Кіріспе
Дәрілік препаратты немесе вакцинаны жеткізу механизмі Вирусома - вирусомалардың мақсатты жасушалармен бірігуіне мүмкіндік беретін вирустан алынған белоктарды қамтитын фосфолипидті мембранадан (бір немесе екі қабатты) тұратын дәрілік препаратты немесе вакцинаны жеткізу механизмі. Вирустар - қожайын организмде көбейе алатын жұқпалы агенттер, алайда вирусомалар көбеймейді. Вирусомалардың вирустармен бөлісетін қасиеттері олардың құрылымына негізделеді; вирусомалар негізінен фосфолипид мембранасы мен беткі гликопротеиндер бар қауіпсіз модификацияланған вирустық конверттер. Дәрілік заттарды немесе вакциналарды жеткізу механизмі ретінде олар көптеген қожалық организмдермен биологиялық үйлесімді және биологиялық ыдырайды. Вирусоманың пайда болуында вирустан алынған қайта құралған белоктарды пайдалану, әйтпесе тірі аттенуеуленген вирустың иммуногендік қасиеттерін пайдалануға мүмкіндік береді, бірақ оның орнына қауіпсіз өлтірілген вирус. Қауіпсіз өлген вирус үмітті вектор ретінде қызмет ете алады, өйткені ол инфекцияны тудырмайды және вирустың құрылымы вирусомаға мақсатты жасушалардың белгілі бір компоненттерін тануға мүмкіндік береді.
A virosome is a drug or vaccine delivery mechanism consisting of unilamellar phospholipid membrane (either a mono or bi layer) vesicle incorporating virus derived proteins to allow the virosomes to fuse with target cells. Viruses are infectious agents that can replicate in their host organism, however virosomes do not replicate. The properties that virosomes share with viruses are based on their structure; virosomes are essentially safely modified viral envelopes that contain the phospholipid membrane and surface glycoproteins. As a drug or vaccine delivery mechanism they are biologically compatible with many host organisms and are also biodegradable. The use of reconstituted virally derived proteins in the formation of the virosome allows for the utilization of what would otherwise be the immunogenic properties of a live attenuated virus, but is instead a safely killed virus. A safely killed virus can serve as a promising vector because it won't cause infection and the viral structure allows the virosome to recognize specific components of its target cells.
Вирусомалардың құрылымы
Вирусомалар - фосфолипидті моно/билайерлік мембранасы бар шар тәрізді дене. Вирусоманың ішінде нуклеин қышқылдары, ақуыздар және дәрі-дәрмектер сияқты терапиялық молекулаларды ұстайтын орталық қуыс бар. Вирусома бетінде гликопротеиндердің әртүрлі түрлері болуы мүмкін. Гликопротеиндер - амин қышқылдарының тізбектеріне қосылған олигосахаридтік тізбекті ақуыздың түрі. Вирусома бетіндегі гликопротеиндердің әртүрлі түрлері мақсатты жасушалардың ерекшелігін арттырады, өйткені беткі гликопротеиндер вирусомаларды тануға және олардың мақсатты жасушаларына жалғануына көмектеседі. Грипп вирусомасының жағдайында гликопротеиндер - антиген, гемаглютинин және нейраминидаза. Антигендер - антигеннің пішініне сәйкес келетін белгілі бір антиденеге қарсы иммундық жауапты іске асыратын молекулалар. Гемаглютинин - қызыл қан жасушаларының агглютинациясын тудыратын вирустық гликопротеин. Нейраминидазалар - гликозидті байланыстарды бұзатын ферменттер. Вирусоманың көлемі мен беткі молекулалары әртүрлі клеткаларды нысанаға алу үшін өзгертілуі мүмкін.
Грипп емес вирусомалар
Сонымен қатар, оларды ВИЧ-1 вакцинасын зерттеуде қолдану қарастырылуда. Олар эксперименттік қатерлі ісікпен емдеуде дәрілік тасымалдаушы механизм ретінде пайдаланылды.
Пайдасы мен қиындықтары
Вирусомалардың артықшылығы - олардың ерекше құрылымы мен кішігірім мөлшері мақсатты жасушалардың дәлдікке жетуіне көмектеседі. Фосфолипидтік мембрана вирусоманы ағзадағы жағымсыз реакциялардан қорғайды және мембрана вирусоманың организмде биологиялық үйлесімді және биологиялық ыдырайтын болуына мүмкіндік береді. Вирусомалардың қиындықтары вирустық гликопротеиндерге қарсы иммундық жауаптың тез анықталуы мен белсендірілуі, бұл вирусомалардың азаюына әкелуі мүмкін. Алайда, гликопротеиндер вирусқа қарсы профилактикалық реакцияны тудырады, бұл вирусомаларды вакцинаны жеткізу жүйесі ретінде орнатуға көмектеседі. Егер вирусома қан ағынына енгізілсе, вирусома ыдырайды. Алайда, егер вирусома мақсатқа тез жетіп алса, дәрі-дәрмекті жеткізу әлі де болады. Вирусомалармен байланысты қиындықтар бар, бірақ вирусома иммундық реакцияны белсендіруге көмектесетін жолдары бар.