Кіріспе
Chic (Шик) - "көркем" немесе "ақылды" дегенді білдіретін сәнді стильді элемент. Бұл сөз бастапқыда француз тілінен шыққан.
Chic ('/ʃ//iː//k/; ʃik), meaning "stylish" or "smart", is an element of fashion. It was originally a French word.
Этимология
Chic - француз сөзі, ағылшын тілінде 1870-жылдардан бері қолданылып келеді. Ағылшын тіліндегі сөздіктердегі алғашқы сілтемелер оны сленг деп санады және Жаңа Зеландияда туған сөздік жазушы Эрик Партридж оның тұрмыстық мағынасына сілтеме жасай отырып, "француз тілінде қолданылмайтынын" атап өтті. Густав Флаубер "Мадам Бовари" (1856 жылы жарық көрген) еңбегінде "чикард" (кикилі) - бұл "класты" деген париждік жаргон, мүмкін, әзілдеп, мүмкін емес, ол буржуазиялық деп атап өтті. Неміс тілінде ұқсас сөз бар, шик, оның мағынасы шикіге ұқсас, бұл сөздің француз тіліндегі шығу тегі болуы мүмкін; басқа теория шиканы шикан сөзіне байланыстырады. Француз тілінде айтылуы (/ʃiːk/ немесе "sheek") қазір стандартқа айналған және Фаулер бергенімен, шымшық көбінесе "шымшық" ағылшыншасында аударылған. Пунчтың ойдан шығарылған виньеткасында (шамамен 1932 ж.) Ф. А. Килпатрик ханым 70 жылдан кейін "шаветка" деп аталатын жас әйелге мынадай мәлімдеме жасады: "Бұл 'бұғалар да жоқ, бұл соңғы идеялар. Егер қыз болғың келсе, оған құмар боласың". Ал Анита Лоустың "Джентльмендер еркекке қарағанда қызға ұнайды" (1925) романында күннама жазушы Лорлей Ли "француздар "шейх" сөзін барлық нәрсеге қолданады, ал біз оны еркектерге Рудольф Валентиноға ұқсаған кезде ғана қолданамыз" деп жазды (осы сөздің астарында 1921 жылы шыққан "Шейх" бейбіт фильмінің жұлдызы болғандықтан алынған). Оксфорд сөздігі шикі сөздің салыстырмалы және суперлятивтік формаларын шикарный және шикарный деп береді. Бұл сөздердің барлығы ағылшын тілінде: француз тіліндегі эквиваленттері plus chic және le/la plus chic. Кейде супер шикі қолданылады: "super chic Incline bucket in mouth blown, molded glass". "Шырайлы" деген қосымша сөз де пайда болды: "Памела Гросс сәнді киініп келді". Француз très chic (өте сәнді) ағылшын тілінде сөйлеушінің қолдануы "Бақытымызға орай, Нью-Йоркте невротикалық болу өте сәнді" әдетте өте сәнді, бірақ кейде тек күлкілі Мики Доленц The Monkees 1967 жылы Монтерейдегі поп-фестивалде киген америкалық үнді стилі костюмін "très chic" деп сипаттады. "Убер шик" - бұл неміс тіліндегі "сүйікті" сөз: "Оның клубтары сияқты, өте заманауи, супер шикі, бірақ әлі де ыңғайлы". "Шикілді" деген сөздің қарама-қарсысы - "Шикілді емес": "Ол кездегі көпшілік емес, Сент-Тропедің кішкентай порт".
Дәйексөздер
"Шик" сөзі жылдар бойы қоғамдық оқиғаларға, жағдайларға, адамдарға, киім үлгілеріне қатысты қолданылып келеді. Бұл Х. В. Фаулер белгілі бір кәсіптерге байланыстырған "слэнг сөздердің" бірі болды, атап айтқанда, "қоғамдық журналистикаға" осындай жағдайда қолданылса, "таныстық жамылып, кейде оның слэнгін шығарады" деген кеңеспен. 1887 жылы "Леди" журналында "Нью-Йорк әйелдері түскі асқа арналған тойдан артық ойын-сауық түрін ойламайды" деп жазылған. Қырық жылдан кейін Э. Ф. Бенсонның "Люсия Лондонға келгенде" (1927) романында Люсия операдан кейінгі кездейсоқ жиналысқа қонақтардың үй иесінің алдына келуін "көрсету мүмкін болатын ең сәнді бейресмилік" екенін білген. 1950 жылдары Эдит Хед классикалық көйлек жасады, оны Одри Хепберн Сабрина (1954) фильмінде киді, ол туралы ол: "Егер оны сәнсіз адам киген болса, ол ешқашан стильге айналмас еді" деп атап өтті. ХХІ ғасырдың басында Томас Кук туристік компаниясы Монте-Карлоның түнгі өмірін көргісі келетіндерге: "Кейінгі өмір - жақсы (казинодан басқа) бірақ егер сіз көпшілікке араласуды қаласаңыз, қымбат, сәнді, кәдімгі өмірге айналдырыңыз" деп кеңес берді. Американың "Харперс Базар" журналында (күнделікті киетін Кристобаль Баленсиаганың "көпшілікке тән қарапайымдылығы" туралы 1895-1972 жылдары) "шик-тың сыры - оны азайту" деп жазылған.