Кіріспе

Ресейдің авторлық құқыққа қатысты сот ісі Геворкян мен Мошков онлайн-қызметтерге Ресейдің авторлық құқыққа қатысты заңдарын қолдану үшін прецедент құрған маңызды іс болды.

Өмірбаян

Максим Мошкоу - "Lib" веб-сайтының иесі. ru, сондай-ақ Мошков кітапханасы деп аталады, 1994 жылы құрылған. Сайт тегін, жарнамалар мен жеке адамдардың қайырымдылықтары арқылы қаржыландырылады. Жоба хабарландыру тақтасы ретінде басталды және авторлық құқық мәселелеріне хабарландыру тақтасы тәсілін сақтады: сайт онда жүктелген барлық елеулі кітаптарды жариялайды, бірақ авторлардың бірінші сұрауы бойынша кітаптарды алып тастайды. Бұл Ресейдің авторлық құқықтарының заңына қайшы келетіндігі анық, бірақ он жылдан астам уақыт бойы ешкім қарсылық білдірмеді. Шынында да, көптеген авторлар мен баспалар өздерінің шығармаларын Мошков кітапханасында орналастыруды кітаптардың қағаз көшірмелерінің сатылуына пайдалы деп санайды. 1995 жылы құрылған Кирилл мен Мефодий компаниясы (Кирилл мен Мефодийдің есімімен аталған) Үлкен КМ энциклопедиясын және басқа да мультимедиялық өнімдерді жасаған. 1998 жылы олар KM Online порталын құрды, ол төлем жасаушы пайдаланушыларға өз Энциклопедиясына және онлайн кітаптар жинағына интернет арқылы қол жеткізуді қамтамасыз етті. Мошковтан айырмашылығы, Кирилл Мефодий кітапханасы авторлық құқық иелеріне ақы төлеушілердің электронды кітаптарды жүктеуінен түскен кірісінің 20% -ына дейін ұсынды. Алдымен ол интернет-басылымдарға айрықша құқықтарды талап етті. Кірілді жүктеуден түскен табыс аз болды, өйткені Kirill i Mefody-ның ақы төлейтін пайдаланушыларға ұсынған электрондық кітаптарының көпшілігі Moshkov кітапханасы сияқты сайттарда тегін қол жетімді болды. 2004 жылы Кирилл и Мефоди Мошков кітапханасынан кітаптардың ұзақ тізіміне қол жетімділікті алып тастауды өтінді, өйткені олар кітаптарға интернет-алу құқығына ие. Тізімдегі авторлардың арасында 1920-1930 жылдары қайтыс болған авторлар бар, мысалы, Николай Гумилев, олар әдетте Ресейде қоғамдық меншікке жатады. Кирилл и Мефоди түсіндіргендей, бұл себепті Кеңес Одағындағы саяси қуғын-сүргін құрбандары авторлық құқықтарды ресми түрде оңалтудан бұрын пайдалана алмады, сондықтан олардың мұрагерлері автордың өлімінен кейін 50 жыл өткеннен кейін де Кирилл и Мефодиге интернетке эксклюзивті құқықтарды ұсынуға құқылы. Мошков бұл өтінішті қанағаттандырудан бас тартты, содан кейін сот ісі басталды. Бұл Ресейде интернет тарату құқығына қатысты алғашқы сот ісі болды. KM қозғалысын цифрлық технологиялар жөніндегі ұлттық қоғам (НОЦИТ) қолдады, бұл компьютермен байланысты салаларда авторлық құқықтарды насихаттау жөніндегі ресейлік ұйым.

Сот ісі

Бұл іс Мәскеудегі Останкино сотында қаралды. Бастапқыда КМ эксклюзивті құқықтары үшін өтемақы ретінде 500 000 доллар талап еткен, бірақ сот істі қабылдамады. Интернетке арналған айрықша құқықтарға арналған келісімшарттар жарамсыз деп танылды. КМ баламалы жолмен жүреді және авторлар атынан өтініштерді тапсырады: Александра Маринина, Василий Головахов, Эдуард Геворкян және Елена Касатонова. Кейіннен ғылыми-фантастикалық жазушы Эдуард Геворкяннан басқалары өздерінің атынан сот ісін білмейтіндіктерін айтып, қолтаңбаларын қайтарып алды. Эдуард Геворкян өзінің интернет-сайтында "Ережесіз ойын ережесі" атты романын жариялағаны үшін 1 миллион рубль (шамамен 30 000 АҚШ доллары) шығын шеккенін мәлімдеді. Сонымен қатар, ол Мошков кітапханасын басқарған Nexter интернет-провайдерін де сотқа берді. 2005 жылы 31 мамырда сот соңғы шешім шығарып, интернет-провайдер сайттың авторлық құқықты бұзуына жауапты емес және Мошковтың жауапкершілігі 3000 рубльге (шамамен 100 доллар) тең деп тапты. Екі жақ та жеңіске жеткенін мәлімдеді. Бір жағынан сот тегін интернет-қызметтердің жауапкершілігін мойындады, екінші жағынан талап сомасы $500,000-дан $100-ға дейін қысқартылды және талапкерге үлкен теріс жарияланым жасалды.

Сот ісі аяқталғаннан кейін

Либералдықтардың бір бөлігі. "Сәмиздат" сайтындағы кейбір материалдар 2009 жылдың 13 сәуірінде Вологда облысы Череповец қалалық сотының шешімімен 381 нөмірмен экстремистік материалдар туралы федералдық тізімге енгізілген. Сол сәтте кейбір провайдерлер белгілі бір материалдарға емес, сайтқа кіруді толығымен тоқтатты. Сайт доменін samlib деп өзгертуге мәжбүр болды. ru, оған қол жеткізуді кейбір ресейлік провайдерлер де 2015 жылдан бастап бұғаттады.