Кіріспе

Театр сахнасының сахна артындағы көріністерін жасыру үшін жасалған үлкен мата. Театр перделері мен сахна перделері - театр сахнасының сахна артындағы көріністерін жасыру үшін жасалған үлкен мата. Олар әр түрлі мақсаттар үшін жасалған, әртүрлі жолмен қозғалады (егер мүлдем болмаса) және әртүрлі маталардан жасалады. Көптеген қара немесе басқа қараңғы түсті, жарық сіңіретін материалдардан жасалады (Солтүстік Америкада, мысалы, ауыр салмақты велюр - қазіргі өнеркәсіптік стандарт. Театр перделері жиі ауыр тізбекті ұстау үшін төменгі жағында немесе құбырларды қабылдап, олардың толылығын алып тастау және оларды тығыз созу үшін. Просценалық сахналар арена немесе ілгерілеу сатыларына қарағанда көп түрлі перделерді қолданады. Просценалық театрларда перделер әдетте блендерден ілінеді және оларды ұшқыш жүйесімен басқаруға болады (яғни олар театр терминологиясында "ұшады"). Перделер ұшырылатын кезде, олардың биіктігін ең жақсы маскалау әсеріне бейімдеу міндеті жеңілдетіледі және спектакль кезінде қозғалуы керек перделер жағдайында перделерді тез арада сахнаның үстінен көтеруге болады, яғни оны көрермендердің көзінен тыс орналастырады немесе сахнадан жоғары кез келген биіктікке түсіреді. Ұшу кезінде "төмен" және "жоғарға" бағыттарын пайдаланудың орнына перделер мен перделер тиісінше "ішке" және "шыға" ұшырылады.

Үлкен перделер

Алдыңғы перде, сондай-ақ үй пердесі, акт пердесі, үлкен перде, басты перде, басты перде, просцена пердесі, басты жайма немесе Ұлыбританияда, табулатуралар, сахнаның төменгі жағында, просцена аркасының артында ілінеді. Әдетте сахна мен сахналық көріністі көрермендерден жасыру немесе ашу үшін қойылым кезінде ашылады және жабылады. Алдыңғы перделердің бірнеше стилі бар. Олар қапталған немесе жазық болуы мүмкін; ортада бөлінеді; жоғары, бүйірлік немесе диагональды түрде тартылуы мүмкін; және ұшып, жиналып немесе айналып шығуы мүмкін. Үлкен перде - бұл перде мен үлкен перде арасында орналасқан қысқа перде. Оның түсі мен стилі бір-біріне сәйкес келуі немесе әшекейленгені мүмкін. Валанс жалған просценаның жоғарғы бөлігін құру үшін пайдаланылуы мүмкін.

Жалған просцена

Егер жалған просцена орнында болса, сахнаның кішіреюіне себеп болады. Ол жоғарғы жағында көлденең тезере (немесе Ұлыбританияда үйдің бас жағы) және екі жағында тік азаптаушылар (немесе бүйір маскалары) арқылы қалыптасады. Бұл бұйымдар драпировкамен немесе қатты материалдармен жасалуы мүмкін. "Қатты" тізерлер мен азаптаушылар әдетте ағаштан жасалған, жұқа фанерамен және қара түсті, жарық сіңіретін материалмен, мысалы, велюрмен жабдықталады. Тезекші әдетте арнайы шабаққа ілінеді, сондықтан оның биіктігін ұшқыш жүйесі мен оның жүктемесін жасыруды оңтайландыру үшін дербес реттеуге болады. Театрдың арткы жолаушылар мен қораптар орнына сахнаның екі жағында және артқы жағында бір U пішінді жол болуы мүмкін. Жолдағы перде бөліктерінің арасындағы саңылаулар аяқтармен қатар орналасып, кіреберіс қақпаларын құрауы мүмкін.

Қалқалар

Скрим, кейде марля, ашық тоқыма матадан жасалған перде, ал алдымен жарықтанған кезде мөлдірсіз болып көрінеді, бірақ перде артындағы адам немесе зат жарықтанған кезде мөлдір болады. Скримдерді бояуға болады және кейбір жағдайларда фон ретінде де, скрим ретінде де қолдануға болады. Кейбір скреймдер проекция үшін де қолданылуы мүмкін, бірақ проекциялық экраннан гөрі төмен сапалы және қарқынды бейне шығарады.

Арқалық

Сценарий - сахнаның артқы жағында қойылымның көрінісін көрсету үшін ілінетін суреттелген перде. Кино түсірілімінің пайда болуына дейін театрларда тікелей эфирлік театрлық қойылымдар үшін панелге түсірілген фондар болған. Көбінесе бұл қала көрінісі, табиғат немесе бақ көрінісі және үй ішіндегі интерьерді қамтиды. Тамшыларды әр түрлі жолмен ілуге болады. Көбінесе өлшемі мен бояуы бойынша жасалған кенептен жасалған, жоғарғы жағы екі ағашқа (баттен) басылып, құбырға бекітілуі мүмкін, құбыр немесе шынжыр төменгі жағындағы қалта арқылы соққыға жол бермеу үшін салмақ береді. Кейбіреулері жоғарғы жағында тұйықталып, құбырға байлау желісімен байланады (әдетте қазіргі кезде драпеждік арқан). Бір тамшыны ілудің уақытқа сай жасалған әдісі - бұл құйғыштың төменгі бөлігі дөңгелек шүберекке бекітілетін дөңгелек тамшы. Төменгі жағы артқа қарай оралады және блок арқылы орнатылған арқанмен (полистер) сахнадан тыс тартылады, сонда батырманы ұстап тұрған кернеуді босатып, оны толық ашылғанға дейін баяу ашылады. Сондай-ақ, вадевиль күндері қолданылған тамшы түрін, ескі театрларда әлі де көруге болады, ол олио деп аталады. "Olio" - бұл конгломерация, және бұл тамшылар көбінесе әртүрлі демеушілердің жарнамаларымен жабылған, көрермендер шоулар арасында көру үшін. Олио тамшысы - ұқсас перде, бірақ сахнаның алдыңғы жағында төмендейді.

Циклорама

Циклорама - сахнаның артқы жағында орналасқан, аспанды немесе басқа фонды бейнелеу үшін жарық беретін үлкен, көбінесе қуыс перде. Дәстүрлі ақ немесе табиғи түсті маталар, циклорамалар қазір ақ, сұр, ашық көк түстерде әр түрлі түстерде келеді және Chroma кілтінде (greenscreen) қолданылатын жасыл немесе көк перделер циклорама деп аталуы мүмкін. Жобаланған көріністерде цик және скримдерді алдыңғы немесе артқы проекцияны қолдану арқылы тамшы ретінде пайдалануға болады. Бұл 1910-1920 жылдары жарық құралдары алдындағы боялған шыны пластиналар арқылы жасалды, олар циклге қала көрінісі немесе қорқынышты тұзақ сияқты бейнелерді көрсету үшін мүсінді көлеңкелер жасады. (Фокус бастапқыда жалпыланды; қазіргі уақытта проекторларда реттелетін фокус линзалары бар.) Жарық құралдары (әдетте эллипсоидалды) сондай-ақ, шаблон немесе үлгі деп аталатын гоболарды пайдалану арқылы цик және скримдерге көркем әсерлер көрсетуге пайдаланылуы мүмкін. Эллипсоидты шағылыстырғышпен жарық көзі үш өлшемді эллипстің бір фокустық нүктесіне орналастырылады, содан кейін үлгіде кескен металл немесе шыны немесе басқа жылуға төзімді материал кері орналастырылады, сондықтан аспаптан қашып шыққан жарық алдымен үлгіден өтеді, содан кейін басқа фокустық нүкте мен линзалар арқылы өтеді және цик немесе скремге шығарылады.

Қауіпсіздік пердесі

Қауіпсіздік немесе өртке қарсы пердесі сахнадағы өрт жағдайында сахнаны көрермендерден бөліп тұрады. Ол отқа төзімді қатты матадан немесе қатты болаттан жасалуы мүмкін. Кейбіреулері асбест матасынан жасалған. 1900 жылдардың басында бірнеше театр өртінен кейін сахнаны оқшаулау, көрермендерден түтінді алып тастау және отты оттегімен қамтамасыз ету үшін қауіпсіздік жүйелері жасалды. Қауіпсіздік пердесі осы жүйенің негізгі бөлігі болуы мүмкін, ол сахна кеңістігін физикалық түрде бөледі, перде просценаның екі жағында да нұсқау қалтасында жүреді, бұл жақсы бекітуді құрайды. Олар көбінесе ұстағыш желісі кесілгенде немесе жеңілдікті тежегіш босатылғанда оператордың ең аз күш-жігерін жұмсаумен автоматты түрде төмендеу үшін жасалған.