Кіріспе

People v. LaValle, 3 N. Y.3d 88 (2004), Нью-Йорк апелляциялық сотының, АҚШ-тың Нью-Йорк штатының ең жоғары сотының, маңызды шешімі болды. Бұл сот штаттың өлім жазасы туралы заңын конституцияға қайшы деп тапты, өйткені заңда тұйық жағдай туындаған жағдайда қазылар алқасына нұсқау беру туралы нұсқаулар бар. Нью-Йорк содан бері өлім жазасынан бас тартты, өйткені заңға өзгеріс енгізілген жоқ.

Іс-қағаздарының мазмұны

Стивен ЛаВалл, жексенбі күні таңертең жүгіріп жүрген кезінде мектептегі спорттық жаттықтырушы Синтия Квиннді зорлап, жыныстық қатынасқа түскен және өлтірген (шығырмашымен 73 рет пышақталған) сотталып, төменгі соттың бірінші дәрежелі зорлау мен кісі өлтіруі үшін айыпталды. Суфолк округінің Жоғарғы соты оны өлім жазасына кесіп отыр. ЛаВалле істі негізінен өзі (заңгерлік даярлығының толық болмауымен) өзі мен екі адвокатының арасында болған даудан кейін талқылады; олар істі әртүрлі бағытта жүргізгісі келді. Кейін бұл істі Нью-Йорк штатының ең жоғарғы сотына аппеляциялады.

Апелляциялық соттың шешімі

ЛаВалль екі себеппен өлім жазасына кесілгенін айтты. Біріншіден, ол қазылар алқасының бір мүшесі (қазылар алқасының 16-шы мүшесі) оған бастан-ақ қарсылық білдіргенін және сот отырысында қазылар алқасының мүшесі зорлаушылар мен кісі өлтірушілерге өлім жазасын тағайындауға бейім екенін білдіргенін мәлімдеді. ЛаВалле сонымен қатар Куинннің күйеуінің эмоционалды куәлігі іспен байланысты емес екенін және тек оған қатаң жазаны алу үшін қызмет еткенін айтты. Сот ЛаВаллдің айыбын растау үшін "күнәнің айқын дәлелдемелерін" келтіре отырып (көбінесе ЛаВаллдің өз мойындауына, сондай-ақ куәгерлердің куәлігіне негізделген) сот өлім жазасын Нью-Йорк Конституциясының 1-бабы 6-бөліміне қайшы келгені үшін күшін жойды. Сот Нью-Йорк қылмыстық іс жүргізу заңының 400.2710-бабы конституцияға қайшы екенін айтты. Бұл бөлімде егер сот төрешілері қандай жаза тағайындалатыны туралы шешім қабылдамаса, не болатыны қарастырылған: шартсыз өмір бойы немесе өлім. Мұндай жағдайда сот төрешісі айыпталушыны 20 жылдан өмір бойына немесе өмір бойына шартты түрде босату мүмкіндігінсіз жазалауға құқылы. Сонымен қатар, заң бойынша, судьялар төрешілерге, егер олар сотты шешіп, шешімін таппаса, не болатынын айтып беруі керек еді. Сот мұндай нұсқаудың қазылар алқасына мәжбүрлеу әсерін тигізуі мүмкін екенін анықтады, олар өмір бойы шартсыз жазаны дұрыс деп санайды, бірақ егер олар өздерінің дауысына беріліп, тұйыққа түсіп қалса, айыпталушы жиырма жылдан кейін шартсыз жазаға тартылуы мүмкін деп қорқады. Бұл мәжбүрлеу мүмкіндігі Нью-Йорк штатының Конституциясындағы тиісті процес туралы ережелерді бұзды. Сот сонымен қатар, тұрақтанған жағдайдың салдары туралы кейбір нұсқаулар тиісті іс жүргізу туралы ережеде талап етіледі, бірақ жаңа нұсқауларды беру сот емес, заң шығарушы органға тиесілі деп тапты.

Әсерлер

Сот істі Саффолк округінің Жоғарғы сотына қайтарып берді, жаңа жаза тағайындалсын деген нұсқаумен: 20 немесе 25 жылдан өмір бойына немесе өмір бойына бас бостандығынан айыру. Нью-Йорктегі өлім жазасына кесілген тағы екі адамның өлім жазасы да күшін жойды. 2007 жылдың сәуірінде республикалық партияның мемлекеттік лауазымды адамдары, атап айтқанда, бұрынғы мемлекеттік сенаттың көпшілік көшбасшысы Джозеф Бруно "полицейліктерді өлтірушілерге" өлім жазасын қолдануға рұқсат беретін мемлекеттік жазаны қалпына келтіру туралы келіссөздер жүргізді. Бұрынғы губернатор Элиот Спитцер заңның мақсатымен келіскенін білдірді, бірақ оны қабылдауға қолдау білдірмеді. Бұрынғы губернатор Дэвид Патэрсон өз позициясын білдірмеді, бірақ штаттық сенатор Лиз Крюгердің айтуынша, Патэрсон үнемі өлім жазасына қарсы болды. 2007 жылдың қазан айында Нью-Йорк апелляциялық соты Нью-Йорктегі өлім жазасына кесілген соңғы тұтқынға қатысты People v. John Taylor туралы шешім қабылдады (Wendy's massacre қараңыз). Бұл жағдайда Куинс округінің округтiк прокуроры Лаваллге ерекше жағдай жасауға тырысты, бірақ сот бұл әрекетті қабылдамады.