Кіріспе
Американдық классикалық композитор Хьюго Лайхтентрит (1 қаңтар 1874, Плешен, Плезев, Позен провинциясы, Позен 13 қараша 1951, Кембридж, Массачусетс) - өмірінің көп бөлігін АҚШ-та өткізген неміс-еврей музыколог және композиторы. Оның шәкірттері композиторлар Лерой Робертсон және Эрих Уолтер Стернберг.
Hugo Leichtentritt (1 January 1874, Pleschen, Pleszew, nearby Posen, Province of Posen13 November 1951, Cambridge, Massachusetts) was a German Jewish musicologist and composer who spent much of his life in the USA. His pupils include composers Leroy Robertson and Erich Walter Sternberg.
Ерте өмір
Лайхтентрит Плешенде, Германия империясында еврей саудагерлер отбасында дүниеге келген. Оның неміс әкесі Герсон Лайхтентрит жақсы дәмдеуіш зауыты иесі болған. Лайхтентрит Леонард Бернштейннің диссертациясын оқыған. Бернштейн Гарвардқа бару себептері туралы Лайхтентритті келтіріп, былай деп жазды: "Мен Гарвардта керемет музыкалық кафедраның арқасында оқудан өтуге тырысамын. Бірнеше неміс профессоры, мысалы, Лехтентрит, өздерінің туған жерін анық себептермен тастап кеткен, қазір онда сабақ береді. Алайда, Лехтентрит Бернштейннің аға диссертациясына риза емес еді, оның "көкіректілігі мен жоғарылығы" туралы жазды. Зейнетақыға шығу алдында Лайхтентрит басқа да музыкалық салаларға араласты. Ол Оскар Томпсонның "Музыка және музыканттардың халықаралық энциклопедиясы" (Нью-Йорк, 1939), "Музыкалық тоқсандық" журналына жазған және Гарвард университетінің баспасында төрт кітап жариялаған. Юта университетінде оның студенті Лерой Робертсон өзінің еңбектерін Гарвард музыкалық қауымдастығына тапсырды, ол оның автобиографиясын жариялады.
Музыкашыл
Лайхтентрит - музыкалық зерттеуге баулушы, жан-жақты зерттеуші. Ол өзінің "Моттелер тарихы" (1908) атты үлкен еңбегі үшін қолжазбалардағы 600-ден астам моттелерді талдаған. Оның Гендель туралы жазған еңбектерінде (1924) Гендельдің көптеген шығармалары, соның ішінде орындалмаған опералар мен ораторийлер талқыланады. "Музыка тарихы" (1909) батыс музыкасының тарихын қарапайым және қолжетімді түрде жинақтады. Эдвард Дент өзінің "Ферруччо Бусони" (1916) шығармасын "пайдалы сызба және оның шығармаларына қысқаша нұсқау" деп атады. Лайхтентриттің екі шығармасы басқаларына қарағанда әйгілі болды: Музыка, тарих және идеялар (1938) және Батыс халықтарының музыкасы (1956). Гарвардта дәріс берген кезінен алынған "Музыка, тарих және идеялар" атты еңбегінде музыканы мәдениеттің бір санаты ретінде талдап, оны басқа өнер, саясат, философия және дінмен салыстырады. Батыс елдерінің музыкасы музыканы Батыс елдерінің мәдениеті мен әлеуметтік-саяси климатына байланыстырады.
Эсселер
Берлиоздық реквиемнің бір түрі. "Allgemeine Musikzeitung" газетінде. 30, 1903, S. 677681. "Өзгеше ән" (Uber Pflege alter Vokalmusik) "Халқының музыкасы" журналында. 6, 1904/05, S. 192202. Берлиндегі ескі музыканың орындалуы. "Халқының музыкасы" журналында. 7, 1905/06, S. 368372. 14.17-ші жылғы "Билдверк" картинасын оқып шықтық. Ж. А. "Өз заманының аспаптық музыкасы" туралы "Sammelbände der Internationalen Musikgesellschaft" тобында. 7, 1906, S. 604622. Қайта өрлеу дәуірінің музыкаға деген көзқарасы. "Музыкалық тоқсандық" журналы. 1, 1915, S. 604622. "Музыкадағы жаңа көздер" (Die Quellen des Neuen in der Musik). "Мелос" тобы. 1, 1920 ж., 28-33 бет. Музыкадағы ұлтшылдық пен интернационализм. "Қоқыр" дегенге кір. 2, 1921/22 ж., 12-шы том, 13-16-бет. Филипп Жарнах. Музыкалық журналдар. 5, 1923, 258262 бет. "Гендельдің опералық жұмысы". "Die Musik" тобында. 16, 1923/24, S. 551557. Соңғы онжылдықтағы неміс музыкасы. "Музыкалық тоқсандық" журналы. 10, 1924, S. 193218. 16 ғасырдағы гармониялық қаһармандық. "Қазіргі заманғы музыка" 5, 1927/28, 1-ші басылым, 12 бет. Шенберг пен Тоналитет. "Қазіргі заманғы музыка" 5, 1927/28, 4-шы том, 3-10-бет. Шуберттің алғашқы опералары. "Музыкалық тоқсандық" журналы. 14, 1928, 620-638-б. қараңыз. Арнольд Шенбергтің операциясы. 19 жыл. "Музыка" журналы, 25 - бет, 1932 - 33 жж., 405 - 412- бет. Барток пен венгр халық әндері. "Қазіргі заманғы музыка" 10, 1932/33, 130-шы бет. Гендельдің гармониялық өнері. "Музыкалық тоқсандық" журналы. 21, 1935, 208-223-бет. Нидерланд музыкасын редакциялау туралы. "Музыкалық Меркурий" кітабында, 2, 1935, 511-бет. Ерте операның прологы туралы. "Америкалық музыкологиялық қоғамның еңбектері" кітабында. 1936, S. 8895. Тренттік реформа және оның музыкаға әсері. "Музыкалық тоқсандық" журналы. 30, 1944 ж., 319-328-б.
Композитор
Лайхтентрит негізінен музыколог ретінде танылса да, ол ынталы композитор және композиция мұғалімі болды. Оның шығармаларына комикалық опера Die Sizilianer (1920), концерттер, ән циклдері, фортепиано мен камералық музыка және симфония жатады. Оның шығармалары Германияда сәл сәтті орындалды, бірақ олардың көпшілігі табылмады. Ол Ферруччо Бусони мен Макс Регердің жақсы досы болды.
Қабылдау
Лайхтентриттің "Мотет тарихы" (1908) және оның "Музыкалық формалар теориясы" (1911) Еуропадағы стандартты еңбектер болып саналды. Америка Құрама Штаттарында Лайхтентрит Германияда музыка сыншысы және композиторы ретінде қол жеткізген табысын жалғастыруға үміттенді. Ол музыка сыншысы ретінде аз жұмыс істеді, ал оның қатты пікірлері мен сезімдері музыколог ретінде беделін бұзды. Лайхтентриттің өзінің белгілі неміс кітаптарының ағылшын тіліндегі аудармаларын, "Мотет тарихы" және "Музыкалық формалар теориясы" атты екі томдық кітаптарын жариялауға тырысуы бастапқыда сәтсіз болды. Оның шығармалары да осындай сәтсіздікке ұшырап, көпшілікке танылмай, өзін қатты күйзеліске ұшыратты. Оның айтуынша, танымал дирижерлер оның музыкасын елемеді, өйткені оның композициялары "олардың қажеттіліктеріне қарағанда аз сенсациялық" (Автобиография, 514 б.).