Кіріспе

Италиялық математик (1647–1734)

Джованни Сева (1 қыркүйек 1647 – 13 мамыр 1734) – элементар геометрияда Сева теоремасын дәлелдегенімен әйгілі итальяндық математик. Оның бауыры Томазо Чева да белгілі ақын және математик болған.

Өмір

Сева Миландағы иезуит колледжінде білім алған. Кейін өмірінде Пиза университетінде оқыды, содан кейін профессор атанды. Бірақ 1686 жылы Мантуя университетінің математика профессоры болып тағайындалды және өмірінің соңына дейін сол жерде жұмыс істеді.

Жұмыс

Сева өмірінің көп бөлігінде геометрияны зерттеді. 1678 жылы ол синтетикалық геометрия бойынша Сева теоремасы деп аталатын үшбұрышқа қатысты белгілі бір теореманы жариялады. Бұл теорема, 11 ғасырда Юсуф Аль Мутаман ибн Худқа бұрыннан мәлім болған, егер үшбұрыштың төбелерінен қарсы жақтарына үш түзу кесінді салынса, онда бұл үш кесінді бір нүктеде қиылысады, осы шарт орындалған жағдайда ғана, үшбұрыштың әр жағындағы жаңа түзілген кесінділердің қатынастарының көбейтіндісі бірге тең болады. Ол бұл теореманы "De lineis rectis" еңбегінде жариялады. Сондай-ақ, Сева Менелай теоремасын қайта ашты және жариялады. Ол 1682 жылы "Opuscula mathematica" және 1692 жылы "Geometria Motus" атты еңбектерін жариялады. "Geometria Motus" еңбегінде ол интегралдық есептеуге негіз салды. Соңында, Сева 1711 жылы математикалық экономика саласындағы алғашқы кітаптардың бірі болған "De Re Nummaria" еңбегін жазды. Джованни Чева механика мен статиканы геометриялық жүйелерге қолдануды зерттеді. Бірақ бір кезде ол екі маятниктің тербеліс периоды олардың ұзындығына пропорционалды екенін дұрыс емес деп шешті, бірақ кейін қателігін түсініп, түзетті. Сева гидравлика саласында да жұмыс істеді. 1728 жылы ол гидравлика саласындағы еңбектерін талқылайтын "Opus hydrostaticum" еңбегін жариялады. Шындығында, ол Рено өзенін По өзеніне бұру жобасын тоқтату үшін гидравлика саласындағы білімін пайдаланды.