Кіріспе

Индианаполис 500 жарысының 58-ші жарысы 1974 жылы 26 мамырда Индиана штатының Спидвей қаласындағы Индианаполис моторлы автожолында өтті. Джонни Резерфорд өзінің он бірінші әрекетімен жарысты 25-ші старт позициясынан жеңіп алды, бұл 1936 жылы Луис Мейерден бері ең алыс қайтты. Бұл оның Индидегі үш жеңісінің біріншісі болды және ол үш жыл бойы бірінші, екінші, бірінші орынды иеленді. Жарыс салыстырмалы түрде таза өтті, ешқандай үлкен апаттар мен жарақаттар болған жоқ, бұл 1973 жылғы қайғылы оқиғадан кескілі айырмашылық. Қауіпсіздікті арттыру үшін жолға және вагондарға айтарлықтай жақсартулар жасалды. Фойт 35 рет қатарынан жарысқа қатысып, (1958-1992) 2023 жылы ең көп жарысқа қатысқан рекордтық рекордты сақтап қалды.

Жоспардағы өзгерістер

Жарыс энергия дағдарысынан кейін өткізілді, бұл кестеге бірнеше өзгерістер енгізді. Сеанс аяқталғаннан кейін, мемлекеттік қызметкерлер спорттық және демалыс ұйымдарына энергияны тұтынуды қысқарту үшін қысым жасады. Трасса басшылығы дәстүрлі 500 мильдік қашықтықты қысқартқысы келмеді, бірақ басқа да тректік іс-шараларды ерікті түрде қысқартуға келісті. 1974 жылдың бірінші жартысында NASCAR барлық жарыс қашықтығын 10% -ға қысқартуға, сондай-ақ жаттығулар мен қосымша іс-шараларды қысқартуға шешім қабылдады. Жылдың басында Дейтона 500 жарысы 20 айналыммен қысқартылды (жарыс ресми түрде 21 айналымнан басталды), ал жарыс тек 450 миль қашықтықта өтті. Сонымен қатар, Дейтонадағы 24 сағаттық және Себрингтегі 12 сағаттық жарыстар бірден тоқтатылды. "Американың спорттық конгресі" "Инди 500" жарысының кестесін бір аптаға қысқартты. Бұрын бұл трасса 1 мамырда (немесе 1 мамырға дейінгі сенбіде) жаттығулар үшін ашылатын. 1974 жылы жарыс жарыстан үш апта бұрын ашылды. Уақыт сынақтары төрт күннен екі күнге қысқартылды. Поль күнін жарыстан екі апта бұрын, ал Бэмп күнін жарыстан бір апта бұрын өткізетін. Сонымен қатар, трасса жаттығу күндері бұрынғы сағат 9-дан емес, сағат 12-ге дейін ашылады. Әдетте, жаттығудың алғашқы бірнеше сағаты тыныш және жайбарақат болды, трасса уақытын пайдаланған бірнеше көлік болды. Осылайша, олар артық және ресурстар мен жұмыс шығындары бойынша артық деп танылды. Бұл өзгеріс жүргізушілердің бір уақытта рельсте жаттығуларын жүргізудің логикалық мәніне байланысты болды, өйткені олар уақыт сынақтары мен жарыстың өзінде жүгіреді (теориялық тұрғыдан бұл сол күндері кездесетін жағдайларды жақсырақ еліктейтін болады). Тректегі қысқару уақыты жалпы отын шығынын азайтудың жолы ретінде қарастырылды жанкүйерлер өз машиналарын трекке айдайтын күндердің саны азайды бірақ жарыс машиналары пайдаланатын нақты метанол отынның елеусіз азаюы.

Қауіпсіздікті жақсарту

1973 жылғы жарыстан кейін, жарысқа бірнеше өзгерістер енгізілді, сонымен қатар автомобиль ережелері. Пит-лейн кеңітіліп, солтүстікке қарай шамамен 400 футқа ұзартылды. Сонымен қатар, 4 бұрылыстан бастап шұңқырға кіруге дейінгі ішкі қабырға, ол 1973 жылы швед Савидждің қазасына ұшыраған және 1964 жылы Дейв Макдональд пен Эдди Сакстың қазасына ұшыраған апатқа қатысы болды, бұл көліктерге шұңқырға кіруді жеңілдетті, өйткені асфальт сол аймақтағы шөптің орнын алды. Ішкі және сыртқы қоршау қабырғаларының биіктігі де көтеріліп, біркелкі биіктікке орнатылды, қолданыстағы қоршауға екінші қауіпсіздік қоршауы қосылды және негізгі тік жолақтағы бірнеше қатардағы жол жиегі орындықтары алынып тасталды. Сонымен қатар, жаңа флагшток пен шенеуніктер кабинеті де жаңартылды. Том Бинфорд, 1974 жылғы жаңа бас стюард, старт/мара сызығында жолдың сыртында орналасқан биік кабинаның құрылысын сұрады. Байрақ қою міндеті жаңа бағанға ауыстырылды. Бұрын олар жарыстың ішкі жағында, жарыстың жағасындағы шағын платформада, жарыстың бойында, жарыстың алдында өткізілетін. Ал флагман Пэт Виданға жаңа флагштоктың шектелуі ұнамады). 1973 жылғы жарыстан кейін үш күн өткен соң, USAC Pocono 500 үшін төтенше ережелерді өзгертуді әзірлеу үшін шұғыл кездесу өткізді. Арғы қанаттардың өлшемі 64 дюймнен 55 дюймге дейін қысқартылды. Жүктіліктегі отынның сыйымдылығы төменден төменге дейін қысқартылды, ал отын резервуарлары машинаның сол жағында ғана рұқсат етілді, 21/2 галлондық танкпен. Бұрын оң жақ резервуардың тұрып жатқан жеріне энергия сіңіретін материал орнатылуы керек еді, ал 500 мильдік жалпы отын мөлшері 375 галондан 340 галонға дейін қысқартылды. 1974 жылдың мамыр айында ереже тағы да өзгертілді, отынның жалпы мөлшері 280 галлонға дейін, ал артқы қанаттар 43 дюймге дейін қысқартылды. Үш мәрте Формула-1 әлем чемпионы Джеки Стюарт ABC Sports телеарнасына хабарлаған кезде қауіпсіздіктің жақсаруына қатысты видео түсірді. Ол: "Пит-лейнге кіргісі келетін машиналар жаңа қара бетке төрт бұрылыс жасаса да, жарыс жолына түсуі керек. Мен ішкі алаңның апаттық техникамен жарыс машиналарының қарама-қарсы бағытта жүруі идеясын ұнатпаймын, бірақ бұл жедел жәрдем және апат машиналары, сондықтан бұл болуы мүмкін. Пит-лейн бір жарым футбол алаңы көлемінде кеңейтілді, оның шекаралық нүктесі осы құрылым. Мен бұны мақұлдамаймын, себебі егер жарыс машинасы осыны соқса, бұл өте қорқынышты апат болады және менің ойымша, бұл қажетсіз. Жаңа пит-лейн жұмысы, менің ойымша, бұрын-соңды Индианаполисте болғаннан әлдеқайда қауіпсіз және әлдеқайда жақсы болады". Стюарт кейін Бинфордтан өзгерістер туралы сұрақ қойып: "Менің ойымша, олар мен ойлап тапқан екі артықшылық, бірі - біз жылдамдық машинасын бұрынғыдан ертерек аламыз, төртінші бұрышта алаңнан шығып кетуге болады". Уақыт сынақтары кезінде барлық машиналарда турбокомпрессорды "көшейте" басқару үшін қақпақты шығаратын клапан болуы керек еді. Максималды қуат деңгейі 80 inHG-ге орнатылған. Уақыт сынақтары кезінде, біліктілік сынағының басталғанын ресмилерге жеткізу үшін жаңа қауіпсіздік ережесі енгізілді. Жүргізуші үш жылыту айналымда болған кезде, оның командасының бір мүшесі негізгі жолдың солтүстік шетінде орналасты және екі жалаумен (жасыл және сары) қамтамасыз етілді. Үшінші және соңғы жылытудан кейін машина айнала келгенде, экипаж мүшесіне көкте жасыл жалаушаны желбіретуді тапсырды. Егер экипаж сары желек немесе желексіз желбіреген болса, жарыс басталмайды, машина пит-станцияға оралады және әрекеті саналмайды. Алдыңғы жылдардағыдай, әр машинаға үш ресми біліктілік сынағына дейін рұқсат етілді. Бұрын жүргізуші біліктілік сынағына қатысуға немесе қатысуға шешімді өзі қабылдайды. Ол мұны старт пен финиш сызығына жақындаған кезде қолын көкке көтере отырып істеген. Жылдамдықтың айтарлықтай артуына және айналасындағы шағын пилоттық кабиналарда бұл әрекеттің ыңғайсыздығына байланысты бұл тәжірибе тоқтатылды. Мысалы, 1970 жылы Ллойд Руби біліктілік кезінде өз әрекеті үшін қолын көтерді, бірақ шенеуніктер оны көрмеді және байқамай-ақ оны жіберді. Ол билік өкілдерін қайтадан іске қосуға көндіргеннен кейін, ол поршеньді өртеп жіберді. Бұл 1959 жылы жарыста Боби Гримнің қатысқан оқиғасын еске түсіріп, қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін де жасалды. Грим магнит бұзылысынан зардап шекті және ұшаққа қарай жүзіп кетті. Ол кездегі жүргізушілердің әдеті бойынша, ол басқа жүргізушілерге күшін жойғанын білдіру үшін қолын көтерді. Алай...

Firestone-тің жөнелтілуі

1974 жылғы жарыс Фирестоун үшін соңғысы болды, ол маусымның соңында Инди-кар жарысынан шығып кетті. Фиерстоун 1911 жылдан бері Индианаполис 500-де тұрақты болды. Firestone шапан машиналары осы уақытқа дейін Индианаполис 500-де 48 рет жеңіп алды, соның ішінде алғашқы жарыста және 1920 жылдан 1966 жылға дейін 43 рет. 1960 жылдардың ортасында Гудйер спортқа қосылды және қатал бәсекелестікке "түйін соғысын" бастады. Ал, 1970-1971 жылдары Аль Унсер жеңіп алғаннан бері Файрстоун 500-де жеңіске жетпеген еді. 1975 жылдан бастап Goodyear Чемпионат автокөлік жарыстары мен Инди 500-ге арналған жалғыз шина жеткізушісі болды. Бұл 1994 жылға дейін жалғасатын келісім. 1995 жылы "Файрстоун" "Инди" автокөлік жарысына оралды, ал 2000 жылдан бастап оның тек қана шина жеткізушісі болды.

Уақыт сынақтары

Сақтандыру екі күнге (11 мамыр және 18 мамыр) жоспарланған. Әр күннің екі бөлек сессиясы болды, ерте сессия 11: 00-ден 14: 30-ға дейін, содан кейін кеш сессия 14: 30-дан 18: 00-ге дейін. Төрт сессияның мақсаты энергия дағдарысына байланысты 1974 жылы қысқартылған дәстүрлі төрт күндік уақыт сынақтарын еліктеу болды. Поул-позиция бірінші күні (11 мамыр) сағат 14.30-ға дейін немесе бастапқы біліктілік жеребесі аяқталғаннан кейін ең жылдам жүргізуші болуы керек еді. Билік өкілдері барлық көліктер өздеріне берілген мүмкіндікті пайдаланбаған жағдайда ғана, бағанаға айналу сағат 14.30-дан кейін ұзартылатындығын хабарлады. Кейінгі кезеңнің іріктеушілер ерте кезеңнің іріктеушілерінің артына тізбектеледі және т.б. Алайда жаңбыр екі күн де жоспарларымызға кедергі жасады. Алғашқы тақтаға шығу екінші күнге дейін созылады. Ақыры, полдың кезеңі аяқталып, бірден баспалы күннің біліктілігі басталды және төрт сессиялық жоспар жойылды.

Полюс күні

Полюс күні 11 мамырда, сенбі күні, атап өтілді. А. Дж. Фойт біліктілік тестілеуінде бірінші орынды иеленді және жол 11:00-де ашылғанда алғашқы рет әрекет жасаған машина болды. Оның төрт айналымдық жылдамдығы 191.632 миль / сағ. оны поул-позицияға жеткізді. Уолли Даленбах 189.683 мильді аяқтады, бұл оны екінші орынға қойды. Оның машинасында "патша өлшемді" турбокомпрессор бар, кейбір бәсекелестер оны стандартты шығаратын клапандармен басқару үшін тым үлкен деп шағымданады. Ақырында, Даленбахтың үрлеуі заңды деп танылды, бірақ USAC команда жарыста бірдей турбоны қолдану керек деп шешті. Олар жарыс күні оны отын үнемдейтін кіші турбомен ауыстыра алмайды. 12:25 -те жаңбыр квалификацияны тоқтатты. Тек тоғыз көлік қана сынақты аяқтады. Сағат 3:35-те жарыс аяқталып, квалификация жалғасты. Тағы бес көлік жолға шыға алды, бірақ жаңбыр қайта оралды, ал жол күндізгі сағат 16.20-да жабылды. Далада тек 15 көлік болды, ал бірнеше жүргізуші, соның ішінде Марио Андретти мен Гордон Джонкок әлі де кезекте болды және полюске жарамды болды. Ал Унсер мен Джонни Рутерфордтың қозғалтқыштары жарылып, олар біліктілік кезегінде өз орындарынан айырылды. Екеуі де полюске қатыса алмай, екінші күнгі іріктеуден өтулері керек.

Бүркіту күні

18 мамыр күні жарысқа 11 көлік қатысады. Гордон Джонкок бірінші болып жарысқа шықты, ол сағатына 186,287 шақырым қашықтықта жүгірді. Келесі көлік - Майк Хисс, ол 187,490 миль/сағ жылдамдықпен үшінші орын алды. Андретти ең соңғы рет полды жеңіп алған еді, бірақ ол бесінші орынға тұрақтады. Сағат 12:30-да А. Дж. Фойттың ең үздік орынға ие болуымен, бірінші раунд ресми түрде аяқталды. Ал, ресми түрде 24 машинаға дейін орындалды. Жарыстың аяқталуымен жаңбыр жауып, жолды төрт сағатқа жауып тастады. Сағат 16.20-да жол құрғап, "Бамп-Дэй" уақыт сынақтары үшін қайта ашылды. Алдыңғы қатардан шықпаған Рутерфорд 190 км/сағ жылдамдықпен жарысқа шықты, бұл - екінші жылдам көлік. Алайда екінші күнгі іріктеуден өткендіктен, бірінші күнгі іріктеуден кейін 25-ші орында тұруға мәжбүр болды. Алғашқы он бес минуттан кейін алаң 33 көлікке толды. Джонни Парсонс 9 минут қалғанда Джиггер Сироисты алаңнан шығарып жіберді. Соңғы рет сынақ жүргізуші жаңадан келген Ян Опперман, Денни Циммерманды ұрып, 32-орынға шықты. Сэмми Сешнс және басқалар сағат 6-да атыс басталған жерде кезек күтіп тұрды. Жауын-шашынның көптігінен кейінге қалдырылған тоғыз автокөліктің иелері наразылық білдірді, бірақ бұл шешім қабылданбады.

Басталу желісі

RowInsideMiddleOutside1 14 А. Ж. Фойт 40 Уоли Далленбах аға 68 Майк Хисс2 20 Гордон Джонкок 5 Марио Андретти 98 Майк Мосли3 48 Бобби Унсер 24 Том Снева 73 Дэвид Хоббс4 44 Дик Саймон 8 Гэри Беттенхаузен 21 Джимми Карутерс5 82 Джордж Снайдер 77 Солт Уолтер 60 Стив Крисилофф6 4 Билл Вукович II 55 Джерри Грант 9 Ллойд Руби7 42 Джерри Карл 18 Билл Симпсон 11 Панчо Картер 8 89 Джон Мартин 27 Том Бигелоу 61 Рик Мютхер9 3 Джонни Резерфорд 15 Ал Унсер 1 Роджер МакКласки10 56 Джим Харри 94 Джонни Парсонс 45 Джим МакЭлрейт11 79 Боб Харки 51 Ян Опперман 59 Ларри Каннон

Бастау

Бастауда Уолли Даленбах бірінші кезектің ортасынан бастап бірінші бұрылысқа дейін көш бастады. Оның жоғарыда аталған "патшалық мөлшердегі" турбокомпрессоры тез іске қосылды, бірақ оның сенімділігі айтарлықтай алаңдаушылық тудырды. Даленбах екінші айналымда 191.408 миль/сағ жылдамдықпен жарыстың жаңа рекордын орнатты. Алайда, Даленбах поршеньін сындырып, 3-айламда тоқтап қалғандықтан, көш қысқа болды. Бастапқыда көліктің сарқылуы өте жоғары болды, өйткені 11 айналымда сегіз көлік механикалық проблемалармен тоқтады. Марио Андретти мен Гэри Беттенхаузеннің әрқайсысы клапанды сындырып, Майк Мосли қозғалтқышты өртеп жіберді. Рик Мьютер жылдамдықпен айналысу кезінде қиындықтармен пит-пойтқа кірді, бірақ жарысқа қайта қосылды, бірақ 11 айналымнан кейін поршеньін жоғалтты. А. Дж. Фойт Даленбах оқудан шыққаннан кейін басшылықты қолға алды. Рутерфорд 25-ші орыннан басталып, таңғажайып қарқынмен шабуылға түсті. 23-ші айналымда ол үшінші орында болды, ал 24-ші айналымда ол Бобби Унсерді басып өтіп, 2-ші орынға ие болды.

Бірінші жартысы

Бірінші беске Фойт, Резерфорд, Бобби Унсер, жаңадан келген Том Снева және Ал Унсер кірді. 45-ші айналымда Рутерфорд трафикте өте агрессивті жүріп, Фойтты ұстады. Екі көлік келесі бірнеше айналымда бір-біріне жақын жүгірді. 50-ші айналымда екінші рет пит-стоп кезінде команда мүшелері Гордон Джонкок пен Стив Кризилоффтың екеуінің де жанармай қоры бітті. Олар соққыға ұшып, жарыста көп уақыт жоғалтты. Боби Унсердің де жанармай қоры бітті, оның үстіне, 39 секундтық пит-стоп болды. 62-айналмада Ларри Кэннонның артқа қарай созылып кетуі бірінші ескерту болды. А. Фойттың 53 секундтық қорқынышты тоқтауы Ратфордқа 65-ші айналымда бірінші рет көш бастауға мүмкіндік берді. Жасыл жарық 68-ші айналымда шықты, бірақ тек үш айналымға ғана созылды, өйткені Джимми Карутерс қозғалтқышты өртеп, трассаға май құйды. Бес айналымнан кейін Панчо Картер төртінші бұрылыстан шығып бара жатып, қабырғаға жеңіл тиді, бірақ машинаға елеулі зақым келмеді. Келесі жасыл желекпен 90 айналымда тоқтаған кезде, Рутерфорд сәттілікпен аяқталды. Ол жасыл түсті боксқа кірді, бірақ бірнеше секундтан кейін Ян Опперманның айналуы үшін сақтық шарасы жасалды, бұл Рутерфордқа аз уақыт жоғалтып алуға мүмкіндік берді.

Екінші жартысы

Джерри Карл 3 бұрылыста 115 айналымнан кейін құлады. Сақтық кезінде Джонни Рутерфорд екінші орынға ие болған А. Дж. Фойттың алдында пит-станнан шығып, көш бастады. Бірнеше секундтан кейін көк жарық қайтадан жанды, ал жүргізушілер оңтүстік парашютке кірді. Фойт қайта бастау кезінде алға шығып, 2-кезекте Рутерфордты басып өтіп, көш бастады. 130-шы айналымда Фойт, Рутерфорд және Бобби Унсер 1-ші, 2-ші, 3-ші орында болды. Ал Унсер 131-ші айналымда сынған клапанмен шығып, сүйреуішке ескерту жасады. Фойт қазбаға түсіп, енді Рутерфорд қайтадан жетекші болды. 138-ші айналымда жасыл жарық қайтадан жанды. Фойт көлік қозғалысы арқылы келіп, Рутерфордты басты жолға шығарып алды. Бір айналымнан кейін Фойттың көлігі түтін тарта бастады, ал оған майдың ағып кетуіне байланысты қара ту берілді. Екі рет пит-стопқа шыққаннан кейін Фойт турбокомпрессордың сыйымдылық сорғысы бұзылған күйінде шықты. Рутерфорд 141-ші айналымда көш бастады, ал жарыста ол жеңіске жетіп жатқандай көрінді. Боби Унсер алдыңғы айналымдағы жалғыз көлік болды, бірақ 15-20 секундқа артта қалды. Рутерфорд бірінші бұрылыста көлік қозғалысынан өтіп бара жатқанда, аздан ғана қашып құтылды. Панчо Картер мен Джим МакЭлриатты айналып бара жатқанда, Картер бірінші бұрылыс кезінде оның қасына айналды. МакЭлриат онымен кездеспей қалды, ал үш автокөлік те жалғасты. Рутерфорд 176 айналымда пит-стоп кезінде тағы бір рет ғана көш бастады. Ол соңғы 24 айналымда бірінші рет Индианаполис 500-де жеңіске жету үшін көш бастады. Дэвид Хоббстың 5-орынды аяқтауы 1970 жылдары Индианаполисте шетелдік жүргізуші үшін ең үздік ондық болды (Италияда туылған, бірақ АҚШ азаматы болған Андреттиден басқа). Джонни Рутерфордқа арналған шакарлы ту желбіретілгеннен кейін, көптеген жанкүйерлер 3-кезектегі белсенді жолға ағылды. Бұл жарыстың стюардессасын жарысты дереу тоқтатуға мәжбүр етті, ал 1964 жылдан бері әдеттегідей жарыстың қашықтығын аяқтауға бес минут уақыт берді (одан бұрын 1964 жылы рұқсат етілген уақыт одан да ұзағырақ болды). Жарыстың жеңімпазының артында қалған барлық бәсекелестерге тек жасыл түсті аяқтау үшін ғана жол беріледі.