Кіріспе

Бейкер Канадаға қарсы (азаматтық және иммиграция министрі), [1999] 2 SCR 817 - Канаданың Жоғарғы Сотының Канаданың әкімшілік құқығындағы шешімдері. Сот әкімшілік шешімдерді сот арқылы қараудың нормасына қатысты нұсқаулар берді. Мәселе, тұрақты тұру үшін өтінішті шетелден беру талабынан бас тартуды сот арқылы қарау кезінде қандай әділдік нормасы қолданылуы керек деген мәселеде болды. Кейбір әкімшілік шешімдер үшін жазбаша негіздеме беру қажеттігі де осы іспен анықталды.

Өмірбаян

Мейвис Бейкер - 11 жыл бойы Канадада тұрмыстық жұмысшы ретінде жұмыс істеген ямайкалық әйел. Осы уақыт аралығында ол Канадада төрт балаға дүниеге келді. Билік оның Канадада мәртебесі жоқ екенін білгенде, оны елден шығаруға бұйрық берді. Ол 1976 жылғы Иммиграциялық заңның 114 (2) бөлімі бойынша тұрақты тұруға рұқсат беру туралы өтініш берді. Иммиграциялық қызметкер оның өтінішін себепсіз қабылдамады. Бейкер иммиграциялық қызметкердің жазбаларын сұрап алды және жазбаларға сүйене отырып, ол шешімді сот арқылы қайта қарауды өтінді.

Іздеу және жою

Федералды сот бұл өтінішті қабылдамады. Федералды апелляциялық сот келісіп, өтінішті бағалау баланың мүддесін негізге алудың қажеті жоқ деп тапты. Апелляциялық шағымда Канаданың Жоғарғы соты бұл шешімді өзгертті. Сот әділдікті сақтау үшін шешім қабылдаушы Бейкердің балаларының адам құқықтарын ескеруі керек деп тапты. Балалардың адам құқықтары халықаралық Бала құқықтары туралы конвенцияда көрсетілген. Жоғарғы Сот шешім қабылдайтындар "ақылға қонымды" болуы керек деді. Сонымен қатар, олар министрлік шешімдері халықаралық адам құқықтары заңдарында көрсетілген құндылықтарға сәйкес болуы керек деп тапты. Іс бойынша шешім бойынша, мәселе басқа иммиграциялық қызметкердің қайта қарауы үшін министрге қайтарылды.

Процедуралық әділеттілік мәселелері

Бейкер Канаданың Жоғарғы сотына гуманитарлық және жанашырлық негіздері бойынша тұрақты тұруға рұқсат беру туралы өтінімін қабылдамау туралы әкімшілік шешімді қайта қарауды сұрады. Бейкердің бір дәлелі әкімшілік шешім қабылдаушы оған әділдік міндетін жүктейді және бұл әділдік міндеті ауызша тыңдау құқығын қамтиды. Сот бұл дәлелді жоққа шығарып, жазбаша дәлелдерді жіберуге шектеусіз мүмкіндіктің Бейкерге тиісті әділдік міндетін орындау үшін жеткілікті екендігі туралы шешім шығарды. Бейкер сондай-ақ министрдің өзіне тиісті әділдік міндетіне кез келген шешімді негіздеу міндеті кіреді деп мәлімдеді. Сот ағылшындық сот практикасына сүйенді, онда кейбір жағдайларда дәлелденуге құқық туралы жалпы құқық сот практикасында қалыптасты. Сот министрдің шешім жеке тұлға үшін маңызды болған және шешімді қайта қарау немесе шағымдануға заңды құқығы бар болған жағдайда, өтінішті қабылдамаудың жазбаша себептерін ұсынбауы әділетсіз деп тапты. Сот негіздер қандай болуына қатысты белгілі бір икемділікке жол берді және бұл жағдайда төмен тұрған қызметкердің шешім қабылдаушыға берген жазбаларын шешімнің себептері ретінде қарауға рұқсат берді. Бейкер министрдің өзіне тиісті әділдік міндеті шешім қабылдаушылар кез келген "нақты біржақтылықтан қорқудан" босатылуы керек дегенді білдіреді деп дәлелдеді. Сот келісіп, сот шешімінің себебі деп саналған файлға жазбалар жазған иммиграциялық қызметкердің жағдайында "танымдық қорқыныш" бар екенін анықтады.

Ізгі мәнді тексеру

Бейкер бұған дейін сот практикасында дискрециялық және дискрециялық емес шешімдер арасындағы дихотомияны жоққа шығарады. Соттың пікірінше, "қаулыларды қатаң түрде жіктеу қиын".