Кіріспе

Phuwiangosaurus (мағынасы "Phu Wiang lizard") - Тайландтың ерте кредалық (Валлангиан Хаутеривиан) Сао Хуа формациясындағы титанозаврлар туысы. Типтік түр, P. sirindhornae, 1993 жылы баспасөз хабарламасында Мартин, Буффетаут және Сутехорн сипаттады және 1994 жылы ресми түрде аталды. Түрге Таиландтың геологиясы мен палеонтологиясына қызығушылық танытқан Таиландтың ханшайымы Маха Чакри Сириндхорннің құрметіне аталған, ал тұқымдас Phu Wiang аймағынан, яғни қазба табылған жерінен алынған. Фувиангозавр бастапқыда Титанозаврияға жатқызылған, бірақ соңғы зерттеулер оны Титанозавриформдар ішіндегі базальды позицияға орналастырды. Филогенетикалық талдаулар D'Emic (2012), Mannion et al. (2013), Мочо және басқалар. (2014) Phuwiangosaurus-ті Euhelopodidae-ге, сондай-ақ Euhelopus және Tangvayosaurus сияқты тұқымдарға жатқызған. Басқа талдаулар мұндай топтастыруды қолдамайды, оның ішінде кейбірдер оны Somphospondyli түбінде парафилетикалық деп табады.

Ашылуы және атауы

Phuwiangosaurus sirindhornae типтік үлгісі 1982 жылы Phu Wiang ұлттық паркіне ашылды және келесі бірнеше жылда қазылған және дайындалған. 1994 жылы Валери Мартин, Эрик Буффетаут және Варавуд Сутеторн бұл үлгі жаңа тұқым мен түрді білдіретін Phuwiangosaurus sirindhornae деп сипаттады. Тұқым атауы Фу Вьянгта табылған, ал түр атауы Таиландтың ханшайымы Маха Чакри Сириндхорнды ел палеонтологиясына қызығушылығы үшін құрметтейді.

Қалдық үлгілері

Phuwiangosaurus sirindhornae бірнеше үлгілерінен белгілі, олардың барлығы Таиландтың Сао Хуа формациясынан табылған. Голотип, SM PW 1, - ересек адамның жартылай қаңқасы, ол үш мойын омыртқасынан, үш арқа омыртқасынан, қабырғалардан, шеврондан, екі бас сүйегінен, қарын сүйегінен, сол жақ көкірек сүйегінен, сол жақ көкірек сүйегінен, сол жақ көкірек сүйегінен, екі илия, ишия, көк сүйек сүйектері мен жамбас сүйегінен және сол жақ фибуладан тұрады. Бірнеше жылдан кейін бір жерден табылған арқа омыртқасы мен құйрық омыртқасы бір үлгіге тиесілі болуы мүмкін. Ең толық скелет, SM K11, жартылай өскен адамды білдіреді және жартылай бас сүйегін қоса алғанда, шамамен 60% -ға толық. Басқа да жартылай қаңқалар мен оқшауланған сүйектер сипатталған. 2020 жылы Cashmore және басқалар. Э. Ф. Фуангозаврдың скелетінің жалпы анатомиясының 65%-ы белгілі болды. Көптеген Phuwiangosaurus нәрестелерінің сүйектері табылды, бұл савроподтар үшін сирек кездеседі. Жасы әртүрлі жануарлар табылса да, олардың ең үлкен дене мөлшеріне жеткені туралы мәлімет жоқ.

Сипаттама

Фувиангозавр орташа бойлы, ұзын сауропод болған. Оның салмағы 17 тонна деп бағаланды. Тіс жұқа және ілмектей, тістің түбінен ұшына дейінгі биіктігі тістің негізі енінен орташа есеппен төрт есе артық. Олар басқа эхелоподидтардың тістерінен жұқа, олардың пропорциялары диплодокоидтар мен титанозаврлардың тістеріне жақын. Фувиангозаврдың мойыны 13 омыртқадан құралған болуы мүмкін. Омыртқалардың ұзындығы мойынның ортасына дейін өседі, сегізінші мойын омыртқасы ең ұзын болып табылады, содан кейін қайтадан азаяды. Мойын нерв тіректері жетінші мойын омыртқасынан бастап екіге бөлінеді. Сакральді қабатты бес омыртқадан құралған.

Палеоэкология

Фувиангозаврдың қалдықтары табылған Сао Хуа формациясы 133,6 - 132,1 миллион жыл бұрын орналасты және ылғалды, субтропикалық климаттағы су тасқыны ортасын білдіреді. Сао Хуа динозаврлар жиынтығына ірі тероподтар Сиамотиранн, Фувиангвенатор, Ваюраптор және Сиамозавр, сондай-ақ орнитомимозавр Киннаремимус жатады. Экожүйеде Phuwiangosaurus-тан өзгеше басқа анықталмаған савроподтар да болды. Бұл савроподтар арасында Эухелопус тәрізді таксон және брахиозауридтер болуы мүмкін. Орнитискийлік динозаврлар Сао Хуа формациясынан белгісіз, бірақ Азияның басқа бөліктеріндегі шамамен қазіргі заманғы ортадан белгілі. Динозавр емес жануарлар дүниесіне крокодилиялар, қалпақтар, балықтар мен акулалар кіреді. Тероподтар фувиангозаврмен қоректенгеніне дәлел бар.