Кіріспе
Француз балет бишісі және хореографы Жан Коралли (15 қаңтар 1779 - 1 мамыр 1854) - француз балет бишісі және хореографы, Жюль Перромен бірге Гизэль (1841) шығармашылығын жасағандығымен танымал.
Jean Coralli (15 January 1779 – 1 May 1854) was a French ballet dancer and choreographer, best known for collaborating with Jules Perrot in creating Giselle (1841), the quintessential Romantic ballet of the nineteenth century.
Ерте өмір және мансап
Джованни Коралли Перачини туған, ол Париждегі Болонье отбасынан шыққан, оның әкесі Théâtre Italien театрында комедиан болған. Бала кезінде ол Париж операсының балет мектебінде оқыды, бірақ Венаға барып, биші және хореограф ретінде дебют жасады. Ол 1802 жылы Париж операсында және Лондондағы Король театрында қысқа уақыт биледі, содан кейін Венаға оралып, Хофтеатрда (Сот театры) балет шебері лауазымын алды. Осы алғашқы жылдары ол әйелімен бірге әйгілі би жұптары Джованни мен Тереза Кораллиді құрды және олар қазіргі заманғы баспаларда жиі суреттелген. Олар Кораллидің Хофттеатрда жасаған балеттерінің көпшілігінде, соның ішінде Хелена и Париж (1807) балетінде басты рөлдерді ойнады. 1809 жылдан бастап Коралилер Миландағы Театралла Скалада, Венециядағы Ла Фениче театрында және Лиссабондағы Сан-Карло театрында бас бишілер ретінде өнер көрсетті. 1825-1829 жылдары Коралли Париждегі Théâtre de la Porte Saint Martin балет шебері болды, онда он төрт пьеса үшін он толық балет пен ойын-сауық тудырды. Оның компаниясына белгілі комик биші Шарль Франсуа Мазурье, сондай-ақ Жюль Перро (1810-1892) және Жозеф Мазилье (1801-1868) кірді, екеуі де танымал хореографтар болды. Порт Сент-Мартин романтикалық драма мен оның жаңашыл балеттерімен танымал болды, олардың көбі Париж операсының қойылымдарын күтті. 1828 жылы Coralli балетке арналған пьесада кейінірек жылдардағы балеттің табиғаттан тыс стильдерін бейнелейтін pas de sylphides хореографиясын жасады.
Париж опера театрында жұмыс
1831 жылы Коралли Париж операсының премьер-мейтри балетке Жан Луи Аумердің орнына тағайындалды. Оның алғашқы жұмысы 1828 жылғы Леокадидің қайта жаңғыруы және қайта қойылуы болды. Евгений Скриптің жаңа сценарийі, Мишель Карафаның жаңа ұпайлары және жаңа атағы L'Orgie (1831). Онда ақсүйек азғырып, кейін тастап кеткен жас қыз туралы әңгіме жазылған, бұл Coralli кейінгі шығармаларында қайталанатын тақырып. Оның келесісі - "Тентеция" операсының балеті (1852), бұл драма, балет және табиғаттан тыс аспектісі бар операларға деген көбейіп келе жатқан модадан пайдаланды. Бұл оның опера сахнасына арналған көптеген шығармаларының алғашқысы болды. Мұның соңынан Жан Шнайцхоффердің музыкасына қойылған "Ла Темпеть, о Л'Иле де Жени" ("Темпеть" немесе "Солғай рухтар аралы", 1834) атты үлкен би шығармасы келді. Паулин Дюверне мен Джозеф Мазилье ғашықтар Лея мен Фернандо биін орындады, ал жас вендік балерина Фанни Эсслер, сол кезде ғана атақ-даңққа қол жеткізе бастады, ал алқынды Алсин рөлін сомдады. Эсслер Кораллидің келесі жұмысы - Le Diable Boiteau (The Lame Devil, 1836) -да шынайы жұлдызға айналды, онда ол "La Cachucha" -ді, іс жүзінде өзі хореография жасаған испан биін танымал орындады. Кораллидің хореографиялық мансабының шыңы 1841 жылы болды, ол кезде "Жизель, о Лес Вилис" балеті Париж опера театрында жазғы маусымда алғаш рет ұсынылды. Сценарийді Теофил Готье Жюль Анри Верной де Сент-Жоржмен бірлесіп жазды. Адольф Адамның музыкасы, Жюль Перро Кораллидің назарына жеткізілді, ол өзінің қорғанысы Карлотта Гризиге басты рөлді ойнайтын көлік табуға қызығушылық танытты. Премьерада Гризиге Альбрехт рөлін Лусьен Петипа қосты, оның сатқындығы Гризиді ақымақтыққа және өлімге әкеледі. 1-ші актідегі "дегеншелік па де дуэ" Фридрих Бургмюллердің интерполяцияланған музыкасына Натали Фитцджеймс пен Огюст Мабилл орындады, ал Адель Думилятр сүйіктілері алдаған өлі қыздардың кекшіл рухтары Вилистің ханымы Мюртаның талапшыл рөлін биледі. Готье мен композитор Бургмюллер тағы да Кораллидің келесі балеті - Ла Пери (1843) -де, оны опиумдық түсінде көрген жас жігіттің сүйікті шығыс феясы туралы күрделі әңгімеде қызмет етті. Гриси мен Петипа басты бишілер болғандықтан, Кораллидің хореографиясы баспасөз мен жұртшылықтың мақтанышына ие болды, ал балет үлкен жетістікке жетті. Оның соңғыдан кейінгі балеті "Евхарида" (1844) сәтсіз аяқталды, ал соңғы балеті "Озай" (1847) он рет қана орындалды. Коралли 1854 жылы Париж операсындағы қызметінен зейнеткерлікке шығып, төрт жылдан кейін қайтыс болды.