Кіріспе
Банкс түбегіндегі саға, Жаңа Зеландия { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q1879040", "properties": { "fill": "#73a3f0" Lyttelton Harbour / Whakaraupō - Жаңа Зеландияның Кантербери жағалауындағы Банкс түбегінің солтүстік-батысындағы ірі саға; екінші ірі саға - Акароа порты, ол түбектің оңтүстік жағынан кіреді. Уакараупо жарым аралдың солтүстік жағалауынан кіреді, негізінен батысқа қарай, аузынан Теддингтон маңындағы шығанақтың басына дейін. Порт - ежелгі Банкс түбегіндегі жанартаудың эрозияға ұшыраған кальдерасында орналасқан, оның тік жақтары солтүстік жағалаудағы Порт төбелерін құрайды. Порттың негізгі халық орталығы - Литтлтон, ол жақын маңдағы Крайстчерч қаласына негізгі портты қызмет көрсетеді, Крайстчерчпен бір жолды Литтлтон темір жол туннелі (1867 жылы ашылған), екі жолақты жол туннелі (1964 жылы ашылған) және Порт-Тұралар арқылы екі жол арқылы байланысты. Алмаз порт оңтүстікке, ал Маори ауылы Те Рапаки о Те Ракивакапута батысқа қарай орналасқан. Порттың басында Губернаторлар шығанағы орналасқан. Отамахуа / Квейл аралы қорығы порттың басына жақын, ал Рипапа аралы Пурау шығанағының кіреберісіндегі оңтүстік жағалауында орналасқан. Порт қазіргі уақытта мұнай қоймасы мен заманауи контейнерлік және жүк терминалын қамтитын Литтлтондағы тығыз коммерциялық портқа кіреді. Жаңа Зеландияға тән дельфиндер мен жаңа Зеландиялық терілі теңіз торғайлары портта тұрады.
{ "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q1879040", "properties": { "fill": "#73a3f0"
Lyttelton Harbour / Whakaraupō is a major inlet on the northwest side of Banks Peninsula, on the coast of Canterbury, New Zealand; the other major inlet is Akaroa Harbour, which enters from the southern side of the peninsula. Whakaraupō enters from the northern coast of the peninsula, heading in a predominantly westerly direction for approximately from its mouth to the aptly named Head of the Bay near Teddington. The harbour sits in an eroded caldera of the ancient Banks Peninsula Volcano, the steep sides of which form the Port Hills on its northern shore. The harbour's main population centre is Lyttelton, which serves the main port to the nearby city of Christchurch, linked with Christchurch by the single track Lyttelton rail tunnel (opened 1867), a two lane road tunnel (opened 1964) and two roads over the Port Hills. Diamond Harbour lies to the south and the Māori village of Te Rāpaki o Te Rakiwhakaputa to the west. At the head of the harbour is the settlement of Governors Bay. The reserve of Otamahua / Quail Island is near the harbour head and Ripapa Island is just off its south shore at the entrance to Purau Bay. The harbour provides access to a busy commercial port at Lyttelton which today includes a petroleum storage facility and a modern container and cargo terminal. Hector's dolphins, a species endemic to New Zealand, and New Zealand fur seals live in the harbour.
Атауы
Литтлтон гавань / Укараупо - Жаңа Зеландиядағы еуропалық және маори атауларынан алынған есімдерден тұратын қос жер атауы бар көптеген жерлердің бірі. Порт 1998 жылы Ngāi Tahu iwi-мен Уайтханги келісімінің бөлігі ретінде екілік атау берілген шамамен 90 орынның бірі болды. Укараупо маоридің Оңтүстік арал диалектісінде Тифа ориенталистің шығанағы / порты деп аударылады. Бұрынғы дереккөздер маори атауын Ухангараупо деп атайды, оның мағынасы Ухакараупомен бірдей, бірақ порт сөзінің кең маори жазылуын (уханга) қолданады. Укараупоның французша жазуы Тапалабо болды. Бұл 1840 жылы жарық көрген картада М. М. Фурнье мен д'Убрайдің 1838 жылы J B Сесилл басқарған "Геройн" кемесінде жасаған зерттеулері бойынша қолданылған атау. 1849 жылы портты және оның айналасындағы жерлерді зерттеуді жүргізген HMS Acheron капитаны Стокс, Порт Купердің ағылшын тіліндегі атауынан гөрі Вакараупо шығанағы деген атауды қолданған. Алайда, 1849 жылы тамыз айында портты портқа кіру порты болған кезде порттың ресми түрде Порт-Виктория деп аталғаны кезінде Стоукстың таңдаған атауы қолданылмады. 1875 жылғы "Жаңа Зеландияның пилоты" Стокстің зерттеуіне негізделген, маори жерінің атын "Техпа", яғни "кемежай" деп аударады. Порттың алғашқы кең таралған атауы Дэниел Купердің есімімен Порт Купер болды. Бұл атау 1840 жылдардың ортасында кең тараған және Банкс түбегіндегі және Кантербери жазығындағы Диннің фермасындағы ауыл шаруашылығы өнімдерінің бренді ретінде қолданылған. Порт Купер атауы ресми түрде Порт Викторияға (патша Викторияның құрметіне) 1849 жылы, порт кіріс порты болған кезде өзгертілді. Атау өзгеруіне және Порт-Викторияның Кентербери қауымдастығының карталарында қолданылуына қарамастан, Порт-Купер белгілі бір уақыт бойы атау ретінде қолданыла берді. Шарлотта Годли 1850 жылғы хаттарында әлі де Порт Куперді атайды, ал 1867 жылғы иммигрант 1928 жылы естеліктерін жариялаған кезде осы есімді қолданды. 1858 жылы порттың атауы тағы да өзгерді, бұл жолы Литтлтон гаванине. Бұл порттың солтүстік жағалауындағы Литтлтон қаласына Джордж Уильям Литтлтон мен Литтлтон отбасының құрметіне берілген. Порт Литтлтон порты деп қашан белгілі болғаны белгісіз, өйткені бұл атау атауды өзгертуден бұрын он жылға жуық уақыт бойы қолданылған сияқты. 1849 жылы адмиралтейство картасында бұл атау кездеседі, ал 1853 жылы Джон Роберт Годлидің Кентербери қауымдастығына сөйлеген сөзінде осы атауды қолданғаны туралы хабарланады. 1860-шы жылдардың басында Кентербери провинциялық кеңесі Литтлтон порт комиссиясын құрды, ал 1877 жылы провинциялар жойылғаннан кейін Литтлтон порт кеңесі пайда болды. Бұл атау 1998 жылы екілік атау қабылданғанға дейін қолданылды.
Аралдар
Ауа / Кинг Билли аралы - Отамауа / Квейл аралы мен Моэпуку нүктесінің маңындағы арал аралығында орналасқан шағын арал. Бұрын оны Кішкентай бақа аралы деп те атаған. Ōtamahua / Квейл аралы Маори атауы Ōtamahua теңіз құсының жұмыртқасын білдіреді. 1842 жылы капитан Уильям Майн Смит аралдың сызбасын жасау үшін осы жерге келе жатқанда жергілікті бақаларды суға лақтырып жіберген оқиғадан кейін, бұл арал Бақа аралы деп аталды. Камаутаруа аралы бұрын Камаутаруа немесе Шаг риф деп аталатын. 1862 жылдың желтоқсан айында "Дельфин" кемесі бұрғыланып, жартасқа құлап қалады.