Кіріспе

Мифологиялық Иран патшасы Хушанг (), сондай-ақ Хошанг деп те жазылады, Иран мифологиясындағы ертедегі батыр патша. Ол Авестан, Орта парсы және Сасанид негізіндегі парсы және араб дереккөздерінен белгілі. Ол Иранның түрлі салт-дәстүрлеріндегі "бірінші адам/патша" фигураларының бірі болған көрінеді, сонымен қатар Жамшид, Кеюмарс және Тахмура. Авестада ол Хаошиянга деп аталады және оған Парадата деген ат беріледі, осыдан парсы тілінде пишдад. Бұл атақ тек Авестада Хушанға берілген болса да, кейінгі дәстүрде бірінші ирандық әулет (Пишдадиандар), оның ішінде Хушанның алдыңғысы мен мұрагерлері осы атақпен аталады. Фердоусидің Сасанидтер дәуірінің соңында қалыптасқан дәстүрлі тарихтан алынған "Шахнаме" кітабына сәйкес Хушанг Пишдади әулетінің екінші патшасы және бірінші адам және патша Кеюмардың немересі болған.

Этимология

Авестада Хушанг Хаошиянга (Хаошиянга) деп аталады. Ескі дереккөздер атаудың екінші бөлігін ши "тұрғылықты" және "а" "түсіруді" білдіретін ши "тұрғылықты" және "тұрғылықты" білдіреді. Басқа түсіндірме бойынша, есімнің екінші бөлігі шиия - чиияның нұсқасы 'тандап алу, шешім қабылдау', бұл бүкіл атауға * ху шиия деген мағынаны береді 'жақсы (діни) таңдау'. Хушангтың Парадатта/Пишдад (Pēšdād) деген есімі Сасанидтер заманында "әуелгі рет егемендік заңын орнатқан" деген мағынада түсіндірілді, бұл кейбір қазіргі ғалымдар тарапынан қабылданды. Басқалары бұл есімді "алғашқы адам" деген мағынада "бастапқыда" деп түсіндіреді. Кейбіреулер Парадатта және Паралатос есімінің ұқсастығын байқаған, бұл есім Паралаталардың немесе "Скиф патшаларының" түп атасы, скиф мифологиясына сәйкес алғашқы адам Таргитастың немересі болған. Хушанг араб тілінде Ушанг немесе Ушанг деп аталады.