Кіріспе

Индонезиялық музыкант Кандженг Пренес Харджо Нотопроджо (Аксара Жава:), басқа атаулармен қатар, Тьокровасито, Васитодипуро, Васитодининграт (17 наурыз 1909 жыл - 30 тамыз 2007 жыл) - жавалық гамеланның ең беделді орындаушыларының бірі. Ол Паку Аламан сарайының гамелан, сондай-ақ Индонезия Республикасы радиосының Йогьякартадағы гамеланды басқарды және әлемнің көптеген университеттерінде гамелан оқытты. Ол сондай-ақ композитор және ребаб орындаушысы болды. 2004 жылы 9 наурызда "Нугара Бхакти Музик Индонезия" сыйлығын алды.

Атауы

Оның аты бірнеше рет өзгерді, бұл оның өмірінде алған құрметтеріне сәйкес келді. Ол Орталық Яваның Йогьякарта қаласында Васи Жолодоро ретінде дүниеге келген. Ол алғаш рет Тьокровасито (жаңа орфографияда Кокровасито) деп аталды; және Пак Тьокро (Кокро) деп танымал болды. Музыкалық шеберлікке ие болғаннан кейін, оның құрбылары оны Ки Тьокровасито деп атады (Ки - бұл құрмет көрсетудің бейресми атағы). 1960 жылдары Паку Аламан сарайы оны К.Р.Т. Васитодипуро немесе "сарайдың Васитосы" деген атақпен және қосымша К.Р.Т. немесе Канженг Раден Туменггунг деген құрметті атаумен құрметтеген. Кейін ол тағы да "Әлемнің Васитосы" деген атаққа ие болды. 2001 жылы ол VII Паку Аламның биологиялық ұлы және VIII Паку Аламның жартылай ағасы ретінде ресми түрде танылды. Содан кейін оған ханзадаға ұқсас атақ берілді: К. П. Х. Нотопроджо немесе Кандженг Принсенг Харё, ол өмірінің соңына дейін оның аты болып қалды.

Өмір

Жаваның Йогьякарта қаласында дүниеге келген. Ол Паку Аламан сарайында өскен. Бес жасында сарайдағы гамеланды басқаратын заңды әкесі Р. В. Падмоубиганумнан гамелан үйренуге кіріскен. Оның ресми білімі Тамань-Сыва орта мектебінде болды, ол сарайда оқыды. Сот гамеланында ойнаумен қатар, Дая Праданга сияқты басқа да әйгілі гамелан топтарында ойнады. 1934 жылдан бастап MAVRO (Mataramsche Vereeniging Radio Omroep) радиостанциясының гамелан музыкалық директоры, 1942-1945 жылдар аралығында Хосокиоку радиосында Голландиялық Шығыс Үндістанды жапондықтар басып алған кезде және тәуелсіздік алғаннан кейін RRI Йогьякартада қызмет етті. 1953 жылдан бастап шетелде карауатан үйрету мүмкіндігіне ие болды. Консерваторияда және Академияда сабақ берді. 1962 жылы әкесінан кейін Пура Пакуаламан гамеланның жетекшілігін қолға алды. Пура Пакуаламанның музыкалық стилі Йогьякарта сұлтанның сарайының дәстүрлі элементтерімен және аралас некелер әсерімен Солодағы (Суракарта) Сунан сарайымен ортақ элементтерге ие болды. Солода ұзақ уақыт тұрғаннан кейін Нотопрохо бұл процесті одан әрі жалғастырды, мүмкін, Пура Пакуаламанның стилі негізінен Солондағы сипаты ретінде естілуі мүмкін. 1960 жылдары ол сендратари би драмасының жаңа жанрына музыка жазды, оның ішінде Прамбанандағы Лара Джонггранг ғибадатхана кешенінде өткен алғашқы қойылымдар. Ол хореограф Багонг Кусудиарджомен бірлесіп жұмыс істеді. Оның 250-ден астам шығармалары арасында көптеген жеңіл гамелан шығармалары (лагу доланан) және эксперименталды шығармалары (креаси бару) бар. Ол Йогьякарта тарихынан бірнеше өлі немесе жойылған өнер түрлерін қайта тірілтті, соның ішінде ваянг гедхог . Оның көптеген шығармалары, сондай-ақ вокалдық музыка үшін екі томдық жазба жинағы Американың Гамелан институтында басылып шықты. Паку Аламанның (Пуку Аламан) сарайлық гамеланның Пуспаварна әнін жазған, режиссері К. Р. Т. Васитодипуро (кейіннен К. П. Х. Натопрохо) және Роберт Э. Браунның жазған жазбасы "Вояджер" ғарыш кемесіне жіберілген "Вояджер 1" ғарыш кемесіне қосылған. Жазу сонымен қатар Java: Court Gamelan альбомында да бар (алғашқыда 1971 жылы шыққан). Браунның бұл дисктің қайта шығарылған нұсқасындағы жазбасына сәйкес, "Puspawarna" Карл Саганның рекордтық сүйікті әндерінің бірі болды. Ол 1964 жылы Нью-Йоркте өткен дүниежүзілік көрменің Индонезия павильонында гамеланды басқарды. 1971 жылы Калифорнияның Валенсия қаласына көшіп барып, 1992 жылға дейін Калифорния өнер институтында сабақ берді, сонымен қатар Берклидегі Калифорния университеті, Сан-Хосе мемлекеттік университеті және АҚШ пен Канаданың көптеген басқа университеттерінде жұмыс істеді. 1992 жылы ол зейнеткерлікке шығып, Индонезияға оралды. Оның үйі жас суретшілердің резиденциясы және Жаваның ең үздік геймелан суретшілерінің тұрақты қойылымдары мен жиналыстарының орны. 2007 жылы 30 тамызда Яван күнтізбесінде 104 жасында Жокьякартада қайтыс болды. Жавандық гамеланның танылуы мен танылуын әлемге танытуда оның үлесі зор. Мантл Худтың айтуынша, "Бұл индонезиялықтардың ешқайсысы осы адамның әлемге Жаваның ұлы гамелан дәстүрін білуге көмектесудегі үлесіне қол жеткізе алмағаны белгілі".

Актер/режиссер ретінде

Жавандық соттың Гамэлан, Nonesuch Records 1971 жылы шығарған (2003 жылы қайта шығарылған). "Puspawarna" әнінің бір бөлігі Карл Саган және басқалар құрастырған "Вояджер" ғарыш кемесіне бекітілген "Вояджер" алтын пластинкасына енгізілген.

Композициялар

К.Р.Т. Васитодиндинраттың музыкасы, Гамлелан Секар Тунджунг орындады, CMP Records 1994 жылы шығарды.

Жазу және жазу

Жавандық вокалдық нотация, ерлер дауысына (геронг) және әйелдер дауысына (песиндхен) арналған 300-ге жуық шығармалар жинағы, Калифорния өнер институтында оқыған жылдары өз қолымен жазылған. Кейбір шығармаларын өзі жазған. Жинақты Лесли Доно Исуро бастады, оны И. М. Харджито мен Джоко Валуйоның көмегімен Джоди Даймонд редакциялады, ал Алекс Диа мен Лори Коттмейер кіріспе жазды. Вокалдық нотацияның slendro және pelog томдары, сондай-ақ оның композициялары жинағы Американың Гамелан институтының кітапханасында жүктеуге болады.