Кіріспе

Азия елдері мен мәдениеттеріндегі нәсілшіл көзқарастардың көрінісі Азиядағы нәсілшілдік көп қырлы және ғасырлар бұрын болған оқиғаларға негізделген. Азиядағы нәсілшілдік ұлттың ұлтқа қарсы, немесе әрбір ұлттың этностық топтарының ішінде, немесе аймақтың аймағына қарсы болуы мүмкін.

Бангладеш

2015 жылы парламенттегі билік басындағы Авами лигасының мүшесі Элиас Молла Конго Демократиялық Республикасына сапары туралы былай деп мәлімдеді: "Біздің армиямыз сол жаққа (Африкаға) сол қара адамдарды өркениеттендіру үшін барды. Олардың бұл тапсырманы орындайтынына сенімдімін". Ол конголықтарды "әлеуметтік емес қара адамдар" деп атайды және "Ондағы адамдар әлі өркениетті емес. Олар әр 15 күнде бір рет суға түседі. Олар суға шомылу алдында сабындарды қолданады, бірақ иісі сақталсын деп суды қолданбайды".

Бутан

1991-92 жылдары Бутан 10 000 мен 100 000 этностық непалдықтарды (Лхотшампа) депортациялаған. Бастапқыда жер аударылған босқындардың нақты саны екі тарапта да талқылануда. 2008 жылдың наурыз айында бұл халық АҚШ, Канада, Жаңа Зеландия, Норвегия, Дания, Нидерланды және Австралия сияқты үшінші елдерге бірнеше жылға қоныс аударуды бастады. Қазіргі уақытта АҚШ үшінші елдерге қоныс аудару бағдарламасының шарты ретінде АҚШ-та 60 мыңнан астам босқынды қоныс аударуға тырысуда.

Бруней

Брунейдің заңдары Бумипутераға оң шешім береді.

Мьянма

Не Виннің 1962 жылы билікке келуі және оның "тұрғылықты шетелдіктерді" (мұнда мүшелері Бирма одағының азаматтары ретінде танылмаған иммигранттар тобы) қудалауы Не Виннің кемсітушілік саясатының құрбаны болған шамамен 300 000 бирмалық үнділер мен бирмалық қытайлардың көшіп кетуіне әкелді, әсіресе 1964 жылы жеке кәсіпкерлікті ұлттандырудан кейін. Бангладешке кірген кейбір мұсылман босқындар да сол жерде зардап шегеді, өйткені Бангладеш үкіметі оларға 2007 жылдан бастап ешқандай қолдау көрсетпеді. 2016 жылдың соңында Мьянма әскери күштері мен экстремистік буддистер елдің батыс бөлігіндегі Рахинья штатында рохинджа мұсылмандарына қарсы ірі шабуыл жасады. 2015 жылдан бері 900 мыңнан астам рохинджа босқыны Бангладештің оңтүстік-шығысына қашып кетті, ал көбісі көршілес елдерге және ірі мұсылман елдеріне қашып кетті. Мьянмадағы 100 000-нан астам рохинджалар ел ішінде босқындар лагерьлерінде тұрып жатыр. 2017 жылдың 25 тамызында 12 қауіпсіздік күшін өлтірген рохинджа көтерілісшілерінің шабуылдарынан аз уақыт бұрын Мьянма әскері Рахинья штатында рохинджа мұсылмандарына қарсы "тазалау операцияларын" бастады, бұл жерде 3000-нан астам адам қаза тапты, тағы да көп адам жарақат алды, азаптап немесе зорланды, ауылдар өртелді. Мьянмадан 603 мыңнан астам рохинджа 7 қарашаға дейін Бангладешке 624 мыңға жуық рохинджа кіргенін біледі.

Қазақстан

Камбоджада этностық азшылық топтары басымдыққа ие. Олардың арасында қытай, вьетнам, тай және Камбоджада тұратын шетелдіктер бар. Бұл қақтығыстың бір бөлігі Вьетнам соғысына дейін Қытайдың Камбоджаға араласуынан туындайды. 1960 жылдардың аяғында Камбоджада шамамен 425,000 этникалық қытайлар өмір сүрді, бірақ 1984 жылға қарай, Қызыл кхмерлердің геноциді мен эмиграциясының нәтижесінде, елде 61,400-ге жуық қытайлар қалды. Чам, мұсылман азшылық тобының мүшелері - Чампа ескі мемлекетінен көшіп келгендердің ұрпақтары, кхмер халқының тілі мен әдет-ғұрыптарын қабылдауға мәжбүр болды. Қызыл кхмерлердің бұйрығы бұдан былай "Чам ұлты енді кхмерлерге тиесілі Кампучья жерінде жоқ" (БҰҰ құжаты. А.34/569 9) бойынша. Тек шамамен жартысы ғана аман қалды.

Қытай

Ғалымдар Қытай Халық Республикасының расизмді батыс құбылысы ретінде суреттейді деп болжайды, бұл өз қоғамында расизмді мойындамауды тудырады. Мысалы, БҰҰ-ның нәсілдік кемсітушілікті жою жөніндегі комитеті 2018 жылы Қытай заңдарында "нәсілдік кемсітушілік" анықтамасы жоқ және Париж қағидаларына сәйкес нәсілдік кемсітушілікке қарсы заң жоқ деп мәлімдеді. Африка студенттеріне қатысты кемсітушілік 1960 жылдары африкалықтардың Қытай университеттеріне келгенінен бері орын алған. 1988 жылы Қытай студенттері Нанкинде оқып жатқан африкалық студенттерге қарсы көтеріліс жасады. 2007 жылы Пекиннің Санлитун ауданында полицияның есірткіге қарсы іс-қимылы африкалықтарды қылмыскер деп күдіктенген адамдарды нысанаға алғандығы туралы хабарланды, бірақ полиция қызметкерлері нақты бір нәсілдік немесе этникалық топты нысанаға алудан бас тартты. Foreign Policy басылымының хабарлауынша, африкалық студенттер басқа өңірлердегі студенттерге қарағанда жиірек есірткіге қарсы тестілеуден өтеді. Осыған байланысты кейбір қытайлық блогерлер өз еліндегі Африкаға қатысты жағымсыз стереотиптерді өзгертуге тырысты, ал Қытайда тұратын қара нәсілді экспаттар жағымды және жағымсыз тәжірибелер туралы айтып берді. Қытайда африкалықтарға қарсы нәсілшілдік туралы хабарлар COVID 19 пандемиясы кезінде Қытайдың материктік бөлігінде өсті. 2023 жылдың тамызында Human Rights Watch Қытайда қара нәсілді адамдарға қарсы нәсілшілдік мазмұнның Интернетте кеңінен тарағанын хабарлады.

Гонконг

7,3 миллион халқы бар Гонконг халықаралық қала ретінде танымал, бірақ оның басым көпшілігі қытайлықтар. Бұл мультикультурализм нәсілдік және гендерлік кемсітушілік мәселелерін, әсіресе, бұрынғы колонияның құрылған күнінен бастап азшылық қауымдастықтарды құрған немесе Гонконгқа үй шаруасында жұмыс істеуге келген 350 000 этникалық азшылықтар арасында, мысалы, африкалықтар, непалдықтар, үнділер, индонезиялықтар, пакистандықтар, мексикалықтар және филиппиндіктер арасында көтерілді. Мысалы, филиппин әйелдеріне кейде "Бун Муи" деген кемсітуші терминмен, филиппин еркектеріне "Бун Джай" (сөзбе-сөз филиппиндік апасы мен филиппиндік ұлы) деген терминмен жүгінеді. 2003 жылы кемсітушілік мәселелерін қарастыратын органға, тең мүмкіндіктер комиссиясына түскен шағымдардың саны 31 пайызға өсті. 1997 жылы егемендік берілгеннен бері ҚХР (Қытай Халық Республикасы немесе "Материал") мен Гонконг тұрғындары арасында аумақтың басқаруы мен конституциялық автономиясына қатысты әртүрлі саяси және әлеуметтік-экономикалық мәселелер бойынша үлкен шиеленістер мен жанжалдар көбейді. Бұл мәселелердің бір бөлігі орталық үкіметтің үстемдік саясатына, ал екінші бөлігі материктегі тұрғындардың Гонконгқа саяхаттаған кезіндегі мінез-құлқына байланысты. Материктегі тұрғындар 1960 және 1970 жылдары ҚХР-дың нашар басқаруынан туындаған Ұлы Қытай ашаршылық сияқты апаттардан айтарлықтай зардап шекті. Алайда, 1990 жылдан бастап материкте едәуір экономикалық өсім болды, және соңғы жылдары материктегі туристердің көп бөлігі Гонконгқа келді. Сол сияқты, 2003 жылы Қытайдың жеке сапарлар жоспарын енгізумен, ол материктегі тұрғындарға Гонконгқа шектеусіз виза береді, ал 2008 жылғы қытай сүт сыбайласы мен Қытайдағы басқа да азық-түлік қауіпсіздігі оқиғаларынан кейін материктегі тұрғындар бала сүт құралы мен басқа да күнделікті қажеттіліктерді сатып алу үшін Гонконгқа тұрақты түрде саяхаттайды. Бұл процесте бұл ағыл-тегіл ағыл-тегіл Гонконгтегі ата-аналар үшін жеткізудің жетіспеушілігіне және жалға алудың артуына әкелді; сонымен қатар Гонконг бизнесінің коммерциялық әртүрлілігіне үлкен зиян келтірді. Материктегі тұрғындардың сұранысының жоғары болуына байланысты контрабандистердің ұйымдары тез өсті. Экономикаға әсер ететін бұл зиянды әсер Гонконг тұрғындарының кейбіреулерін материктегі тұрғындарды "сараншалар" деп атауға мәжбүр етті; олар қалаға басып кіргендер ретінде қарастырылады және оның ресурстарын сарқтайды. Екінші жағынан, соңғы 10 жыл бойы адам құқықтары жөніндегі топтар нәсілдік кемсіту туралы заң жобасын талап етіп келеді, ал үкімет бұл мәселені кейінге қалдырып отыр деп айыпталады. 2006 жылдың 3 желтоқсанында заң жобасының жобасы алғаш рет Заң шығарушы кеңеске ұсынылды және ол 2008 жылдың соңына дейін қабылданады деп күтілуде. Алайда, заң жобасы "өте консервативті" деп сынға алынды.

Тибет

Қытайдың Тибет билігін сынға алғандар Тибет автономиялық аймағы мен Тибет автономиялық аймақтарын қоса алғанда, Қытайдың Тибет аймақтарында "мәдени бірлікті" таңдайтын бағдарламалар мен заңдарға сілтеме жасай отырып, Тибетті қытайландыру деген сөзді қолданады. Бұл қытайлықтардың тибет мәдениетін қытайлықтардың негізгі мәдениетін қабылдауға күш салу үшін жасалып жатқан әрекет. Синизация үшін тағы бір термин - бұл мәдени тазалау немесе геноцид, бұл термин Қытайдың 14-ші Далай-лама мен Орталық Тибет әкімшілігі Тибеттегі синизация бағдарламалары мен заңдарының нәтижелеріне қатысты қолданылған.

Қытайдағы ұйғырларды қудалау

Қытай үкіметі Қытай Халық Республикасының Синьцзян-Уйгур автономиялық аймағында (СУАР) және оның айналасында ұйғырларды және басқа да этникалық және діни азшылықтарды қудалады. 2014 жылдан бастап Қытай үкіметі Қытай Коммунистік партиясының (ҚКП) басшылығымен, ҚКП бас хатшысы Си Цзиньпиннің басқаруы кезінде, бір миллионнан астам мұсылмандарға (олардың көпшілігі ұйғырларға) Холокосттан бері этникалық және діни азшылықтарды тұтқындаудың ең үлкен масштабына айналған құпия интернациялау лагерьлерінде ешқандай заңдық процесссіз ұстауға әкелетін саясатты ұстанды. Бұл саясатты сынға алғандар оны Синьцзянды қытайландыру деп сипаттап, этноцид немесе мәдени геноцид деп атады, ал кейбір үкіметтер, белсенділер, тәуелсіз үкіметтік емес ұйымдар, адам құқықтары жөніндегі сарапшылар, академиктер, мемлекеттік қызметкерлер және Шығыс Түркістанның жер аударылудағы үкіметі оны геноцид деп атады. Refnidiye Әсіресе, сыншылар ұйғырлардың мемлекет қолдаған тұтқындау лагерьлерінде шоғырлануын, ұйғырлардың діни үрдістерін басуын, саяси индоктринацияны, ауыр ауырлықты және адам құқықтарын бұзу туралы куәліктерді атап өтті. Қытай үкіметінің статистикасы 2015 жылдан 2018 жылға дейін көбінесе ұйғырлар тұратын Хотан мен Кашгар аймақтарындағы туу көрсеткіші 60%-дан астамға төмендеді. Осы уақыт аралығында бүкіл елдегі туу көрсеткіші 9,69% -ға төмендеп, 1000 адамға шаққанда 12,07-ден 10,9-ға дейін төмендеді. Қытай билігі Синьцзян аймағында 2018 жылы туу көрсеткіші үштен бірге төмендеп кеткенін мойындады, бірақ мәжбүрлі стерилизация мен геноцид туралы хабарларды жоққа шығарды. Шыңжаңда туу көрсеткіші құлдырауы жалғасып келеді, 2019 жылы ғана 24% -ға жуық төмендеді, бұл жалпы ел бойынша 4,2% -ға тең.

Үндістан

Индиядағы нәсілшілдік алғаш рет отаршылдық дәуірінде басталды, онда еуропалық отаршылдар ғылыми нәсілшілдік теориясын қолдана отырып, еуропалықтар мен үндістер арасындағы нәсілдік айырмашылықтарды қалыптастырды, оған Үндістанның әртүрлі этникалық топтарын әртүрлі "сыныптарға" бөлу кірді. Үндістанның тұңғыш премьер-министрі Жавахарлал Неру: "Біз Үндістанда британдықтардың билігі басталғаннан бері барлық түрдегі нәсілшілікті білеміз. Империализмде ұлы нәсіл идеясы қалыптасқан. Бізге ағылшындар императорлық нәсіл, бізді басқаруға және бағынуға Құдайдың берген құқығы бар деп айтылды; егер біз наразылық білдірсек, бізді "императорлық нәсілдің жолбарыстың қасиеттері" есімізге түсті. Соңғы жылдары Солтүстік-Шығыс және Оңтүстік Үндістаннан келгендерге қатысты кемсітушілік туралы хабарлар тарады. 2007 жылы Солтүстік-Шығыс қолдау орталығы мен көмек телефоны (NESC&H) Бүкіл Үндістан христиан кеңесінің жеке бөлімі ретінде басталды. Оның мақсаты - Солтүстік-Шығыс Үндістаннан келгендерге қатысты бейбітшілік пен бейбітшілік туралы хабардарлықты арттыру. Солтүстік-шығыс үндістерінің көбісі кемсітіледі, оқу үшін қалаға барған кезде оларға тұрғын үй берілмейді және көздерінің көрінісіне байланысты нәсілдік қорлауларға ұшырайды. "NESC&H" өкілінің айтуынша, солтүстік-шығыстағы тұрғындарды қорлау мен қорлау жағдайлары күшейіп келеді. Дүниежүзілік құндылықтар бойынша сауалнамада Үндістан әлемдегі ең төзімді елдердің қатарында екені айтылды, өйткені үндістердің 43,5% басқа нәсілді көршілері болмауды қалайды. Алайда, 2016 жылы Дүниежүзілік құндылықтар зерттеуі жүргізген ең соңғы сауалнамада Үндістанда тұратын адамдардың 25,6%-ы басқа нәсілді адамның көршісі болғанын қаламайтыны анықталды.

Индонезия

Индонезия үкіметі қытайлық индонезиялықтарға қатысты бірқатар дискриминациялық заңдарды қабылдады. 1959 жылы президент Сукарно PP 10/1959-ды мақұлдады, бұл қытайлық индонезиялықтарды ауылдық жерлерде өз бизнесін жабуға және қалалық аймақтарға көшіруге мәжбүр етті. Оның үстіне, 1970 және 1980 жылдары саяси қысым қытайлық индонезиялықтардың саясаттағы, академиялық және әскери рөлін шектеді. Нәтижесінде олар кәсіпқойлар және сауда, өндіріс және банк саласындағы кәсіби менеджерлер болу үшін кәсіби тұрғыдан шектелді. 1960 жылдары, 1965 жылы коммунистік төңкеріс әрекеті болғаны мәлім болғаннан кейін, коммунистік әріптестер деп айыпталған қытайлық индонезиялықтарға қарсы күшті сезім болды. 1998 жылы Индонезияда азық-түлік бағасының көтерілуі мен саудагерлер мен дүкен иелерінің қорлап отырғаны туралы аңыздар Қытайға қарсы шабуылдарға айналды. Сондай-ақ, бүкіл елде дінге және сенімге байланысты, әсіресе мұсылмандар мен христиандар арасында кемсітушіліктер бар. Халықаралық құқық қорғау ұйымы Батыс Папуа тұрғындарына қарсы зорлық-зомбылық салдарынан 100 000-нан астам папуа, яғни халықтың алтыдан бір бөлігі қаза тапты деп есептейді, ал басқалары өлім-жітім саны әлдеқайда жоғары екенін атап өтті. 1990 жылдары Индонезия өзінің Трансмиграциялық бағдарламасын жеделдетті, оның аясында Жава мен Суматрадан келген жүз мыңдаған көшіп келушілер он жыл ішінде Папуаға қоныс аударды. Индонезия үкіметі мұны экономиканың жақсаруы және Индонезияда халық тығыздығының жақсаруы деп қарастырды. Сыншылар бағдарламаның мақсаты - провинция тұрғындарының тепе-теңдігін меланезиялық папуалықтардан батыс индонезиялықтарға қарай бұру, индонезиялықтарды одан әрі бақылауға алу.

Израиль

Amnesty International, Израильдегі Азаматтық құқықтар қауымдастығы және АҚШ Мемлекеттік департаменті сияқты ұйымдар Израильдегі нәсілдік кемсітушілік туралы баяндама жариялады. Израильдегі Азаматтық құқықтар қауымдастығы (ACRI) Израильдегі нәсілшілікті растайтын есептер жариялады, ал 2007 жылғы есепте елдегі нәсілшіліктің өсіп жатқаны айтылды. Бір талдауда баяндама былай деп түйінделеді: "Исраилдік жасөспірімдердің үштен екісі арабтар ақылды, мәдениетсіз және зорлық-зомбы деп санайды. Израиль жасөспірімдерінің үштен бірі арабтардан қорқады. 2007 жылдың наурыз айында жүргізілген ACRI расистік сауалнамасына сүйене отырып, бұл есеп одан да қорқынышты болып табылады. 2008 жылғы ACRI есебінде расизмнің өсу үрдісі жалғасуда дейді.

Жапония

2005 жылы БҰҰ-ның баяндамасында Жапониядағы нәсілшілдік туралы алаңдаушылық білдірілді және үкімет проблеманың тереңдігін толық мойындамады. Жазбаның авторы Доду Диен (БҰҰ адам құқықтары жөніндегі комиссиясының арнайы баяндамашысы) тоғыз күндік зерттеуден кейін Жапониядағы нәсілдік кемсітушілік пен ксенофобия негізінен үш топқа әсер етеді деген қорытындыға келді: ұлттық азшылықтар, жапон тектес латын америкалықтар, негізінен жапондық бразилиялықтар және кедей елдерден келген шетелдіктер. 1999 жылы Жапония тек 16 босқынды қабылдады, ал АҚШ 85 010 адамды қайта орналастыру үшін қабылдады, деп хабарлайды БҰҰ-ның бас қожалығының мәліметтері. Жапониядан 30 есе кіші Жаңа Зеландияда 1999 жылы 1140 босқын қабылданды. Жапония 1981 жылдан 2002 жылға дейін, яғни Жапония БҰҰ-ның босқындар мәртебесі туралы конвенциясын ратификациялаған кезден бастап, тек 305 адамды ғана босқындар ретінде таныды. Бұрынғы премьер-министр Таро Асо Жапонияны "бір нәсіл" елі деп атады. 2019 жылғы Ipsos сауалнамасы жапондықтардың басқа сауалнамаға қатысқан елдерге қарағанда босқындарға деген жанашырлығы төмен екенін көрсетті. Айну - Хоккайдо, Хоншу, Курил аралдарының солтүстігінде, Сахалиннің көп бөлігінде және Камчатка түбегінің оңтүстік бөлігінде тұратын этникалық топ. Жапондықтардың қонысы кеңейген сайын, айнулар солтүстікке қарай итермеленді, бірақ Мейдзи дәуірінде үкімет оларды Хоккайдодағы шағын аймаққа шектеді, бұл түпкүлкі американдықтарды резервацияларға орналастыруға ұқсас.

Дискриминацияға қарсы заңдардың болмауы

Жапонияда нәсілдік, этникалық немесе діни кемсітушілікке, жыныстық бейімділік немесе гендерлік сәйкестікке негізделген кемсітушілікке тыйым салатын заң жоқ. Сондай-ақ, елде адам құқықтары жөніндегі ұлттық институттар жоқ. Жапонияда жапондық емес адамдар жапондық азаматтарға жат келетін адам құқықтары бұзылуына жиі кезігеді. Соңғы жылдары жапондық емес БАҚ-тар жапондық фирмалар жапондық жұмысшылардың, әсіресе біліктілігі төмен жұмысшылардың паспорттарын жиі тартып алатынын хабарлады. Жапонияда заңдастырылған және оны қолданатын бұл практиканы сыншылар мәжбүрлеу және адам саудасының бір түрі деп атайды.

Айн мен Рюкюан халықтарын мәжбүрлеп ассимиляциялау

20-ғасырдың басында жапондық ұлттық бірлік маскасы астында жапондық ұлтшылдық идеологиясының жетелеуімен Жапон үкіметі маргиналды халықтарды анықтады және күшпен ассимиляциялады, оның ішінде Рюкюан, Айну және басқа да аз қамтылған топтар, тіл, мәдениет және дін бойынша ассимиляция бағдарламаларын енгізді. Жапония бұл этностарды жапон халқының жай ғана "кіші тобы" деп санайды, сондықтан Ямато халқының синонимі болып табылады және оларды ерекше мәдениетке ие азшылық тобы ретінде мойындамайды.

Иордания

Скандинавиялық ғалымдар жүргізген 2013 жылғы зерттеуге сәйкес, иорданиялықтар әлемдегі ең расистік ұлт болып табылады, содан кейін екінші орында Үндістандықтар тұр.

Малайзия

Малайзия - көп ұлтты ел, 28 миллион халқының 52% -ы малайлар. Халықтың 30% -ы қытайлық малайзиялықтар (қытай тектес малайзиялықтар), ал үнділік малайзиялықтар ( үнді тектес малайзиялықтар) халық санының 10% -ын құрайды. Үкіметтік оң дискриминация саясаты көбінесе үй, қаржы және білім беру сияқты салаларда Бамипутера мәртебесі бар малай көпшілігін жақтырады. Мұндай саясатты Малайзия Конституциясының 153-бабы қорғайды. Бұрынғы ұзақ уақыт билік еткен УМНО партиясы да "Кетуанан Melayu" идеясын алға тартты: Бумипутералар Малайзияда ерекше артықшылықтарға ие болуы керек. 1948 жылы 21 қаңтарда Король үйінде малай билеушілері мен британ үкіметінің өкілі ретінде сэр Эдвард Гент қол қойған Малайя Федерациясы келісімінде малайлардың үш негізгі нәсілді басқаратыны жазылған. Малайлар саясатта ұлттық және мемлекеттік деңгейде де, мемлекеттік қызметте, әскери және қауіпсіздік күштерінде басым. Қытайлықтар дәстүрлі түрде экономикаға үстемдік етіп келеді және Малайзияның қалалық аймақтарында көптеп тұрады. 2011 жылғы Рамазан айында 8TV қытай тіліндегі телеарнасы Рамазан базарда қытай әйелінің бейнесі көрсетілген жарнама жариялады. Интернеттегі бір дау-дамайдан кейін, қарапайым жарнамалар нәсілшіл болғандықтан алынып тасталды және станциядан кешірім сұралды. Оның орнына, олар Рамазан жарнамалары "нағыз қателік" екенін айтып, көрермендер клиптерді дұрыс түсінбегенін айтады. Қоғамның кейбір бөліктері, әсіресе Малайзиядағы қытайлар арасында, олар "исламфобиялық" деп мәлімдеді. Австриялық философ Карл Поппердің сөздерін келтіріп, телеарна өзінің Facebook парақшасында: "Сізді дұрыс түсінбей сөйлеу мүмкін емес" деп жазды. Бұл хабарлар қытайлық әйелдің қытайлық актердің кейіпкерін ойнағанын көрсетеді. Бірде қытайлық әйел жеңсіз көйлек киіп, пикселдермен цензураланған қоян астынан өтіп бара жатқандарға бананнан қол тигізіп көрсетті. Әр бір PSA-дан кейін көп ұзамай қоғамдық мінез-құлық туралы хабар жіберілді. Солардың бірі "Абайсызда тамақ жемеңдер" деген еді. 2010-2014 жылғы Дүниежүзілік құндылықтар зерттеуінде Малайзияның 59,7% респонденттері иммигранттар мен шетелдік жұмысшыларды көршілері ретінде қаламайтынын көрсетті, бұл зерттеу жүргізілген елдердің ішіндегі ең жоғары көрсеткіш. 2020 жылы IndexMundi компаниясының зерттеуінде Малайзия өз елінде нәсілшілдік мәселесін мойындаған халықтың үлесі бойынша екінші орынға ие болды.

Кетуана Melayu

Малайзия үкіметі барлық бумипутераларға мемлекеттік университеттерге орналасатын студенттер саны бойынша артықшылықты қамтамасыз етеді. Білім министрлігінің оқу бағдарламасына сәйкес, 90%-ы - бумипутералар үшін, 10%-ы - бумипутера емес студенттер үшін. Бумипутераларға жаңа үйлер үшін 7% жеңілдіктер беріледі, сондай-ақ көпшілік тұрғын үй қоныстарында арнайы малай мәртебесімен жерлер сақталады. Көптеген қалаларда жерлеу учаскелері қайтыс болған бумипутераларға арналған, ал қалғандары осындай жерлерде өртелуі керек. Барлық негізгі мемлекеттік лауазымдарды малайлар, соның ішінде спорттық қауымдастықтар да атқарады. Артықшылықты қараудың басқа түрлері: Тіркелген компанияларда кемінде 30% малайлық Бумипутера акциялары болуы, мешіттер мен исламдық ғибадат орындарын толық қаржыландыру (Ислам Малайзияда ресми дін), Бумипутералар үшін арнайы жоғары табыс беретін сенім қорлары, Бумипутералар үшін жаңа акцияларға арналған арнайы үлестерді бөлу және малай тілін міндетті түрде тапсыру үшін міндетті емтихан қағазы етіп жасау. Тіпті мектеп оқулықтары да, әсіресе, өз елдерінің оқу әдістерін қабылдаған қытай және үнді мектептері расистік деп сынға түсті. "Интерлок" - 1971 жылы Малайзияның ұлттық лауреаты Абдулла Хуссейн жазған малай тіліндегі роман. Қытайлық топтар Қытай кейіпкерлерін ашкөз, опиум шегетін, малайларды пайда табу үшін пайдалануды қалайтын азғындықшылар ретінде суреттегенін айыптайды. Кейбіреулер қытайлықтар "Сингапурмен жасағандай" "Малайзияны жаулап алуға" тырысып жатыр деп айтты. Бұрынғы уақытта үнділер романның "пария" және "келинг" сөздерін қолданғанына наразылық білдірген болатын. Қытайлық қауымдастықтар кітаптың тек қана үндістерге ғана емес, қытайлықтарға да тигізерлік екенін айтты. Онда Ким Лок кейіпкері "жаман опиумға тәуелді және жүрексіз неке адалдығын бұзушы" ретінде, ал оның ұлы Цинь Хуат "ақылшыл, ашкөз, арсыз және қыздарын сататын адам" ретінде суреттелген. "Интерлок" Кетуанаң мелойы идеологиясына негізделген. Сонымен қатар, топтар кітаптағы "негізгі ілгекті" айыптап, қытайлықтарды малайларды "алдау мен қысымға салу" немесе "жаман және азғын" коммунистік партизандар ретінде бейнелейді.

ICERD

Малайзия сонымен қатар әлемдегі бірнеше елдердің бірі (оннан аз) Біріккен Ұлттар Ұйымында (БҰҰ) нәсілдік кемсітудің барлық түрлерін жою туралы халықаралық конвенцияны (ICERD) ратификацияламаған, себебі Малайзия Конституциясымен және " нәсілдік және діни нормалармен " " қайшылықтар " болуы мүмкін. бұл елдегі малайлардың ерекше мәртебесін қауіпке ұшыратады. 2018 жылғы Малайзиядағы жалпы сайлаудан кейін БН көпшілігін жоғалтқан кезде малай халқы арасында Пактан Харапан (ПХ) коалициясының ратификациялауынан қорқыныш болды, бұл мүмкін Бумипутера артықшылықтары мен малайлардың елдегі ерекше жағдайларының аяқталуына нұсқайды. Расалық қатынастар ақырында қатты нашарлап, елдің астанасы Куала-Лумпурда ратификацияға қарсы үкіметке қысым жасау үшін жаппай митинг өткізілді.

Непал

Непалда далиттерге, жергілікті тұрғындарға, босқындарға және басқа этностық қауымдастықтарға қатысты нәсілшілдік туралы алаңдаушылық бар.

Сингапур

Тәуелсіздік алғаннан бері Сингапур өзін көп мәдени қоғам деп жариялады. Сингапурдың ұлттық анты - расизмге қарсы және барлық нәсілдер мен діндерді қабылдау туралы декларация. Сингапурда 1964 жылғы нәсілдік тәртіпсіздіктерден кейін қол жеткізілген жетістіктерді атап өту үшін нәсілдік келісім күні атап өтіледі. Бұл - жеке тұлғаларға қарағанда, топтық динамикаға көбірек көңіл бөлу үрдісі. Бұл өз кезегінде "басқа" емес, "ішіндегі" топқа кіруге баса назар аударуға әкеледі. Көптеген адамдар өздерінің жеке куәліктеріне Басқалардың этникалық жіктелуін енгізеді, бірақ 2011 жылы аралас мұраға ие адамдар үшін "Индиялық қытай" немесе "Қытайлық үнді" сияқты екі түрлі этникалық сәйкестендіруге мүмкіндік беретін соңғы реформалар болды. Алайда, түрлі этностық топтардың аралас некелеріне байланысты әлеуметтік қорлауды қоса алғанда, расизм оқиғалары болды. Мұндай нәсілшіл сезімдер билік иелері де байқамай қалған жоқ. 1992 жылы Халықтық іс-қимыл партиясының бұрынғы парламенттік мүшесі Чоу Вэй Хианг былай деді: "Бір күні кешке Мен Кіші Үндістанға бардым, ал ол қараңғы болды, бірақ жарық жоқ болғандықтан емес, бірақ айналасында үндістер көп болғандықтан". 2010 жылдан бастап шетелдіктерге қарсы көзқарас елеулі болды, үй иелері мен үй иелері Қытай мен Үндістаннан келген адамдарға үйлерін жалға беруден бас тартады. 2019 жылғы YouGov сауалнамасында ұқсас нәтижелер анықталды, Сингапурлық респонденттерде Қытай мен Үндістанның құрлықтағы саяхатшыларына қатысты бейімділік барлық сауалнамаға қатысқан елдердің ішінен ең жоғары пайызды көрсетті. 2019 жылдың қаңтар айында 30 жастағы ер адам вандализм оқиғасынан кейін тұтқындалды. Бұл оқиғада бастауыш және орта мектептің жанында орналасқан Гейлангтағы Алжунид МРТ станциясының сыртында малай қауымына қарсы жеккөрушілікпен жазылған сөздерді жазды. Растық қорлаулар "Малай мати" (малайларға өлім) және басқа да жыныстық қатынасты бейнелейтін қорлаулар бар, олардың бірі Малайзияның саясаткері Анвар Ибрагимге қатысты көрінеді, бірақ ол шын мәнінде Анварға қатысты ма, жоқ па, тәуелсіз түрде тексеруге болмайды. 2019 жылдың шілдесінде 47 жастағы ер адам төрт аптаға бас бостандығынан айырылып, бірнеше қылмысы үшін 1000 доллар айыппұл төледі, соның ішінде үндістандық тұрғыны лифт жолаушысына нәсілшілдік сөздер айтқан. 2020 жылдың маусым айында ана мен ұлын Instagram видеосында нәсілдік келісімді бұза отырып, нәсілдік терминологияны қолданғаны үшін тергеді. Сингапурдағы расизмнің тағы бір түрі - белгілі бір нәсілдің адамдарына үйді жалға беруден бас тарту болып табылады. Жақындағы сілтеме Сингапурдағы жалдау расизміне арналған мысал. Сингапурдағы жалдау расизмі 2019 жылы "қоңыр бет" жарнамасында Дэннис Чью бірнеше нәсілдік киім киіп, түрлі нәсілдік ерекшеліктерді ашады. Бұл жарнаманың арқасында рэп-видео пайда болды, ол азшылықтардың күнделікті өмірінде кездесетін нәсілшілдікке назар аударумен қатар, биліктің назарын видео жасаушыларға аударды. Chew ақырында өз әрекеттері үшін кешірім сұрады, сонымен қатар Mediacorp телеарнасы жарнаманы тастады. Осы жарнамадан бұрын ол "қоңыр бет" түрін қабылдауды жалғастыру керек пе деген сұрақ қойды. Алайда, шетелдіктер сингапурлықтарға қарсы нәсілшіл идеяларды білдіруде де қатысқан. Шетелдіктер жергілікті тұрғындарға қатысты кемсітушілікпен қарайды деп айыпталған оқиғалар да болды және жергілікті тұрғындар туралы жасалған пікірлер жағымсыз жарияланды. Британдық банкир Антон Кейси 2014 жылы Facebook-те такси жүргізушісі мен Сингапур жолаушыларын қорлаған пікірлер жариялаған. Филиппиндік медбике Эло Эд Мундел Белло үшін 2015 жылы ол сингапурлықтар филиппиндіктермен бәсекелесе алмайды деп ұсынды. Виетнамдық австралиялық Сонни Труен сол кезде Сингапурда "Покемон Го" ойыны қолжетімді болмағандықтан, оны "құқықсыз адамдар тұратын құқықсыз ел" деп атап, Сингапур туралы қарапайым пікірлер айтты.

Кореялық этникалық ұлтшылдық

Солтүстік және оңтүстік Кореяда ұлттық немесе азаматтық дегенді бір ғана, біртекті саясатталған этностық топқа немесе "жынысқа" (корей тілінде миньок) мүше болумен теңестіруге бейім. Ортақ тіл мен мәдениет те корейліктердің маңызды элементтері болып саналады. Кейбір Оңтүстік Корея мектептері ағылшын тілін үйрету үшін өтініш берген ақ нәсілді мұғалімдерді жалдағандары үшін сынға ұшырады. Оңтүстік Кореяда 2015 жылы БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі комитеті ұсынған кемсітушілікке қарсы заң жоқ. Заң "халық арасында келісімнің жоқтығына" байланысты тоқтап қалған.

Кореялық еместерге қатысты жағдай

Дискриминацияға қарсы заңның жоқтығынан корей ұлтынан емес адамдарға бизнес мекемелерінде немесе таксилерде қызмет көрсетуден бас тарту жиі кездеседі. Кореяның Ұлттық адам құқықтары жөніндегі комиссиясы 2019 жылы Оңтүстік Кореяда тұратын шетелдіктер арасында жүргізген сауалнамаға сәйкес, респонденттердің 68,4% -ы нәсілдік кемсітушілікке ұшырағанын мәлімдеді, олардың көпшілігі оны корей тіліндегі білімі (62,3%), корей емес (59,7%) немесе өз нәсіліне байланысты (44,7%) деп айтты. 2009 жылы Корея университетінің профессор-оқытушысы Пол Джамбор кореялық студенттерге кореялық емес профессорларды бірінші атымен шақырып, оларға студенттердің дәстүрлі түрде кореялық профессорларға көрсеткен құрметін көрсетпей, кемсітушілік танытатынын мәлімдеді. Ол сондай-ақ Оңтүстік Корея университеттеріндегі осындай айқын кемсітушіліктердің Азия мен одан тыс жерлерде жоғары рейтингке ие болмауына себепші екенін айтты. Оңтүстік Кореяның білімге деген құлшынысы бар, сондықтан Оңтүстік Кореялықтар еврейлерді академиялық жетістіктің үлгісі ретінде және еврейлердің өте ақылды екендігі туралы стереотиптік көзқарас ұстануға болады. Ал, керісінше, жамандауға қарсы лиганың сауалнамасы Оңтүстік Корея тұрғындарының 53% антисемиттік бейімділіктерін көрсетті. Алайда жарты еврей журналисі Дейв Хаззан осы нәтиже бойынша зерттеу жүргізді және Оңтүстік Кореяда антисемитизм өте аз екенін анықтады. Сонымен қатар, жамандауға қарсы лиганың басшысы Эйб Фоксман, болашақ сауалнамаларда ескерілуі тиіс, респонденттердің жауаптарына мәдени нормалар әсер еткенін мойындады. Бұл қақтығыс Үндістанды алғаш рет Батыс Пәкістан мен Шығыс Бенгалияға бөлген кезден басталады, ол кезде қазіргі Пәкістанның азаматтары бастапқы Пәкістан үкіметінде билік құрды. 1971 жылы 9 айға созылған қақтығыста 300 000-нан 3 миллионға дейін адам қаза тапты. Бангладеш үкіметі Пакистан мемлекетінің басшысынан осы қатыгездіктер үшін ресми түрде кешірім сұрауы керек, сондай-ақ сол кездегі Шығыс Пакистанда әскери іс-қимылға қатысы бар бұрынғы әскери және саяси басшыларды сотқа беруді талап етеді. Пәкістан бұл талапты елемеуді жалғастырды. Қазіргі кезде Пәкістанда дискриминация негізінен дінге, әлеуметтік мәртебеге және жынысқа байланысты.

Филиппин

Сауалнамалар көрсеткендей, кейбір филиппиндік мәсіхшілер ислам терроризмін қолдайтын деген пікірге байланысты мұсылман Моро халқына қарсы жағымсыз көзқарас танытуда. Қытайдан шыққан филиппиндіктердің мәртебесі отарлау кезеңінде әртүрлі болды. Алайда, жалпыға бірдей қытайларға қысымшылық көрсетуді колониялық кезеңде филиппиндіктер мен испандықтар, сондай-ақ жапондық иммигранттар мен американдықтар да қолданған. 1946 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін қытайлар қаржы және бизнес саласындағы жоғары лауазымдарды тез иеленді. Алайда, бірнеше сәтсіздіктер болды, мысалы, иммиграциялық саясат Қытайдан келген мигранттарға қатысты әділетсіз деп саналды Президент Рамон Магсейсейдің өкілеттігі кезінде, сондай-ақ бүкіл елдегі қытай мектептерінде қытай пәндерін оқытуға арналған сағаттарды шектеу, Президент Фердинанд Маркос жариялағандай. Филиппиннің кейбір салалары, оның тілдері, ұлттары мен мәдениеттері көптігін ескерсек, таңғаларлық біртекті қоғам болып табылады.

Тайвань

Тайваньның азаматтық туралы заңын, этникалық тегіне байланысты, қай иммигранттың азаматтығын алатынын анықтау әдістері үшін сынға алды. Дегенмен, Тайваньға келген иммигранттар да өздерін екінші дәрежелі азаматтар ретінде көріп отырғанын айтады.

Вьетнам

Қытай-Вьетнам соғысы Вьетнамның этникалық қытайлықтарының кемсітуіне және содан кейінгі көшіп-қонуына әкелді. Олардың көбі "кемедегілер" ретінде қашып кетті. 1978-1979 жылдары шамамен 450 000 этникалық қытайлар Вьетнамнан қайықпен босқындар ретінде (көпшілігі ресми түрде көтермеленді және көмек алды) немесе Қытаймен шекара арқылы шығарылды. Сонымен қатар, Kinh Вьетнамдық көпшілігі азшылық топтарына, соның ішінде қытай, кхмер, тай, Монтанар, еуразиялық және т.б.

Өңірлік нәсілшілдік

Азияның аймақтары арасындағы нәсілшілдік жиі талқыланбайтын тақырып. Мысалы, белгілі бір аймақтарда кемсітушілік пен нәсілшілдікке ұшырауы мүмкін, себебі олар даму индекстерінің айырмашылығын байқайды, бұл экономикалық және үкіметтік айырмашылықтарға байланысты, әсіресе дамыған елдер (Жапония, Оңтүстік Корея, Сингапур, Тайвань және т.б.) ), көбінесе Шығыс Азияда, дамушы аймақтарда, мысалы Оңтүстік-Шығыс Азия немесе Оңтүстік Азия елдерінде, тіпті адамдар тобы нәсілдік және кейде мәдени тұрғыдан жақын болса да. Бұған демократиялық және қазіргі уақытта әлі де коммунистік формалардағы сияқты үкімет формаларына негізделген кемсітушіліктер де кіруі мүмкін. "Fancy Asians" (немесе ақшыл, ақ терілі азиялықтар, негізінен Шығыс азиялықтар) мен "Джунгли азиялықтары" (немесе қоңыр азиялықтар) сияқты терминдер бұл ажырымды күшейтеді. Азия мәдениеттерін фетишизациялау - бұл сыртқы келбеті немесе мінез-құлқы бойынша "Шығыс Азия" деп саналатын адамдар. Сонымен қатар, Оңтүстік-Шығыс Азиядағы қытайлар Еуропадағы антисемитизмге жақын қорқынышпен немесе қытайлық экспансионизмге қарсылықпен дискриминацияланады. Оңтүстік-шығыс азиялықтар әдетте азшылық мифінің үлгісіне сәйкес келмейді, өйткені көптеген елдер дамымаған және Оңтүстік-шығыс Азиядан келген иммигранттар алғаш рет Индокитай соғысы немесе Вьетнам соғысы сияқты соғыстардан босқындар ретінде иммигранттар толқыны ретінде тәжірибеге ие болды. Бұл Оңтүстік-шығыс Азияға қатысты аймақтық жағынан дискриминациялық күш-жігерге және Оңтүстік-шығыс азиялықтар "қоңыр терілі" немесе "жунглилік азиялықтар" және Шығыс азиялықтар "ақ терілі" немесе "ақылға қонымды азиялықтар" деген түсінікке әкелді.