Көзден миға дейінгі оптикалық нерв

Кіріспе

Екінші бас сүйекті жүйке, көзді мимен байланыстыратын жүйке. Нейроанатомияда көру жүйкесі, сондай-ақ екінші бас сүйекті жүйке, II бас сүйекті жүйке немесе жай ғана CN II деп аталады, – бұл торшадан миға көру ақпаратын жеткізетін жұптасқан бас сүйекті жүйке. Адамда көру жүйкесі жетінші аптада көру сабақтарынан пайда болады және ретинаның ганглиондық клеткаларының аксондары мен глиальды клеткалардан құралған; ол көру дискісінен көру шиазмасына дейін созылады және көру жолы ретінде жақтық тізе бүгілі ядроға, претектальді ядроларға және жоғарғы төбешікке дейін жалғасады.

Құрылымы

Көру жүйкесі он екі жұп бас сүйекті жүйкелердің екіншісі ретінде жіктеледі, бірақ ол эмбриональдық даму кезінде диэнцефалонның (көру сабақтарының) сыртқа қарай өсуінен (outpouching) пайда болғандықтан, перифериялық жүйке жүйесінің классикалық жүйкесі емес, орталық жүйке жүйесінің миелинді тракты болып табылады. Осының салдарынан, көру жүйкесінің талшықтары Шванн жасушалары емес, олигодендроциттер өндіретін миелинмен қапталады және менингилердің ішінде орналасады. Гийен-Барре синдромы сияқты перифериялық нейропатиялар көру жүйкесіне әсер етпейді. Дегенмен, көбінесе көру жүйкесі қалған он бір бас сүйекті жүйкемен бірге топтастырылады және перифериялық жүйке жүйесінің бөлігі саналады. Көру жүйкесі перифериялық жүйкелердегі эпинеурий, перинеурий және эндонеурийге қарағанда барлық үш менингиалдық қабатта (дура, арахноид және пиа-матер) қамтылған. Сүтқоректілердің орталық жүйке жүйесінің талшықты жолдары перифериялық жүйке жүйесімен салыстырғанда шектеулі регенеративтік қабілетке ие. Сондықтан, көптеген сүтқоректілерде көру жүйкесінің зақымдануы қайтымсыз соқырлыққа әкеледі. Торлы қабықтың талшықтары көру жүйкесі арқылы мидың тоғыз негізгі көру ядросына дейін жетеді, одан негізгі релелік сигналдар негізгі көру қабығына беріледі. Көру жүйкесі торлы ганглийлік жасушалардың аксондары мен глиядан тұрады. Әрбір адамның көру жүйкесінде 770 000-нан 1,7 миллионға дейін нерв талшықтары болады, бұл ганглийлік жасушалардың аксондары, бір торлы қабықтың ганглийлік жасушалары. Жоғары ажыратымдылыққа ие фовеяда бұл ганглийлік жасушалар 5 фоторецепторлық жасушаға ғана қосылады; торлы қабықтың басқа аймақтарында олар мыңдаған фоторецепторларға қосылады. Көру жүйкесі орбитадан (көз ұясы) көз арнасы арқылы шығып, артқы-медиалды бағытта көру хиазмасына қарай жүреді, онда екі көздің temporal көру өрістерінен (мұрындық гемиретина) талшықтардың ішінара кесісуі (декуссация) жүреді. Кесісетін талшықтардың үлесі түрлер арасында өзгереді және түрдің бинокулярлық көру дәрежесімен байланысты. Көру жүйкесінің аксондарының көпшілігі латеральды тізелі ядрода аяқталады, онда ақпарат көру қабығына жіберіледі, ал басқа аксондар претекталдық аймақта аяқталады және рефлекстік көз қозғалысына қатысады. Басқа аксондар супрахиазматикалық ядрода аяқталады және ұйқы-ояну циклін реттеуге қатысады. Оның диаметрі көз ішінде шамамен 1,6 мм-ден орбитада 3,5 мм-ге дейін, ал бас сүйегі кеңістігінде 4,5 мм-ге дейін ұлғаяды. Көру жүйкесі компоненттерінің ұзындығы: шарда 1 мм, орбитада 24 мм, көру арнасында 9 мм және көру хиазмасына қосылғанға дейін бас сүйегі кеңістігінде 16 мм. Бұл жерде ішінара декуссация жүреді және шамамен 53% талшықтар кесіліп, көру жолдары құрайды. Бұл талшықтардың көпшілігі латеральды тізелі денеде аяқталады.

The optic nerve has been classified as the second of twelve paired cranial nerves, but it is technically a myelinated tract of the central nervous system, rather than a classical nerve of the peripheral nervous system because it is derived from an out pouching of the diencephalon (optic stalks) during embryonic development. As a consequence, the fibers of the optic nerve are covered with myelin produced by oligodendrocytes, rather than Schwann cells of the peripheral nervous system, and are encased within the meninges. Peripheral neuropathies like Guillain–Barré syndrome do not affect the optic nerve. However, most typically, the optic nerve is grouped with the other eleven cranial nerves and is considered to be part of the peripheral nervous system. The optic nerve is ensheathed in all three meningeal layers (dura, arachnoid, and pia mater) rather than the epineurium, perineurium, and endoneurium found in peripheral nerves. Fiber tracts of the mammalian central nervous system have only limited regenerative capabilities compared to the peripheral nervous system. Therefore, in most mammals, optic nerve damage results in irreversible blindness. The fibers from the retina run along the optic nerve to nine primary visual nuclei in the brain, from which a major relay inputs into the primary visual cortex. The optic nerve is composed of retinal ganglion cell axons and glia. Each human optic nerve contains between 770,000 and 1.7 million nerve fibers, which are axons of the retinal ganglion cells of one retina. In the fovea, which has high acuity, these ganglion cells connect to as few as 5 photoreceptor cells; in other areas of the retina, they connect to thousands of photoreceptors. The optic nerve leaves the orbit (eye socket) via the optic canal, running postero medially towards the optic chiasm, where there is a partial decussation (crossing) of fibers from the temporal visual fields (the nasal hemi retina) of both eyes. The proportion of decussating fibers varies between species, and is correlated with the degree of binocular vision enjoyed by a species. Most of the axons of the optic nerve terminate in the lateral geniculate nucleus from where information is relayed to the visual cortex, while other axons terminate in the pretectal area and are involved in reflexive eye movements. Other axons terminate in the suprachiasmatic nucleus and are involved in regulating the sleep wake cycle. Its diameter increases from about 1.6 mm within the eye to 3.5 mm in the orbit to 4.5 mm within the cranial space. The optic nerve component lengths are 1 mm in the globe, 24 mm in the orbit, 9 mm in the optic canal, and 16 mm in the cranial space before joining the optic chiasm. There, partial decussation occurs, and about 53% of the fibers cross to form the optic tracts. Most of these fibers terminate in the lateral geniculate body.

Функция

Көру жүйкесі барлық визуалды ақпаратты, оның ішінде жарықтылықты қабылдау, түстерді қабылдау және контрастты (көру өткірлігі) жібереді. Ол сонымен қатар екі маңызды неврологиялық рефлекске жауапты визуалды импульстарды өткізеді: жарық рефлексі және бейімделу рефлексі. Жарық рефлексі – екі көздің де жарыққа түскен кезде оқушыларының тарылуы. Бейімделу рефлексі – жақын жердегі нысанға қараған кезде (мысалы, оқығанда) көздің линзасының дөңгеленуі, жақынға көруге бейімделуі. Көру жүйкесінің қабынуы – көру жүйкесінің қабынуы. Ол бірнеше аурумен байланысты, ең танымал – қөп склероз. Пациент көру қабілетінің әртүрлі деңгейде жоғалтуын және көз ауруын сезінуі мүмкін. Бұл жағдай көбінесе эпизодтық болып келеді. Алдыңғы ишемиялық оптикалық нейропатия көбінесе «көру жүйкесінің инсульті» деп аталады және көру жүйкесінің басына (жүйке көз ұясынан шығатын жеріне) әсер етеді. Әдетте, көру жүйкесінің басына қан мен қоректік заттардың күрт тоқтауы байқалады. Көру қабілетінің жоғалтуы әдетте кенеттен болады және көбінесе таңертең оянғанда пайда болады. Бұл жағдай 40–70 жас аралығындағы диабетпен ауыратын науқастарда жиі кездеседі. Басқа көру жүйкесінің мәселелері сирек кездеседі. Көру жүйкесінің гипоплазиясы – көру жүйкесінің жетілмегендігі, нәтижесінде зардап шеккен көздің көру қабілетінің жоқтығы немесе нашарлауы. Омыртқа безінің ісіктері, әсіресе гипофиз ісіктері, көру жүйкесіне қысым түсіріп, көру қабілетінің әртүрлі жоғалтуына себеп болуы мүмкін. Сол сияқты, ми аневризмасы, қан тамырларының кеңеюі де жүйкеге әсер етуі мүмкін. Жарақат жүйкеге ауыр зақым келтіруі мүмкін. Көру жүйкесінің тікелей зақымдануы көз шеңберіне енген жарақаттан туындауы мүмкін, бірақ жүйке тікелей емес жарақаттан да зақымдануы мүмкін, онда күшті бас соққысы немесе қозғалысы жүйкені созуға немесе тіпті жыртуға әкелуі мүмкін. Офтальмологтар мен оптометристер кейбір көру жүйкесі ауруларын анықтай алады, бірақ нейроофтальмологтар көру жүйкесі ауруларын диагностикалау және емдеуге көбінесе жақсырақ дайын. Халықаралық Көру Жүйкесі Аурулары Қоры (IFOND) зерттеулерді демеушілік етеді және көру жүйкесінің әртүрлі бұзылыстары туралы ақпарат ұсынады.

The optic nerve transmits all visual information including brightness perception, color perception and contrast (visual acuity). It also conducts the visual impulses that are responsible for two important neurological reflexes: the light reflex and the accommodation reflex. The light reflex refers to the constriction of both pupils that occurs when light is shone into either eye. The accommodation reflex refers to the swelling of the lens of the eye that occurs when one looks at a near object (for example: when reading, the lens adjusts to near vision). Optic neuritis is inflammation of the optic nerve. It is associated with a number of diseases, the most notable one being multiple sclerosis. The patient will likely experience varying vision loss and eye pain. The condition tends to be episodic. Anterior ischemic optic neuropathy is commonly known as a "stroke of the optic nerve" and affects the optic nerve head (where the nerve exits the eyeball). There is usually a sudden loss of blood supply and nutrients to the optic nerve head. Vision loss is typically sudden and most commonly occurs upon waking up in the morning. This condition is most common in diabetic patients 40–70 years old. Other optic nerve problems are less common. Optic nerve hypoplasia is the underdevelopment of the optic nerve resulting in little to no vision in the affected eye. Tumors, especially those of the pituitary gland, can put pressure on the optic nerve causing various forms of visual loss. Similarly, cerebral aneurysms, a swelling of blood vessel(s), can also affect the nerve. Trauma can cause serious injury to the nerve. Direct optic nerve injury can occur from a penetrating injury to the orbit, but the nerve can also be injured by indirect trauma in which severe head impact or movement stretches or even tears the nerve. Ophthalmologists and optometrists can detect and diagnose some optic nerve diseases but neuro ophthalmologists are often best suited to diagnose and treat diseases of the optic nerve. The International Foundation for Optic Nerve Diseases (IFOND) sponsors research and provides information on a variety of optic nerve disorders.