Кіріспе
XVI ғасырдағы Осман ақыны Гүл Баба (1541 жылы қайтыс болды), Жафер деп те аталады, Османдық бекташ дервиш ақыны және солтан Сүлейменнің серігі, Мехмед II билігінен бастап Еуропадағы бірқатар науқандарға қатысты.
Gül Baba (died 1541), also known as Jafer, was an Ottoman Bektashi dervish poet and companion of Sultan Suleiman the Magnificent who took part in a number of campaigns in Europe from the reign of Mehmed II onwards.
Өмірбаян
Мерзифонның тумасы (Марсиван, Сивас вилаяты, Анадолия), ол Кутбул Арифин Велиуддин Ибн Ялинкиличтің ұлы. Венгрияда Гүл Баба "Розалардың атасы" деп аталады, бұл оның есімдерінің түрік тіліндегі мағынасының сөзбе-сөз аудармасы; ол гүлді елге енгізді деп айтылады. Алайда, бұл дервиштің Алла туралы терең мистикалық білімінен алынған мәртебесін білдіретін түрік атауының метафоралық мағынасын түсінбеу болуы мүмкін. Оттамандықтардың басып кіруіне дейін Венгрияда жабайы және үйренілген розалар пайда болған. Сондай-ақ, бұл атау "Кел Баба" деген сөздің бұзылуы болуы мүмкін, яғни "Балдай әке" деген мағынаны білдіреді. Гүл Баба Будада 1541 жылғы Осман жеңісінен кейін өткен алғашқы мұсылмандық діни рәсім кезінде қайтыс болды деп есептеледі немесе 1541 жылы 21 тамызда қала қабырғалары астында болған шайқаста қаза тапты. Сондай-ақ халифа болған Сүлеймен оны қаланың қамқоршысы деп жариялады және ол сандықты көтергендердің бірі болған деп саналады. Гүл Бабаның ұрпақтары Марзиоглулар отбасы, олардың кейбіреулері Трапезон вилайетінің пашалары болды.
Қабір
Гүл Бабаның сегізбұрышты қабірі (türbe) Мецет (мешіт) көшесінде, Будапештте, Розадомб ауданындағы Маргарет көпірінен қысқа, бірақ тік жаяу орналасқан. Ол 1543 және 1548 жылдар аралығында Венгриядағы Осман билігі Буданың үшінші пашасының бұйрығымен салынған. 1686 жылы Буданың екінші шайқасында Габсбург әскерлері аймақты басып алған кезде ол зақымданбай қалды, бірақ иезуиттер оны "Иерусалим шіркеуі" деп атаған Рим-католик шіркеуі етіп өзгертті. Кейіннен бұл жер Янош Вагнердің меншігіне айналды, ол бұл жерді сақтап қалды және Осман империясынан келген мұсылман қажыларына кіруге рұқсат берді (Мажарстанда исламды қараңыз). 1885 жылы Осман үкіметі мажар инженеріне қабірді қалпына келтіруді тапсырды, ал 1914 жылы жұмыс аяқталғаннан кейін ол ұлттық ескерткіш деп жарияланды. 1960 жылдары және 1990 жылдары қайта қалпына келтірілді және қазір Түркия Республикасының меншігі болып табылады. 2018 жылдың қазан айында ауқымды жөндеу жұмыстары аяқталды, ол кезде сайтты Венгрияның премьер-министрі Виктор Орбан мен Түркия президенті Режеп Тайип Эрдоган ашты.