Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мұсылмандардың құдайға табыну орны
Place of worship for Muslims
Мешіт ( /mɒsk/ МОСК), сондай-ақ масжид ( /ˈmæsdʒɪd/, /ˈmʌs / МАССджид, МУСС) деп те аталады, мұсылмандардың құдайға табыну орны болып табылады. Бұл термин көбінесе жабық ғимаратты білдіреді, бірақ исламдық дұғалар орындалатын кез келген орынға, мысалы, сыртқы аулаға да қатысты болуы мүмкін. Бастапқыда мешіттер ерте мұсылмандар үшін қарапайым дұға орындары болған, және олар күрделі ғимараттардың орнына ашық кеңістіктерден тұрған болуы мүмкін. Ислам архитектурасының алғашқы кезеңінде (650-750 жылдары) ерте мешіттер қабырғалармен қоршалған ашық және жабық кеңістіктерден, көбінесе минареттерден тұрған, онда күн сайын намазға шақыру жарияланған. Мешіт ғимараттарының қабырғасына Меке қаласы (қибла) бағытында орнатылған арнайы әшекейлі нишасы (михрабы) болуы қалыпты жағдай, мұсылмандар намаз оқығанда оған бет бұру керек. Жұма намазы кезінде халыққа уағыз айтылатын (хутба) мінбар бұрын орталық қала мешітіне тән болған, бірақ содан бері кіші мешіттерде де кең таралған. Осы мақсатта мешіттер тарихи тұрғыдан алғанда көп мақсатты ғимараттар болып табылады, олар қоғамдық орталықтар, соттар және діни мектептер ретінде қызмет етеді. Қазіргі заманда да олар діни білім беру және пікір алмасу орындары ретінде өз рөлін сақтап қалды. Ертедегі мұсылмандық жаулап алулар кезінде және одан кейін Арабиядан тыс жерлерде жүздеген мешіттер салынды; көптеген синагогалар, шіркеулер мен ғибадатханалар мешіттерге айналдырылды және осылайша ғасырлар бойы исламдық архитектуралық стильдерге әсер етті.
A mosque (/m//ɒ//s//k/ MOSK), also called a masjid ('/m//æ//s//dʒ//ɪ//d//, /'/m//ʌ//s// / MASSjid, MUSS ), is a place of worship for Muslims. The term usually refers to a covered building, but can be any place where Islamic prayers are performed, such as an outdoor courtyard. Originally, mosques were simple places of prayer for the early Muslims, and may have been open spaces rather than elaborate buildings. In the first stage of Islamic architecture (650–750 CE), early mosques comprised open and closed covered spaces enclosed by walls, often with minarets, from which the Islamic call to prayer was issued on a daily basis. It is typical of mosque buildings to have a special ornamental niche (a mihrab) set into the wall in the direction of the city of Mecca (the qibla), which Muslims must face during prayer, The pulpit (minbar), from which public sermons (khutbah) are delivered on the event of Friday prayer, was, in earlier times, characteristic of the central city mosque, but has since become common in smaller mosques. To this end, mosques have historically been multi purpose buildings functioning as community centres, courts of law, and religious schools. In modern times, they have also preserved their role as places of religious instruction and debate. During and after the early Muslim conquests, mosques were established outside of Arabia in the hundreds; many synagogues, churches, and temples were converted into mosques and thus influenced Islamic architectural styles over the centuries.
Шығу тегі
Ислам 7 ғасырда Мұхаммедтің өмір сүрген кезінде Арабияда қалыптасты. Тарихтағы алғашқы мешіт – Меккедегі Қағба ("Күбі") төңірегінде салынған қасиетті орын немесе Мұхаммедтің 622 жылы Меккеден көшіп келгеннен кейін салынған Мединадағы Куба мешіті болуы мүмкін. Екеуі де қазіргі Сауд Арабиясының Хиджаз аймағында орналасқан. Басқа ғалымдар ислам дәстүрі мен Құран аяттарына сілтеме жасайды, оларға сәйкес ислам діні Мұхаммедтен бұрын пайда болған және Ыбырайым сияқты бұрынғы пайғамбарларды қамтиды. Ислам дәстүрінде Ыбырайым Меккеде Қағбаны және оның киелі орнын – Әл-Мәсжид әл-Харамды салғандығы айтылады. Мұсылмандар бұл мешітті алғашқы мешіт деп есептейді. Сахих әл-Бухаридегі хадис бойынша, Қағбаның қасиетті орны Жер бетіндегі алғашқы мешіт болса, екінші мешіт – Иерусалимдегі Әл-Ақса мешіті, ол да Ыбырайыммен байланысты. Қалай болғанда да, Куба мешітінен кейін Мұхаммед Мединада тағы бір мешіт салған, ол қазір Әл-Мәсжид ан-Набави ("Пайғамбар мешіті") деп аталады. Мешіт өз үйінің орнына салынды, Мұхаммед оның құрылысына өзі қатысып, ислам қаласының орталық нүктесі ретінде мешіт тұжырымын қалыптастыруға көмектесті. Кейбір ислам сәулетшілері Пайғамбар мешітін алғашқы мешіт деп санайды. Мешіттің шатыры пальма ағашының діңгектерінен жасалған бағаналармен тіреліп тұрды және үлкен ауласы болды, бұл мотив содан бері салынған мешіттерде жиі кездеседі.
Islam was established in Arabia during the lifetime of Muhammad in the 7th century CE. The first mosque in history could be either the sanctuary built around the Ka'bah ('Cube') in Mecca, known today as Al Masjid al Haram ('The Sacred Mosque'), or the Quba Mosque in Medina, the first structure built by Muhammad upon his emigration from Mecca in 622 CE, both located in the Hejaz region in present day Saudi Arabia. Other scholars reference Islamic tradition and passages of the Quran, according to which Islam as a religion precedes Muhammad, and includes previous prophets such as Abraham. In Islamic tradition, Abraham is credited with having built the Ka'bah in Mecca, and consequently its sanctuary, Al Masjid al Haram, which is seen by Muslims as the first mosque that existed. A hadith in Sahih al Bukhari states that the sanctuary of the Ka'bah was the first mosque on Earth, with the second mosque being Al Aqsa in Jerusalem, which is also associated with Abraham. Either way, after the Quba Mosque, Muhammad went on to establish another mosque in Medina, which is now known as Al Masjid an Nabawi ('The Prophet's Mosque'). Built on the site of his home, Muhammad participated in the construction of the mosque himself and helped pioneer the concept of the mosque as the focal point of the Islamic city. The Prophet's Mosque is considered by some scholars of Islamic architecture to be the first mosque. The mosque had a roof supported by columns made of palm tree trunks and it included a large courtyard, a motif common among mosques built since then.
Диффузия және эволюция
Умайяд халифаты ислам дінін таратуда және Левант аймағында мешіттер құруда ерекше маңызды рөл атқарды, себебі Умайядтар аймақтағы ең құрметті мешіттердің бірі – Иерусалимдегі Әл-Ақса мешіті мен Құбалдық күмбезі және Дамаскідегі Умайяд мешітін салды. Құбалдық күмбезі мен Умайяд мешітінің дизайны Византия сәулетінің ықпалымен жасалған, бұл үрдіс Осман империясының өркендеуімен кейін де жалғасты. Қазіргі Тунистегі Кайруанның Ұлы мешіті Магребте (солтүстік-батыс Африка) салынған алғашқы мешіт болды, оның қазіргі түрі (IX ғасырдан бастап) Магребтегі басқа да ислам ғибадат орындарының үлгісіне айналды. Бұл аймақта алғаш рет төртбұрышты минарет енгізілді, ол кейінгі Магреб мешіттеріне тән еді және базиликаға ұқсас кемелерді қамтиды. Осы ерекшеліктерді Андалусия мешіттерінен де, соның ішінде Кордованың Ұлы мешітінен де кездестіруге болады, себебі олар батыс готтардың емес, маврлардың сәулетімен ерекшеленеді. Мұсылман империялары мешіттердің дамуы мен таралуына зор үлес қосты. Үндістанда мешіттер алғаш рет VII ғасырда салынғанмен, олар 16-17 ғасырларда Моғолдар келгенге дейін бүкіл субконтинентте кеңінен таралмады. Тимуридтерден бастау алған моғол стиліндегі мешіттер пияз тәрізді күмбездерге, сүйір аркаларға және күрделі дөңгелек минареттерге ие болды, бұл парсы және Орталық Азия стильдерінде жиі кездесетін ерекшеліктер. Делидегі Джама мешіті мен Лахордағы Бадшахи мешіті 17 ғасырдың ортасында ұқсас стильде салынды және Үндістан субконтинентіндегі ең ірі мешіттердің бірі болып табылады. Шығыс Азиядағы алғашқы мешіт VIII ғасырда Сиань қаласында салынды. Қазіргі ғимараты 18 ғасырдан бастау алған Сианьның Ұлы мешіті басқа жерлердегі мешіттерге тән ерекшеліктерді қайталай бермейді. Бастапқыда мемлекет минареттерді салуға тыйым салған. Қытайдың дәстүрлі сәулетіне сәйкес, Сианьның Ұлы мешіті, Шығыс Қытайдағы басқа да мешіттер сияқты, императорлық құрылыстарда кең таралған сары шатырдың орнына жасыл шатырмен пагодаға ұқсайды. Батыс Қытайдағы мешіттерде дәстүрлі түрде басқа жерлердегі мешіттерде кездесетін күмбездер мен минареттер сияқты элементтер жиі қолданылды. Ерте жавандық мешіттер индуистік, буддистік және қытайлық сәулеттің ықпалымен дизайндық белгілерді алды, биік ағаштан жасалған, Балидегі индуистік ғибадатханалардың пагодаларына ұқсас көп деңгейлі шатырлармен; ислам күмбезі Индонезияда 19 ғасырға дейін пайда болған жоқ. Өз кезегінде, явандық стиль Индонезияның австронезиялық көршілері – Малайзия, Бруней және Филиппин мешіттерінің стильдеріне әсер етті. Османлылар өздерінің сәулет стилін дамытты, ол үлкен орталық күмбездермен (кейде бірнеше кіші күмбездермен қоршалған), қалам пішіндес минареттермен және ашық қасбеттермен сипатталады. Осман дәуіріндегі мешіттер әлі күнге дейін Шығыс Еуропаға шашырап жатыр, бірақ Еуропадағы мешіттер санының ең жылдам өсуі өткен ғасырда болды, мұсылмандар континентке көшіп келгеніне байланысты. Еуропаның көптеген ірі қалаларында мешіттер бар, мысалы, Париждің Ұлы мешіті, мұсылман көпшілігінде орналасқан мешіттерде жиі кездесетін күмбездер, минареттер және басқа да ерекшеліктерге ие. Солтүстік Америкадағы алғашқы мешітті 1915 жылы албандық американдықтар құрды, бірақ континенттегі ең көне мешіт, Американың Ана мешіті, 1934 жылы салынды. Еуропадағыдай, Америкадағы мешіттер саны соңғы онжылдықтарда, әсіресе Оңтүстік Азиядан келген мұсылман иммигранттарының АҚШ-қа келуіне байланысты тез өсті. АҚШ-тағы мешіттердің қырық пайызынан астамы 2000 жылдан кейін салынған.
The Umayyad Caliphate was particularly instrumental in spreading Islam and establishing mosques within the Levant, as the Umayyads constructed among the most revered mosques in the region — Al Aqsa Mosque and Dome of the Rock in Jerusalem, and the Umayyad Mosque in Damascus. The designs of the Dome of the Rock and the Umayyad Mosque were influenced by Byzantine architecture, a trend that continued much later with the rise of the Ottoman Empire. The Great Mosque of Kairouan in present day Tunisia was the first mosque built in the Maghreb (northwest Africa), with its present form (dating from the ninth century) serving as a model for other Islamic places of worship in the Maghreb. It was the first in the region to incorporate a square minaret, which was characteristic of later Maghrebi mosques, and includes naves akin to a basilica. Those features can also be found in Andalusi mosques, including the Great Mosque of Cordoba, as they tended to reflect the architecture of the Moors instead of their Visigoth predecessors. Muslim empires were instrumental in the evolution and spread of mosques. Although mosques were first established in India during the seventh century, they were not commonplace across the subcontinent until the arrival of the Mughals in the 16th and 17th centuries. Reflecting their Timurid origins, Mughal style mosques included onion domes, pointed arches, and elaborate circular minarets, features common in the Persian and Central Asian styles. The Jama Masjid in Delhi and the Badshahi Mosque in Lahore, built in a similar manner in the mid 17th century, remain two of the largest mosques on the Indian subcontinent. The first mosque in East Asia was established in the eighth century in Xi'an. The Great Mosque of Xi'an, whose current building dates from the 18th century, does not replicate the features often associated with mosques elsewhere. Minarets were initially prohibited by the state. Following traditional Chinese architecture, the Great Mosque of Xi'an, like many other mosques in eastern China, resembles a pagoda, with a green roof instead of the yellow roof common on imperial structures in China. Mosques in western China were more likely to incorporate elements, like domes and minarets, traditionally seen in mosques elsewhere. Early Javanese mosques took design cues from Hindu, Buddhist, and Chinese architectural influences, with tall timber, multi level roofs similar to the pagodas of Balinese Hindu temples; the ubiquitous Islamic dome did not appear in Indonesia until the 19th century. In turn, the Javanese style influenced the styles of mosques in Indonesia's Austronesian neighbors—Malaysia, Brunei, and the Philippines. The Ottomans developed their own architectural style characterized by large central domes (sometimes surrounded by multiple smaller domes), pencil shaped minarets, and open façades. Mosques from the Ottoman period are still scattered across Eastern Europe, but the most rapid growth in the number of mosques in Europe has occurred within the past century as more Muslims have migrated to the continent. Many major European cities are home to mosques, like the Grand Mosque of Paris, that incorporate domes, minarets, and other features often found with mosques in Muslim majority countries. The first mosque in North America was founded by Albanian Americans in 1915, but the continent's oldest surviving mosque, the Mother Mosque of America, was built in 1934. As in Europe, the number of American mosques has rapidly increased in recent decades as Muslim immigrants, particularly from South Asia, have come in the United States. Greater than forty percent of mosques in the United States were constructed after 2000.
Дінаралық қайта құру
Ертедегі мұсылман тарихшыларының айтуынша, қарсылық көрсетпей берілген және мұсылмандармен келісім шарттарына қол қойған қалалар өз шіркеулерін сақтауға рұқсат алды, ал мұсылмандар басып алған қалаларда көптеген шіркеулер мешіттерге айналдырылды. Мұндай түрлендірулердің ең ерте мысалы Сириядағы Дамаск қаласында болды, онда 705 жылы Омейяд халифасы әл-Уалид I христиандардан Сент-Джон шіркеуін сатып алып, христиандар үшін Дамаскіде бірнеше жаңа шіркеулер салу шартымен оны мешітке қайта жасатты. Жалпы алғанда, Абд әл-Малик ибн Марван (әл-Уалидтің әкесі) Дамаскідегі 10 шіркеуді мешітке айналдырғандығы айтылады. Шіркеулерді мешітке айналдыру процесі, әсіресе ауылдық жерлерде, тұрғындарының көпшілігі ислам дінін қабылдағанда белсенді жүргізілді. Аббасид халифасы әл-Мамун көптеген шіркеулерді мешіттерге айналдырды. Османлы түркілері 1453 жылы қаланы басып алғаннан кейін Константинопольдегі барлық шіркеулерді, монастырларды және шағын ғибадатханаларды, соның ішінде әйгілі Ая-Софияны дереу мешіттерге айналдырды. Кейбір жағдайларда, мешіттер еврейлердің немесе христиандардың қасиетті орындарының орнында салынды, бұл орындар Ислам дінінде де танылған Киелі кітаптағы тұлғалармен байланысты болды. Мешіттер басқа діндердің қажеттіліктері үшін де пайдаланылды, әсіресе 1492 жылы маврлардың басып алынуынан кейін Испанияның оңтүстігінде. Олардың ең танымал мысалы – Кордобаның Ұлы мешіті, ол мұсылмандық билік кезінде қиратылған шіркеудің орнында салынған. Иберия түбегінен тыс аймақтарда да, мұсылмандық билік астында болмаған кезде оңтүстік-шығыс Еуропада мұндай жағдайлар орын алды.
According to early Muslim historians, towns that surrendered without resistance and made treaties with the Muslims were allowed to retain their churches and the towns captured by Muslims had many of their churches converted to mosques. One of the earliest examples of these kinds of conversions was in Damascus, Syria, where in 705 Umayyad caliph Al Walid I bought the church of St. John from the Christians and had it rebuilt as a mosque in exchange for building a number of new churches for the Christians in Damascus. Overall, Abd al Malik ibn Marwan (Al Waleed's father) is said to have transformed 10 churches in Damascus into mosques. The process of turning churches into mosques were especially intensive in the villages where most of the inhabitants converted to Islam. The Abbasid caliph al Ma'mun turned many churches into mosques. Ottoman Turks converted nearly all churches, monasteries, and chapels in Constantinople, including the famous Hagia Sophia, into mosques immediately after capturing the city in 1453. In some instances mosques have been established on the places of Jewish or Christian sanctuaries associated with Biblical personalities who were also recognized by Islam. Mosques have also been converted for use by other religions, notably in southern Spain, following the conquest of the Moors in 1492. The most prominent of them is the Great Mosque of Cordoba, itself constructed on the site of a church demolished during the period of Muslim rule. Outside of the Iberian Peninsula, such instances also occurred in southeastern Europe once regions were no longer under Muslim rule.
Дұға ету
Ислам күнтізбесінде екі мереке (Ейд) бар: ʿĪd al Fiṭr және ʿĪd al Aḍḥā. Осы екі мерекеде таңертең мешіттерде арнайы дұғалар оқылады. Бұл айт намаздары үлкен топта оқуға тиіс, сондықтан ашық ауада арнайы айт намазы оқуға орын болмаған жағдайда, үлкен мешіт өз жамағатымен қатар, кішігірім жергілікті мешіттердің жамағаттарына да мүмкіндік береді. Кейбір мешіттер тіпті көптеген мұсылмандарды қабылдау үшін конгресс-орталықтарды немесе басқа да үлкен қоғамдық ғимараттарды жалға алады. Көптеген мұсылмандар тұратын елдерде мешіттер айт намаздарын аулаларда, қала алаңдарында немесе қала шетіндегі айт алаңында өткізеді.
There are two holidays (Eids) in the Islamic calendar: ʿĪd al Fiṭr and ʿĪd al Aḍḥā, during which there are special prayers held at mosques in the morning. These Eid prayers are supposed to be offered in large groups, and so, in the absence of an outdoor Eidgah, a large mosque will normally host them for their congregants as well as the congregants of smaller local mosques. Some mosques will even rent convention centers or other large public buildings to hold the large number of Muslims who attend. Mosques, especially those in countries where Muslims are the majority, will also host Eid prayers outside in courtyards, town squares or on the outskirts of town in an Eidgah.
Рамазан айы
Рамазан – исламның ең қасиетті айы, ол көптеген шаралармен тойланады. Рамазан айында мұсылмандар күндіз ораза ұстауы тиіс болғандықтан, мешіттер күн батқаннан кейін ифтар кешкі асын және күндізгі төртінші парыз намазын – Мағрипті өткізеді. Азық-түлік, кем дегенде, қауым мүшелерімен бірлесіп қамтамасыз етіледі, осылайша күнделікті асыр жасалады. Ифтар кешкі асын ұйымдастыру үшін қауымдық үлес қажет болғандықтан, кіші қауымдары бар мешіттер күнделікті ифтар өткізе алмайды. Кейбір мешіттер таң атпай тұрып, күндізгі алғашқы парыз намазына – Фаджрға қатысушыларға сухур тамағын дайындайды. Ифтар кешкі асы сияқты, сухурға да қауым мүшелері әдетте тамақ әкеледі, бірақ мүмкіндігі бар мешіттер өздері де тамақ ұсынуы мүмкін. Мешіттер мұсылман қауымының мұқтаж мүшелерін оразаны бастауға және оны аяқтауға шақырады, себебі Рамазан айында садақа беру исламда ерекше құрметті амал саналады. Күнделікті соңғы парыз намазынан кейін (Иша) үлкен мешіттерде арнайы, қосымша Тарауих намаздары оқылады. Әр түнде, сағатына дейін созылатын намаз кезінде, әдетте, толық Құранды жатқа білген қауымның бір мүшесі (Хафиз) кітаптың бір бөлігін оқиды. Кейде бірнеше адам (жергілікті қауымдастыққа жатпағандар да) кезекпен осы жұмысты атқарады. Рамазан айының соңғы он күнінде үлкен мешіттер Мұхаммед пайғамбарға Құран аяттары алғаш рет түскен деп сенетін Лейләт әл-Қадр түнін тойлау үшін түнгі бағдарламалар ұйымдастырады. Мешіттер мұсылман қауымдарының орталығы болғандықтан, мұсылмандар оларға зекет беру үшін де, қажет болған жағдайда алу үшін де барады. Құрбан айт мерекесі алдында мешіттерде арнайы зекет жиналады, ол мұқтаж мұсылмандарға мерекелік намаздарға және тойларға қатысуға көмектеседі.
Islam's holiest month, Ramaḍān, is observed through many events. As Muslims must fast during the day during Ramadan, mosques will host Ifṭār dinners after sunset and the fourth required prayer of the day, that is Maghrib. Food is provided, at least in part, by members of the community, thereby creating daily potluck dinners. Because of the community contribution necessary to serve iftar dinners, mosques with smaller congregations may not be able to host the iftar dinners daily. Some mosques will also hold Suḥūr meals before dawn to congregants attending the first required prayer of the day, Fajr. As with iftar dinners, congregants usually provide the food for suhoor, although able mosques may provide food instead. Mosques will often invite poorer members of the Muslim community to share in beginning and breaking the fasts, as providing charity during Ramadan is regarded in Islam as especially honorable. Following the last obligatory daily prayer (ʿIshāʾ) special, optional Tarāwīḥ prayers are offered in larger mosques. During each night of prayers, which can last for up to two hours each night, usually one member of the community who has memorized the entire Quran (a Hafiz) will recite a segment of the book. Sometimes, several such people (not necessarily of the local community) take turns to do this. During the last ten days of Ramadan, larger mosques will host all night programs to observe Laylat al Qadr, the night Muslims believe that Muhammad first received Quranic revelations. Since mosques form the center of Muslim communities, they are where Muslims go to both give zakat and, if necessary, collect it. Before the holiday of Eid ul Fitr, mosques also collect a special zakat that is supposed to assist in helping poor Muslims attend the prayers and celebrations associated with the holiday.
Дұға залы
Мұсалла (مُصَلَّى) деп те аталатын намаз залында жиһаз жиі кездеспейді; мүмкіндігінше көп адам бөлмеге сыйып, намаз оқуы үшін, әдетте, орындықтар мен скамьялар болмайды. Кейбір мешіттерде намаз оқушыларға діни сезім тудыру үшін қабырғаларында ислам каллиграфиясы мен Құран аяттары жазылған. Көптеген мешіттерде, әсіресе ертедегі қауымдық мешіттерде, намаз залы гипостиль стилінде (көптеген бағаналармен тіреліп тұрған шатыр) салынған. Гипостильді жоспармен салынған мешіттердің ең тамаша мысалы – Тунис еліндегі Кайруанның Ұлы мешіті. Әдетте, намаз залының кіреберісіне қарсы қибла қабырғасы орналасқан (Мекке бағыты, сондықтан мұсылмандар намаз оқығанда осы бағытқа қарауы керек), бұл намаз залының ішінде көзге түсетін бөлік. Дұрыс бағытталған мешітте қибла қабырғасы Кааба орналасқан Меккеге бағытталған сызыққа перпендикуляр болуы керек. Намаз оқушылар қабырғаға параллель қатарлармен тізіліп, Меккеге қарап намаз оқиды. Кибла қабырғасының ортасында, әдетте, михраб орналасқан – Мекке бағытын көрсететін ойыс немесе ниша. Михрабтың ішінде де жиһаз болмайды. Михрабтың оң жағында хатиб (уағызшы) немесе басқа да сөз сөйлейтін адамның жұма намазында хутба (уағыз) айтуы үшін биік минбар (мүмінба) орналасқан. Михраб – имамның немесе мулланың күнделікті бес уақыт намазды басқаратын орны. Михрабтың сол жағында, мешіттің сол жақ бұрышында кейде курсу (түрікше: [[:wikt:tr:kürsü#Türkçe, босниялық: ćurs/ћурс) орналасқан – бұл ресми емес уағыздар мен сөздерге арналған кішкентай көтеріңкі алаң (көбінесе кресло немесе басқа отыруға арналған орынсыз).
The prayer hall, also known as the muṣallá (مُصَلَّى), rarely has furniture; chairs and pews are generally absent from the prayer hall so as to allow as many worshipers as possible to line the room. Some mosques have Islamic calligraphy and Quranic verses on the walls to create a more religious atmosphere for worshippers. In many mosques, especially the early congregational mosques, the prayer hall is built in the hypostyle form (the roof held up by a multitude of columns). One of the finest examples of the hypostyle plan mosques is the Great Mosque of Kairouan in Tunisia. Usually opposite the entrance to the prayer hall is the qibla wall (the direction of Mecca, and thus the direction towards which Muslims should face for prayer), the visually emphasized area inside the prayer hall. The qibla wall should, in a properly oriented mosque, be set perpendicular to a line leading to Mecca, where the Kaaba is located. Congregants pray in rows parallel to the qiblah wall and thus arrange themselves so they face Mecca. In the qibla wall, usually at its center, is the miḥrāb, a niche or depression indicating the direction of Mecca. Usually the mihrab is not occupied by furniture either. A raised minbar (pulpit) is located to the right side of the mihrab for a khaṭīb (preacher), or some other speaker, to offer a khuṭbah (sermon) during the ritual Friday prayers. The mihrab serves as the location where the imam or mullah leads the five daily prayers on a regular basis. Left to the mihrab, in the front left corner of the mosque, sometimes there is a kursu (Turkish: [[:wikt:tr:kürsü#Türkçe, Bosnian: ćurs/ћурс), a small elevated plateau (rarely with a chair or other type of seat) used for less formal preaching and speeches.
Әйелдер намаз залы
Мәсжидтерде намаз оқитын әйелдер ер адамдардан бөлек орналасады. Олардың намаз оқитын бөлігі мақфил (босниялық: макфил / макфил) деп аталады. Ол негізгі намаз залынан жоғарырақ, арт жағында баспалдақпен бөлінген галерея немесе платформа түрінде көтерілген (негізгі залдың төменгі бөлігіне қарағанда артқы жағына қарай қысқартылған кеңістік). Әдетте, оның алдында тесіктелген қоршау болады, одан имам немесе мұлла және негізгі залдағы басқа да ер адамдар ішінара көрінеді.
Women who pray in mosques are separated from men. Their part for prayer is called maqfil (Bosnian: makfil/макфил). It is located above the main prayer hall, elevated in the background as stairs separated gallery or plateau (surface shortened to the back relative to the bottom main part). It usually has a perforated fence at the front, through which the imam or mullah and the other male worshippers in the main hall can be partially seen.
Михраб
Михраб – мешіт қабырғасындағы қиблаға қаратылған жартылай дөңгелек ойыс. Имам осы ойыста тұрып, намазға жетекшілік етеді. Имам көбінесе алдыңғы қатарда жалғыз тұратындықтан, бұл ойыстың практикалық маңызы – пайдаланбаған кеңістікті үнемдеу. Минбар – жұмалық уағыз айтылатын мінбер. Мұхаммедтің (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) минбары қарапайым орындық болған, бірақ кейіннен ол үлкейіп, көркемдік назар аударды. Кейбіреулері әсем ойылған ағаштан жасалса, ал басқалары мәрмәрден және ою-өрнектермен безендірілген.
A miḥrāb, also spelled as mehrab is a semicircular niche in the wall of a mosque that faces the qiblah (i. e. the "front" of the mosque); the imam stands in this niche and leads prayer. Given that the imam typically stands alone in the frontmost row, this niche's practical effect is to save unused space. The minbar is a pulpit from which the Friday sermon is delivered. While the minbar of Muhammad was a simple chair, later it became larger and attracted artistic attention. Some remained made of wood, albeit exquisitely carved, while others were made of marble and featured friezes.
Минареттер
Мешіттердің ортақ ерекшелігі – мұнара, ол әдетте мешіт құрылысының бір бұрышында орналасқан, биік және жұқа мұнара. Мұнараның жоғарғы жағы – минареттері бар мешіттердегі ең биік нүкте, сондай-ақ көбінесе айналасындағы ең биік нүкте болып табылады. Мұнараның пайда болуы және оның бастапқы қызметтері толыққанды белгісіз және ұзақ жылдар бойы ғалымдардың талқылау тақырыбы болып келді. Ең алғашқы мешіттерде мұнаралар болған жоқ, ал дұғаға шақыру көбінесе кішкентай құрылыстардан немесе көтеріңкі платформалардан жасалған. Мединедегі алғашқы мұсылман қауымы Мұхаммедтің үйінің есігінен немесе шатырынан намазға шақырып, оны сонымен қатар намаз оқу орны ретінде де пайдаланған. Мұнара түріндегі алғашқы расталған минареттер 9 ғасырдың басында Аббасидтердің билігі тұсында пайда болды, бірақ 11 ғасырға дейін мешіттердің стандартты бөлігіне айналмады. Бұл алғашқы мұнаралар қибла қабырғасына қарама-қарсы қабырғаның ортасына орналастырылған. Олардың ішінде 836 жылы салынған Тунис қаласындағы Каируанның Ұлы мешітінің мұнарасы жақсы сақталған және бүгінде әлемдегі ең көне мұнареттердің бірі болып саналады. Күнделікті бес уақыт намазға дейін, муъаддин (مُؤَذِّن) ғибадат етушілерді намазға шақыру үшін мұнарадан азан айтады. Сингапур сияқты мұсылмандар азшылық құрайтын көптеген елдерде мешіттерге азанды (أَذَان, дұғаға шақыру) қатты дауыспен таратуға тыйым салынған, бірақ ол айналасындағы қауымға қатты естілетіндей айтылуы керек. Азан әр намаз алдында міндетті түрде оқылады. Дерлік барлық мешіттерде азанды оқу үшін, мұсылман пайғамбары Мұхаммедтің сүннеті (سُـنَّـة) ретінде, әр намазға муэдзин тағайындалады. Мұнарасы жоқ мешіттерде азан мешіттің ішінде немесе басқа жерден оқылады. Уақыт өте келе күмбездер мехрабқа жақын шатырдың кішкентай бөлігінен бастап, намаз залының үстіндегі шатырдың барлық бөлігін қамтығанға дейін өсті. Күмбездер көбінесе жарты шар пішінде болғанымен, Үндістандағы моғолдар Оңтүстік Азияда пияз тәрізді күмбездерді танымал етті, ол араб сәулет стилінің ерекшелігіне айналды. Кейбір мешіттерде орталықтағы негізгі үлкен күмбезден басқа, көбінесе кішкентай күмбездер де болады. Түрік стиліндегі мешіттердің күмбездері византиялық сәулеттен әсерленді, әсіресе 15 ғасырдан бастап Балқан және Константинополь Осман империясының құрамына кіргеннен кейін.
A common feature in mosques is the minaret, the tall, slender tower that usually is situated at one of the corners of the mosque structure. The top of the minaret is always the highest point in mosques that have one, and often the highest point in the immediate area. The origin of the minaret and its initial functions are not clearly known and have long been a topic of scholarly discussion. The earliest mosques lacked minarets, and the call to prayer was often performed from smaller structures or elevated platforms. The early Muslim community of Medina gave the call to prayer from the doorway or the roof of the house of Muhammad, which doubled as a place for prayer. The first confirmed minarets in the form of towers date from the early 9th century under Abbasid rule and they did not become a standard feature of mosques until the 11th century. These first minaret towers were placed in the middle of the wall opposite the qibla wall. Among them, the minaret of the Great Mosque of Kairouan in Tunisia, dating from 836, is well preserved and is one of the oldest surviving minarets in the world today. Before the five required daily prayers, a Mu’adhdhin (مُـؤَذِّن) calls the worshippers to prayer from the minaret. In many countries like Singapore where Muslims are not the majority, mosques are prohibited from loudly broadcasting the Adhān (أَذَان, Call to Prayer), although it is supposed to be said loudly to the surrounding community. The adhan is required before every prayer. Nearly every mosque assigns a muezzin for each prayer to say the adhan as it is a recommended practice or Sunnah (سُـنَّـة) of the Islamic prophet Muhammad. At mosques that do not have minarets, the adhan is called instead from inside the mosque or somewhere else on the ground. As time progressed, domes grew, from occupying a small part of the roof near the mihrab to encompassing the whole roof above the prayer hall. Although domes normally took on the shape of a hemisphere, the Mughals in India popularized onion shaped domes in South Asia which has gone on to become characteristic of the Arabic architectural style of dome. Some mosques have multiple, often smaller, domes in addition to the main large dome that resides at the center. The domes of Turkish style mosques are influenced by Byzantine architecture, particularly from the 15th century onwards as the Balkans and Constantinople became part of the Ottoman Empire.
Абаулуция құрылғылары
Барлық намаз алдында тазару рәсімі орындалғандықтан, мешіттерде кіреберістерде немесе аулаларда дәретханалар немесе жуынуға арналған басқа да жабдықтар жиі кездеседі. Өте шағын мешіттерде ғибадат етушілер дәрет жасау үшін көбінесе дәретхананы пайдалануға мәжбүр болады. Дәстүрлі мешіттерде бұл функция көбінесе ауланың ортасында тұрған жеке ғимарат түрінде ұйымдастырылады. Тазалыққа ұмтылыс намаз залдарында да сақталады, онда киім-кешек сақтау бөлмесінен басқа еш жерде аяқ киім киюге рұқсат етілмейді. Сондықтан мешіттерде аяқ киімге арналған сөрелер мен пальто ілуге арналған тұғырлар жиі кездеседі. Мешіттерде гүлдердің немесе жеміс-жидектердің суреттері де жиі болады. Бұл – өлген соңғы жұмаққа жасалған сілтеме. Тұрақты намаз оқушы (имам) бос, адал адам болуы керек және діни мәселелерде құқылы болуы тиіс.
As ritual purification precedes all prayers, mosques often have ablution fountains or other facilities for washing in their entryways or courtyards. Worshippers at much smaller mosques often have to use restrooms to perform their ablutions. In traditional mosques, this function is often elaborated into a freestanding building in the center of a courtyard. This desire for cleanliness extends to the prayer halls where shoes are disallowed to be worn anywhere other than the cloakroom. Thus, foyers with shelves to put shoes and racks to hold coats are commonplace among mosques. Mosques also often have floral patterns or images of fruit and vegetables. These are allusions to the paradise after death. The permanent prayer leader (imam) must be a free honest individual and is authoritative in religious matters.
Тазалық
Барлық мешіттерде тазалыққа қатысты ережелер бар, себебі тазалық – құлшылық етушілер үшін өте маңызды жағдай. Мұсылмандар намаз оқымас бұрын, уду деп аталатын дәрет ету арқылы тазарулары міндетті. Кілем төселген намаз залына аяқ киіммен кірмеу керек. Кейбір мешіттер бұл ережені ғимараттың басқа да бөліктеріне қатыстырады, тіпті олар намазға арналмаса да. Мешітке келушілер мен қауым мүшелерінің өзі де таза болуы тиіс. Сарымсақ сияқты күшті иісі бар тағамдар жегеннен кейін мешітке келу ұсынылмайды.
All mosques have rules regarding cleanliness, as it is an essential part of the worshippers' experience. Muslims before prayer are required to cleanse themselves in an ablution process known as wudu. Shoes must not be worn inside the carpeted prayer hall. Some mosques will also extend that rule to include other parts of the facility even if those other locations are not devoted to prayer. Congregants and visitors to mosques are supposed to be clean themselves. It is also undesirable to come to the mosque after eating something that smells, such as garlic.
Киім
Ислам діні өз ізбасарларынан ұялы киім киюді талап етеді. Ерлер мешітке келгенде дене пішінін көрсетпейтін, кең және таза киім киюі керек. Әйелдерге де мешітке келгенде білегі мен тобықтарын жабатын, басын хиджабпен (حِجاب) немесе басқа да жамылғымен жабатын кең киім кию ұсынылады. Көптеген мұсылмандар, этникалық тегіне қарамастан, араб исламымен байланысты Таяу Шығыс киімдерін мерекелік шаралар мен мешітте намаз оқу кезінде киеді. Мешіт қабырғаларында ислам каллиграфиясынан басқа заттар көбінесе болмайды, осылайша намаз оқыған адамдардың назары алаңдамайды. Сондай-ақ, мұсылмандарға намаз оқып тұрғанда артындағылардың назарын аудару үшін, көзге түсетін суреттер мен белгілер бар киім киюге кеңес берілмейді. Көптеген мешіттерде тіпті кілем төселген намаз оқитын жердің өзінде де әсемдеме жоқ, оның қарапайымдылығы ғибадат етушілерге шоғырлануға көмектеседі.
Islam requires that its adherents wear clothes that portray modesty. Men are supposed to come to the mosque wearing loose and clean clothes that do not reveal the shape of the body. Likewise, it is recommended that women at a mosque wear loose clothing that covers to the wrists and ankles, and cover their heads with a Ḥijāb (حِجاب), or other covering. Many Muslims, regardless of their ethnic background, wear Middle Eastern clothing associated with Arabic Islam to special occasions and prayers at mosques. The walls within the mosque have few items, except for possibly Islamic calligraphy, so Muslims in prayer are not distracted. Muslims are also discouraged from wearing clothing with distracting images and symbols so as not to divert the attention of those standing behind them during prayer. In many mosques, even the carpeted prayer area has no designs, its plainness helping worshippers to focus.
Жыныстық бөліну
Құранда мешіттердегі орын мәселесі және жыныстық бөліну туралы ештеңе жазылмаған. Дәстүрлі қағидалар әйелдер мен ерлерді бөліп отыр. Дәстүрлі қағидалар бойынша, әйелдерге көбінесе ерлердің артындағы қатарларда тұру айтылады. Бұл ішінара практик мәселе болды, себебі дәстүрлі дұға позыциясы – еденге тиеу, басты төмен салу – әйелдер үшін қосылған дұға жасауды ыңғайсыз ететін және кейбір ерлерді алаңдататын жағдай тудыратын. Дәстүршілдер Мұхаммедтің әйелдердің мешітте емес, үйде дұға оқуын қалағанын дәлелдеуге тырысады және Мұхаммедтің: «Әйелдер үшін ең жақсы мешіттер – үйлерінің ішкі жағы» деген хадисін келтіреді. Бірақ Мұхаммед бастаған мешітте әйелдер белсенді қатысушылар болған. Мұхаммед мұсылмандарға әйелдерге мешітке баруға тыйым салуды өсиет етпеді. Оларға баруға рұқсат берілген. Екінші сунни халифа Омар бір кезде әйелдерге мешітке баруға, әсіресе түнде тыйым салған, себебі ол ер адамдардың оларды сексуалдық қысымға ұшыратуы немесе зорлауы мүмкін деп қорқып, үйде дұға оқуға мәжбүрлеген. Кейде мешіттің арнайы бөлігі әйелдер үшін бөліп қойылған; мысалы, 870 жылы Мекке әкімі әйелдерге жеке орын жасау үшін бағаналар арасына арқан керген.
There is nothing written in the Qur'an about the issue of space in mosques and gender separation. Traditional rules have segregated women and men. By traditional rules, women are most often told to occupy the rows behind the men. In part, this was a practical matter as the traditional posture for prayerkneeling on the floor, head to the groundmade mixed gender prayer uncomfortably revealing for many women and distracting for some men. Traditionalists try to argue that Muhammad preferred women to pray at home rather than at a mosque, and they cite a ḥadīth in which Muhammad supposedly said: "The best mosques for women are the inner parts of their houses," although women were active participants in the mosque started by Muhammad. Muhammad told Muslims not to forbid women from entering mosques. They are allowed to go in. The second Sunni caliph 'Umar at one time prohibited women from attending mosques especially at night because he feared they might be sexually harassed or assaulted by men, so he required them to pray at home. Sometimes a special part of the mosque was railed off for women; for example, the governor of Mecca in 870 had ropes tied between the columns to make a separate place for women.
Мұсылман еместерді қамту
Шариғаттың көптеген түсіндірмелері бойынша, мұсылман емес адамдар мешітке кіруге рұқсат етіледі, егер олар оның қадір-қасиетіне және ішіндегі адамдарға құрмет көрсетсе. Ислам құқығының Малики мектебінің өкілдері мұнымен келіспейді және мұсылман емес адамдарға ешқандай жағдайда мешітке кіруге рұқсат етілмеуі керек деген пікірді ұстанады. Батыста және Ислам әлемінде мұсылман емес адамдарды құшақ жаратын көптеген мешіттер бар. Мысалы, АҚШ-тағы көптеген мешіттер әр ай сайын мұсылман емес келушілерді қабылдайтынын хабарлайды. АҚШ-тағы көптеген мешіттер мұсылман емес адамдарды қоғамның қалған бөлігіне ашықтығының белгісі ретінде және ислам дініне өтуге ынталандыру мақсатында қабылдайды. Қазіргі Сауд Арабиясында Ұлы мешіт және Мекке қаласының барлық аумағы тек мұсылмандарға ғана ашық. Сол сияқты, Әл-Масжид ән-Набауи және оны қоршаған Мәдина қаласы да ислам дінін ұстанбайтын адамдар үшін жабық. Басқа аймақтардағы мешіттерде мұсылман емес адамдар мұсылмандардың рұқсатымен және заңды себебі болған жағдайда ғана кіре алады деп есептеледі. Дінге қарамастан, барлық келушілер мешіт ережелерін және әдеп-ғайыпты сақтауға міндетті. Белгілі бір уақыттарда және жерлерде мұсылман емес адамдар мешіт маңында белгілі бір тәртіпте мінез-құлық танытуы керек еді: Марокконың кейбір қалаларында яһудилер мешіттен өткенде аяқ киімдерін шешіп алуға міндетті болды; 18 ғасырдағы Египетте яһудилер мен христиандар бірнеше мешіттердің алдында құрмет көрсету үшін түсіп кетуге тиіс болды. Мешіттің білім берумен байланысы тарих бойы оның маңызды ерекшеліктерінің бірі болып келді, ал мектеп мешіттің ажырамас бөлігіне айналды. Исламның алғашқы күндерінен бастап мешіт мұсылман қауымының орталығы, дұға оқу, ой жүгірту, діни білім беру, саяси талқылау және оқу орны болды. Ислам діні тараған жердің барлық жерінде мешіттер салынып, діни және білім берудің негізгі принциптері қалыптасты.
Under most interpretations of sharia, non Muslims are permitted to enter mosques provided that they respect the place and the people inside it. A dissenting opinion and minority view is presented by followers of the Maliki school of Islamic jurisprudence, who argue that non Muslims may not be allowed into mosques under any circumstances. There are many other mosques in the West and Islamic world which non Muslims are welcome to enter. Most mosques in the United States, for example, report receiving non Muslim visitors every month. Many mosques throughout the United States welcome non Muslims as a sign of openness to the rest of the community as well as to encourage conversions to Islam. In modern day Saudi Arabia, the Grand Mosque and all of Mecca are open only to Muslims. Likewise, Al Masjid Al Nabawi and the city of Medina that surrounds it are also off limits to those who do not practice Islam. For mosques in other areas, it has most commonly been taken that non Muslims may only enter mosques if granted permission to do so by Muslims, and if they have a legitimate reason. All entrants regardless of religious affiliation are expected to respect the rules and decorum for mosques. In certain times and places, non Muslims were expected to behave a certain way in the vicinity of a mosque: in some Moroccan cities, Jews were required to remove their shoes when passing by a mosque; in 18th century Egypt, Jews and Christians had to dismount before several mosques in veneration of their sanctity. The association of the mosque with education remained one of its main characteristics throughout history, and the school became an indispensable appendage to the mosque. From the earliest days of Islam, the mosque was the center of the Muslim community, a place for prayer, meditation, religious instruction, political discussion, and a school. Anywhere Islam took hold, mosques were established, and basic religious and educational instruction began.
Саяси жұмылдыру
ХХ ғасырдың соңында мешіттердің саяси мақсаттарда қолданылуы көбейді. Мұсылман әлеміндегі кейбір үкіметтер жұма уағыздарының мазмұнын қатаң түрде діни тақырыптармен шектеуге тырысқанмен, тәуелсіз уағыздаушылар да бар, олар әлеуметтік және саяси мәселелерге толы khutbas оқиды, көбінесе олар эмоционалды түрде жеткізіледі. Жиі кездесетін тақырыптарға әлеуметтік теңсіздік, әділетсіздікке қарсы джихадтың қажеттілігі және жақсылық пен жамандық арасындағы жалпы күрес жатады. Мешіттер дағдарыс кезінде саяси оппозицияның бас қосу орындары ретінде қызмет етеді. АҚШ мұсылмандарының зерттеулері мешітке бару мен саяси белсенділік арасындағы тұрақты оң байланысты көрсетеді. Кейбір зерттеулер азаматтық қатысуды, әсіресе намаздан басқа әлеуметтік және діни іс-шараларға қатысумен байланыстырады. Америка мешіттерінде сайлауға тіркелу және азаматтық қатысуға шақыру акциялары өткізіледі, олар көбінесе бірінші немесе екінші буын иммигранттар болып табылатын мұсылмандардың саяси процеске қатысуын ынталандырады. Осы күш-жігердің нәтижесінде, сондай-ақ мешіттерде мұсылмандарды мұсылман қауымының алдында тұрған мәселелер туралы хабардар етуге жасалған тырысқандардың нәтижесінде, мешітке үнемі баратындар наразылық акцияларына қатысуға, петицияға қол қоюға және басқа да саяси іс-әрекеттерге көбірек бейім. Мешіт маңындағы дау-дамай Бомбей (қазіргі Мумбаи) қаласындағы тәртіпсіздіктермен және 1993 жылы 257 адамның өмірін қиған бомбалаулармен тікелей байланысты болды. 2006 жылдың ақпаны мен 2007 жылдың маусымындағы бомбалаулар Ирактағы әл-Аскари мешітіне ауыр зақым келтіріп, қазіргі шиеленісті күшейтті. 2006 жылғы ақпандағы бомбалаудан бұрын да, кейін де Ирактағы мешіттерде жасалған басқа да бомбалаулар елдегі мұсылман топтары арасындағы қақтығыстың бір бөлігі болды. 2005 жылдың маусымында Жад Майванд маңындағы Ауғанстанның шииттер мешітінде жанкешті бомбалап, кем дегенде 19 адам қаза тапты. 2006 жылдың сәуірінде Үндістанның Джама мешітінде екі жарылыс болды. Ирактағы әл-Аскари мешітін бомбалаудан кейін имамдар мен басқа да исламдық лидерлер мешіттерді және жұма намаздарын кең таралған зорлық-зомбылық ортасында тыныштық пен бейбітшілікке шақыру үшін пайдаланды. 2005 жылғы зерттеу палестиналық мұсылмандардың жанкешті бомбалауды қолдауы исламға жеке адалдығымен байланысты емес екенін, бірақ мешітке барумен байланысты екенін көрсетті, себебі "кәмілдік діни рәсімдерге қатысу, әрине, ұжымдық игілік үшін жасалатын өзін-өзі құрбан ету мінез-құлқына қолдау көрсетуге ынталандырады". 11 қыркүйекке жасалған шабуылдан кейін бірнеше американдық мешіттерге қарапайым вандализмнен бастап өртке дейін шабуылдар жасалды. Сонымен қатар, еврей қорғаныс лигасы Калифорния штатының Калвер қаласындағы Король Фахд мешітін бомбалауды жоспарлаған деген күдік туды. Ұлыбританияда 2005 жылдың 7 шілдесінде Лондондағы жарылыстардан кейін осыған ұқсас шабуылдар болды. Батыс әлемінен тыс жерлерде 2001 жылдың маусымында Хасан Бек мешіті Тель-Авивтегі түнгі клубта 19 адамды өлтірген жанкешті бомбалаушыдан кейін жүздеген израильдіктердің вандализм және шабуылдарына ұшырады. Ер адамдарға мешітке баруы қатты ұсынылса да, исламофобиялық қудалаудан қорқу болған жағдайда үйде қалуға рұқсат етіледі.
The late 20th century saw an increase in the number of mosques used for political purposes. While some governments in the Muslim world have attempted to limit the content of Friday sermons to strictly religious topics, there are also independent preachers who deliver khutbas that address social and political issues, often in emotionally charged terms. Common themes include social inequalities, necessity of jihad in the face of injustice, and the universal struggle between good and evil. Mosques often serve as meeting points for political opposition in times of crisis. Studies of US Muslims have consistently shown a positive correlation between mosque attendance and political involvement. Some of the research connects civic engagement specifically with mosque attendance for social and religious activities other than prayer. American mosques host voter registration and civic participation drives that promote involving Muslims, who are often first or second generation immigrants, in the political process. As a result of these efforts as well as attempts at mosques to keep Muslims informed about the issues facing the Muslim community, regular mosque attendants are more likely to participate in protests, sign petitions, and otherwise be involved in politics. The controversy surrounded the mosque was directly linked to rioting in Bombay (present day Mumbai) as well as bombings in 1993 that killed 257 people. Bombings in February 2006 and June 2007 seriously damaged Iraq's al Askari Mosque and exacerbated existing tensions. Other mosque bombings in Iraq, both before and after the February 2006 bombing, have been part of the conflict between the country's groups of Muslims. In June 2005, a suicide bombing killed at least 19 people at an Afghan Shia mosque near Jade Maivand. In April 2006, two explosions occurred at India's Jama Masjid. Following the al Askari Mosque bombing in Iraq, imams and other Islamic leaders used mosques and Friday prayers as vehicles to call for calm and peace in the midst of widespread violence. A study 2005 indicated that while support for suicide bombings is not correlated with personal devotion to Islam among Palestinian Muslims, it is correlated with mosque attendance because "participating in communal religious rituals of any kind likely encourages support for self sacrificing behaviors that are done for the collective good." Following the September 11 attacks, several American mosques were targeted in attacks ranging from simple vandalism to arson. Furthermore, the Jewish Defense League was suspected of plotting to bomb the King Fahd Mosque in Culver City, California. Similar attacks occurred throughout the United Kingdom following the 7 July 2005 London bombings. Outside the Western world, in June 2001, the Hassan Bek Mosque was the target of vandalism and attacks by hundreds of Israelis after a suicide bomber killed 19 people in a night club in Tel Aviv. Although mosquegoing is highly encouraged for men, it is permitted to stay at home when one feels at risk from Islamophobic persecution.
Сауд Арабиясының ықпалы
Сауд Арабиясының әлемдегі сүннит мешіттеріне қатысы 1960 жылдарға дейін жетесе де, Сауд Арабиясы үкіметінің шетелдегі сүннит мешіттеріне елеулі ықпал етуі 20 ғасырдың соңында басталды. 1980 жылдардан бастап Сауд Арабиясы үкіметі әлем елдерінде сүннит мешіттерін салуға қаржы жұмсауды қолға алды. Сауд Арабиясы үкіметі шетелдегі мешіттер мен сүнниттік ислам мектептерін қаржыландыруға шамамен 45 миллиард АҚШ доллары жұмсады. 2002 жылы Сауд Арабиясының «Айн әл Якин» газеті Сауд Арабиясының қаражаты 1500 мешіт пен 2000-ға жуық басқа ислам орталықтарының құрылысына көмектескен болуы мүмкін деп хабарлады. Сауд Арабиясының азаматтары да ислам әлеміндегі мешіттерге, әсіресе мұсылмандардың жағдайы қиын елдерде үлкен үлес қосты. Кеңес Одағының 1992 жылы құлауынан кейін Ауғанстандағы соғыс зардап шеккен мешіттерге Сауд Арабиясының азаматтары көптеген қаржы жұмсады.
Although the Saudi involvement in Sunni mosques around the world can be traced back to the 1960s, it was not until later in the 20th century that the government of Saudi Arabia became a large influence in foreign Sunni mosques. Beginning in the 1980s, the Saudi Arabian government began to finance the construction of Sunni mosques in countries around the world. An estimated US$45 billion has been spent by the Saudi Arabian government financing mosques and Sunni Islamic schools in foreign countries. Ain al Yaqeen, a Saudi newspaper, reported in 2002 that Saudi funds may have contributed to building as many as 1,500 mosques and 2,000 other Islamic centers. Saudi citizens have also contributed significantly to mosques in the Islamic world, especially in countries where they see Muslims as poor and oppressed. Following the fall of the Soviet Union, in 1992, mosques in war torn Afghanistan saw many contributions from Saudi citizens. to the two mosques, respectively.
Саяси дау
Батыс әлемінде, әсіресе АҚШ-та мұсылмандарға қарсы пікірлер мен бағытталған ішкі саясат мешіттерге және оларды салуға ниеттенгендерге қиындықтар туғызды. АҚШ-та мешіттерге мемлекеттік және полициялық бақылау, сондай-ақ мешіттерге тыйым салу және құрылысты тоқтату әрекеттері болды. Бірақ деректер көрсетіп тұрғандай, американдықтардың көпшілігі мешіт салуға тыйым салуға (79%) және АҚШ мешіттерін бақылауға (63%) қарсы екендігін 2018 жылы Әлеуметтік саясат және түсінік институты жүргізген зерттеуде көрсетілген. 2017 жылдан бері Қытай билігі Синьцзян провинциясындағы мешіттердің үштен екісін қиратты немесе зақымдады. 2018 жылдың 3 тамызында Нинся облысының шенеуніктері Вэйчжоу қаласындағы Үлкен мешіттің құрылысқа рұқсат алмағандықтан күштеп бұзылатыны туралы хабарлады. Қалалық шенеуніктер мешітке тиісті құрылыс рұқсаты берілмегенін, себебі ол Таяу Шығыс стилінде салынған және көптеген күмбездер мен минареттерді қамтиды деп мәлімдеді. Вэйчжоу тұрғындары әлеуметтік желілер арқылы бір-бірін ескертіп, қоғамдық наразылық акциялары арқылы мешіттің бұзылуын тоқтатты.
In the western world, and in the United States in particular, anti Muslim sentiment and targeted domestic policy has created challenges for mosques and those looking to build them. There has been government and police surveillance of mosques in the US and local attempts to ban mosques and block constructions, despite data showing that in fact, most Americans oppose banning the building of mosques (79%) and the surveillance of U. S. mosques (63%) as shown in a 2018 study done by the Institute for Social Policy and Understanding. Since 2017, Chinese authorities have destroyed or damaged two thirds of the mosques in China's Xinjiang province. Ningxia officials were notified on 3 August 2018 that the Weizhou Grand Mosque would be forcibly demolished because it had not received the proper permits before construction. Officials in the town said that the mosque had not been given proper building permits, because it is built in a Middle Eastern style and includes numerous domes and minarets. The residents of Weizhou alarmed each other through social media and finally stopped the mosque destruction by public demonstrations.