Кіріспе

Бельгиядағы католик соборы Біздің ханымның соборы (, Onze Lieve Vrouw van Doornik), немесе Турнай соборы, Бельгиядағы Турнай епархиясының Рим католик соборы. Ол 1936 жылдан бастап Валонияның басты мұрасы ретінде және 2000 жылдан бастап Дүниежүзілік мұра ретінде жіктеледі.

Ерте тарих

VI ғасырдың аяғында Турнайда епархия болды және бұл жергілікті көк сұр тас құрылымы Шелданың оңтүстік жағалауындағы көтерілген жерді алып жатыр, ол Турнай қаласын шамамен екі тең бөлікке бөледі. ХІІ ғасырда тіпті ескірек іргетастарда басталған ғимарат үш жобалау кезеңінің жұмысын таңғажайып әсермен біріктіреді, роман стиліне тән ауыр және қатал сипаты трансепттің ауыспалы жұмысымен және хордың толыққанды готикасымен ерекше қарама-қайшылықта. Трансепт ғимараттың ең ерекше бөлігі болып табылады, оның бес қоңырау мұнарасы және апсидалық (жартылай дөңгелек) ұштары бар. Кеме кемесі негізінен 12 ғасырдың бірінші үштен біріне жатады. Алдын ала готика стилін бейнелейтін, оның жерүсті аркадасы мен трифориумның арасында екінші қабаттағы галереясы бар. Клерсторидегі дөңгелек аркалы терезелердің арасындағы пилястрлар ағаштан жасалған және жазық бастапқы төбелерді алмастырған 18-ғасырлық күмбезді қолдауға көмектеседі. 12-ғасырдың ортасында салынған трансептілердің қолдарына апсидалық ұштары бар, бұл кейбір Рейн шіркеулерінен алынған ерекшелік, және оның әсері Францияның солтүстік-шығысында, мысалы Нойон мен Сойсонс сияқты сезілген сияқты. Трансепті қолдарын қоршап тұрған төрт бұрышты мұнаралар биіктігі 700 м. Олар егжей-тегжейлі әр түрлі, олардың кейбіреулері дөңгелек аркадалық және кейбіреулері тік стильде. Епископ Готье де Марвис 13-ші ғасырда бұрынғы роман стилідегі хорды қиратып, оны готикалық хормен алмастыру үшін, оны әлдеқайда үлкен өлшемдерге ие болды, ол Амиенс соборы сияқты. Жаңа хордың құрылысы 1242 жылы басталып, 1255 жылы аяқталды. Кафедральдық соттың қалған бөлігі хордың стиліне сәйкес қайта құрылуы керек еді, бірақ бұл ешқашан жасалмады, тек қана батыс веранда және үлкен готикалық шіркеу болды. Қызыл экран - фламанд мүсіншісі Корнелис Флористің қайта өрлеу дәуіріндегі шедеврі, ол 1573 жылы салынған. Шынылы терезелерді Ниймегеннің Арнольд жасаған және 1507 жылы салынған.

Зақымдану және қалпына келтіру

Собор 1999 жылы 24 тамызда қатты торнадодан зақымданған. Зыянды бағалаудың нәтижесінде құрылыстық проблемалар анықталды, содан бері собор күрделі жөндеуден өтіп, археологиялық зерттеулер жүргізілуде. Брунин мұнарасы 2003 жылы тұрақтандырылды. Турнай соборының мәдени құндылығын мойындау үшін ЮНЕСКО 2000 жылы ғимаратты Дүниежүзілік мұралық нысан деп атады.

Қоңыраулар

Турнай соборында бес қоңырау бар: Марк, Мари Николас, Мари Этьен, Мари Гаспарин (Турнайлықтар Мари Понтоаз деп те атайды) және Екатерина. Мари Гаспарин мен Мари Этьен терең ноталары үшін бордон қоңыраулары деп саналады. Мари Гаспарин - бес қоңыраудың ішіндегі ең үлкені, ол 1843 жылы құйылған және салмағы 9 тонна.