаның тапсырмасымен саяси мақсатта әрекет еткенін көрсетеді. Ол 1395 жылы, әдетте Абердинде қайтыс болды.

Өмір

Джон Барбур 1375 жылы 55 жасқа толған болса, шамамен 1320 жылы туған болуы мүмкін. Оның туған жері белгісіз, бірақ Абердиншир және Галлоуэй оның туған жері деп таласқан. Барбурдың тарихи деректерде алғаш рет көрінуі 1356 жылға келіп, Дункельд соборында бір жылдан кем уақыт қызмет еткеннен кейін Абердин архиепископтығына тағайындалуымен байланысты. Осыдан ол 1355 жылы Авиньонда да болған деген қорытынды жасалады. Ол маңызды және жаңашыл әдеби дауыс ретінде танылып, лингвистикалық жаңалықтар ашты.