Кіріспе

Өліп кеткен бисонның кіші түрлері Кавказ бизоны (Bison bonasus caucasicus) немесе домбай (домбай) Қазақы бисон әдетте кішірек болған (қазақы бисонның жазық бисоннан кішірек екендігі туралы пікірталастар болған, бірақ салмағы аз), тырнақтары қысқа, бірақ биік, иық белбеулері дамыған, бас сүйегі Кубань аймағында кездесетіндерге ұқсас, мүйіздері айтарлықтай қалың және үлкен, шаштары аз, және басының артқы жағында бүктелген шаштары бар. Оны Каспий жолбарысы мен Кавказдағы Азия арыстаны, сондай-ақ қасқырлар мен аюлар сияқты басқа жыртқыш аңдар аулады.

Құрып кету және қорғау

XVII ғасырда Кавказ бизоны әлі күнге дейін Батыс Кавказдың үлкен бөлігінде өмір сүрді. Осыдан кейін тауларда адамдар қоныстануы күшейіп, Кавказдық аққудың таралу аймағы XIX ғасырдың соңында бастапқы таралу аймағының оннан бір бөлігіне дейін қысқарды. 1860 жылдары халық саны әлі де шамамен 2000 адам болды, бірақ 1917 жылы 500-600 адамға дейін, ал 1921 жылы 50 адамға дейін қысқарды. Жергілікті аңшылық жалғасты; ақыры, 1927 жылы соңғы үш ақсүйекті өлтірді. Тек бір ғана ақ бұқа тұтқында ұсталған. Бұл бұқа Кавказ деп аталады, ол 1907 жылы Кавказ тауларында дүниеге келді және 1908 жылы Германияға әкелінді, онда ол 1925 жылдың 26 ақпанына дейін өмір сүрді. Тұтқында болған кезінде ол бисон бонасус бонасус түрінің төменгі аймақтарындағы сиырлармен тұқым шашты. Осылайша ол қазіргі Еуропалық ақыл-парасат тұқымдас кітаптың төменгі Кавказдық тұқымдық желісінің он екі ата-бабасының бірі болды.