Кіріспе

Индианаполис 500 жарысының 59-шы жарысы 1975 жылы 25 мамырда Индиана штатының Спидвей қаласындағы Индианаполис моторлы автожолында өтті. А. Дж. Фойт поул-позициядан бастады, ал Бобби Унсер екінші рет Индианаполис 500-де жеңіске жетті. 1968-1969 жылдары жүргізуші ретінде екінші орын алған All American Racers негізін қалаушылардың бірі Дэн Гурни өзінің бірінші және жалғыз Инди 500 жеңімпазы болды. Гурнидің "Игл" шассиі "500" жарысында үшінші рет жеңіске жетті. Жарыс 1975 жылғы USAC Ұлттық Чемпионатының бір бөлігі болды. 174-ші айналымда (435 миль) қар жауды, бұл жарысты бірден тоқтатты, жоспарланған қашықтықтан 26 айналым қалды. Боби Унсер жарысты қызыл жалаудан бастап, жеңімпаз деп жариялады. Екінші орынды жеңген чемпион Джонни Резерфорд, ал үшінші орынды А. Фойт иеленді. Том Снева 125-ші айналымдағы екінші бұрыштағы керемет апаттан аман қалды. Оның машинасы Эльдон Расмуссеннің машинасымен дөңгелектерге тиіп, "Терн Ту Суитс" қасындағы қоршауға соғылды. Сневаның машинасының қозғалтқышы үлкен отты жарылыста жыртылып, машина Сневаның пилот кабинасында тұтқындалып, тік тұрып қалды. Снева тек қана жеңіл жарақат алып, апаттан аман-есен шығып кетті. Жарыс күні таңертең Индианаполис автокөлік айлағының атаулары Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілді. Сонымен қатар, Хулман отбасы ғимараттың 30 жылдығын атап өтті.

Уақыт сынақтары

Екінші жыл қатарынан турбокомпрессордың "бост" деңгейі 80 inHG-ға дейін орнатылды. Тағы бір рет, ең жоғары жылдамдық 190 миль/сағ. төменгі және орта диапазонында болады және жол рекордына сын келтірмейді. Бейсенбіде, 8 мамырда Гордон Джонкок 195.228 миль/сағатта жылдамдықпен жаттығуды аяқтап, полюске жетудің сүйіктісі ретінде өзін көрсетті. Джонкок жаттығу күндерінің төртеуі бойынша жылдамдық кестесін үздік жүргізді. А. Дж. Фойт жылдамдық кестесін екі рет басып, қасынан қашып шықты.

Полюс күні 10 мамыр, сенбі

Күн ашық, күн ашық болды. Алғашқы рет жарысқа қатысқан жаңашыл Al Loquasto болды. Майк Мосли (187.833 миль / сағ) жылдамдықты ерте бастап, бірінші сағатта ең жылдам машина болды. 12:15 -те Том Снева (190.094 миль/сағ.) бірінші орынға көтерілді. Бір сағаттан кейін Бобби Унсер жарысқа шықты, жылдамдығы 190 км/сағ. Сневаны поулдан сүртіп жіберді. Ансердің жылдамдығы ұзаққа созылмады, өйткені келесі шыққан Гордон Джонкок 191.652 миль/сағ жылдамдықпен уақытша полюсті басып алды. Жолдың басым бөлігі келесі үш сағат бойы тыныш болды, өйткені жүргізушілер салқын жағдайды күтті. Сағат 4-тен кейін тағы да жарылыс басталды. А. Дж. Фойт бірінші айналымда 195.313 миль/сағ жылдамдықпен жолды жарып шықты. Оның 4 айналымдағы орташа жылдамдығы 193,975 миль/сағатты құрайды. Кешкі соңғы іріктеуді Билл Путтербоу өткізді. Алты жыл бойы сәтсіздікке ұшырағаннан кейін, Путтербоу алғаш рет Инди 500-ге жолдама алды. Ол пит-семинарға оралғанда, күміспен күресін жалғастырып, күніне 15-ші жылдамдықты көрсетті. Бұл күні алаң 22 көлікке толды. Фойт, Джонкок және Бобби Унсер 12-3 есебімен бірінші орынға шыққанда, Инди тарихында бірінші рет алдыңғы қатарда бұрынғы жеңімпаздар болды.

Екінші күн 11 мамыр жексенбі

Дәл осы күні Далленбах жарысқа қайта оралып, біліктіліктерін арттырды. Оның сағатына 190.646 шақырым жылдамдығы жалпы 4-ші орында болды, бірақ екінші күнгі біліктілік ретінде ол 21-ші орында тұруға мәжбүр болды. Жалпы алғанда, алты көлік біліктілікке ие болды, ал уақыт сынақтарының бірінші демалыс күнінің соңында алаң 28 машинаға толды.

Үшінші күн: 17 мамыр, сенбі

Алғашқы бес орынды алған Майк Хисс бірінші болып сынақтан өтті. Бұл жерде 33 машина болды, ал Ли Кунцман бұл жарысқа бірінші болып шықты. Марио Андретти Монакодан оралып, машинасын 186.480 миль/сағ жылдамдықпен алаңға шығарып, сол күннің ең жылдам жүргізушісі болды, бұл процесте Кунцманды ұрып-соқты. 12: 18-де Аль Локасто бұрыштық болды. Билли Скотт екі рет кіруге тырысты, бірақ бірінші рет қозғалтқышы жарылып, екінші рет қол соқты. Қалған күні басқа көліктер қозғалмады.

18 мамыр, жексенбі

Ал, соңғы күні Аль Локасто әлі де шашыраңқы нүктеге жабысып тұрды. Эльдон Расмуссен бірінші болып қақтығысты. Оның алғашқы айналымдағы жылдамдығы 183 миль/сағ. болды, бірақ келесі екі айналымда ол төмендеді және команда жарыстан шығып кетті. Үш сағаттан кейін Джим Хуртубиз бір баяу айналымнан кейін қозғалтқышты сөндірді, ал Локасто 24 сағаттан кейін де көпіршікте болды. Күннің басталуына бір сағат қалғанда, Локвасто тағы екі рет аман қалды. Сағат 5:18-де, күннің аяқталуына 42 минут қалғанда, Элдон Расмуссен екінші рет әрекет жасады. Оның сағатына 185 км/сағ жылдамдығы Локастоны соққыға жықтырып, алаңға шықты.

Басталу желісі

RowInsideMiddleOutside1 A. J. Foyt Гордон Джонкок Бобби Унсер 2 Том Снева Майк Мосли Ллойд Руби3 Джонни Резерфорд Билл Вукович II Солт Уолтер4 Джимми Карутерс Ал Унсер Джонни Парсонс5 Бобби Эллисон Джерри Грант Билл Путэрбауг 6 Джон Мартин Бентли Уоррен Панчо Картер7 Гэри Беттенхаузен Джерри Карл Уоли Далленбах аға8 Роджер МакКласки Боб Харки Джордж Снайдер9 Сэмми Сесси Шелдон Кинсер Марио Андретти 10 Ларри МакКой Стив Крисилофф Дик Саймон11 Майк Хисс Эльдон Расмуссен Том Бигелоу

Бастау

Гордон Джонкок бастамадан бастап бірінші 8 айналымда көш бастады. Бірақ Джонкок 11-айламда тұтанудың ақауынан жарыстан шықты. Сондай-ақ, ертерек Солт Уолтер (оның Инди рекордты үшінші соңғы орын) және Ллойд Руби болды, екеуі де қозғалтқыш проблемаларымен. Полиситтер А. Дж. Фойт 9-айналмада көш алды. Ол 22 айналымда пит-стоп кезінде үш айналымға көшбасшылықты жоғалтты, бірақ 25 айналымда көшбасшылықты қайта алды және 58-айламда көш бастап жүрді. Солт Уолтер 18-ші айналымда командадасын Боб Харкиді босқа шақырды. Уолтер машинаға мініп, жарыстың қалған бөлігін машинамен жүргізді. Жарыстан бұрын жүргізушіге ауысу туралы келісімге қол қойылса да, Вальтер жасыл түспен ауыстырып, ескерту кезеңін күтпегені үшін сынға түсті. Харки/Вальтердің машинасы аялдама кезінде бірнеше айналымға құлап түсті.

Бірінші жартысы

Алғашқы сары түсті 45-ші айналымда Майк Хисс алды, ол жоғарыға шығып, үшінші бұрышта қабырғаға тиді. Алғашқы рет пит-стопқа шыққанда Марио Андреттидің машинасы пит-лейннен шығуға тырысқанда бірнеше рет тоқтады. Ол бірнеше рет жарыстан шығып, бірақ ақырында жарысқа қайтадан қатысады. 68-ші айналымда Андретти артқы жақта бұрылып, кіреберіс жанындағы ішкі қабырғаға соқтығысып, үшінші бұрылыс жасады. Ол жарыстан тек 49 айналымнан кейін шықты. 59-айналмада Уолли Даленбах алғаш рет көш бастады. Ол жалпы 96 айналымда көш бастады, ал пит-стоп кезінде ғана көш бастады. NASCAR-дың тұрақты қатысушысы Бобби Эллисон Индиде өзінің соңғы старты болатын пит-стоп кезінде бір айналымға көш алды. Эллисон Шарлоттағы Дүниежүзілік 600-жылдық жарыстан бас тартты және сол дәуірде Инди 500-ге "қайтып оралған" соңғы айдоочу болды. 73-ші айналымда А. Дж. Фойт Клиф Бергерді (2,425 адам) басып өтіп, Инди 500-де аяқталған айналымдардың жалпы саны бойынша бірінші орын алды.

Екінші жартысы

Жасыл желекпен пит-стоптар кезегі кезінде А. Дж. Фойттың 1-ші бұрылысқа бара жатқанда жанармай бітіп қалған сияқты. Артқы жақтағы жағаға қарай қозғалғанда, қуатсыздай көрінетін Фойттың бас сүйегімен немесе пилот кабинасының артында тұрған бір нәрсемен ойнап жүргені көрінді. Бірнеше секундтан кейін ол жылдамдыққа оралды, және отын құю үшін питс-ке жетті. 125-ші айналымда Том Снева 1-ші бұрышта Эльдон Расмуссеннің машинасына жақындады. Екі көлік екінші бұрылыста қатар жүргенде дөңгелектерге тиіп, Сневаның машинасы үлкен апатқа ұшырады. Снева Расмуссеннің машинасының алдыңғы бетінен баррельді айналдырып, әуеде тұрып, кері қарай айналды. Көлік тік дөңгелектеп, сыртқы қабырғаға соқтығысып, артқы жағымен қоршауды ұстады. Қозғалтқыш, беріліс қораптары және машинаның артқы бөлігі шассиден ажыратылып, екі бұрылыс алдындағы күймеге жанатын май мен май жанып, үлкен өрт пайда болды. Кокпит бөлігі жол бойымен жалғасты, кем дегенде екі рет бұрылып, жолға түсіп, оң жаққа көтерілді, содан кейін бірнеше метрге айналды, артқа қарай тұрып қалды. Қозғалтқыш пен басқа бөлшектер әр түрлі бағытта тарап, жолды қалдықтармен шашыратып, сақ болуды талап етті. Снева машина тоқтаған кезде есінен танып, бірден белбеуін шешіп, сыртқа шығуға тырысты. Көліктің артқы бөлігі әлі де өртеніп тұрды, ол өз-өзіне де көз жеткізбей, бетін күйдіріп, көпіршігін көтеріп алды. Содан кейін ол қолын метанолға батырып, саусақтарын күйдірді. Оның аяқтары ұшқыштар кабинасында тұтқындалып, ол өздігінен машинадан шыға алмады. Құтқарушылар дереу оқиға орнына келіп, қалған өрттерді сөндірді. Бір сәттен кейін оны апаттан алып шығып, жедел жәрдемге қарай аттанды. Сневаның денесі ауыр жарақат алған жоқ, бірақ оның бет-әлпеті мен қолдары күйген. Бірнеше күннен кейін Сневаның жағдайы тез жақсарып, бір айдан кейін ол жарысқа қайта оралды. 96 айналымда жетекшілік еткен Уолли Даленбах 162-айламда поршеньнің жарылуымен шығып кетті. Бұл Джонни Резерфордқа көш берді, Бобби Унсер екінші орынға шықты. Боби Унсер 165-ші айналымда көш бастады. Аспанда жауын-шашын күтіп тұрды, ал жаңбырдың жылдамдық жолының маңайына көтерілуі күтілуде.

Аяқтау

170-ші айналымда Г. Беттенхаузеннің артқы оң жақ шүберектері жарылып, басты жолға қарай дөңгелегінен айырылды. Үш дөңгелекті көлікпен жүріп, ол машинаны қабырғадан алыс ұстап, бірінші бұрылыстың ішкі алаңына аялдама жасай алды. Айналасында жарық шашып, жетекші Бобби Унсер тез тоқтау үшін ұңғымаға түседі. Екінші орынға Джонни Рутерфорд да жетті. Дик Саймонның орнында кішігірім өрт шыққан, бірақ ол тез арада сөндірілді. Жасыл түспен аспан қараңғыланып, жаңбыр жауды деп күткен жаңбыр жауды деп күткен еді. Боби Унсер кенеттен екінші "жапырақ шашу" үшін пит-стопқа түсіп, 6 секунд ішінде танкті толтырды. Ансердің пит-стопы үшінші орынға ие болған А. Дж. Фойттың алдыңғы айналымға қайта оралуына мүмкіндік берді. Бір айналымнан кейін аспан ашылып, жаңбыр жауа бастады. Бұл 174 айналым болды, ал Бобби Унсер бірінші орынға шықты, ал Джонни Резерфорд жарты айналымға жуық уақыт артта қалып, екінші орынға шықты. Жолды су басады, көптеген машиналар гидропланерлік қозғалысқа түсіп, бақылаудан шығып, айналып жүреді. Көру мүмкіндігі нөлге дейін төмендеді, өйткені қатты жаңбыр мен "тоқты құйрықтары" жүргізушілерге көруді қиындатты. Жастар жасырынған жерлерге қаша бастады. Билл Вукович ІІ-нің машинасы 4-кезекте сырғанады, бұрылыстың ішкі жағына кері қарай созылып, қоршауға кері қарай түсті, көрерменді аздап жіберді, бірақ Вукович оны қалайда бақылауға алды. Стартер Пэт Видан қызыл және шаршы желекті алып тастады, ал жарыс тоқтатылды және аяқталды деп жарияланды. Алдыңғы қатардағылар марафонға дейін айнала жаяу жүріп, қиындыққа тап болды. Жолды бірнеше көлік бұзып, тосқауылға алса да, Унсер, Рутерфорд және Фойттың бәрі де марафонға таза жетті. Жарыс ресми түрде аяқталды, Ансер 174 айналым жасады, жоспарланған қашықтықтан 26 айналым қалды. Алғашқы жарыста жеңімпаз Джонни Резерфорд екінші орынға ие болды, ал поул-ситтер Фойт үшінші орынға ие болды, ол әлі де төртінші Инди жеңісінің үмітін үзді.