Кіріспе
Тайландта қолданылатын ым-ишара Тайлықтардың уаи (ไหว้, ) деп аталатын сәлемі кішкене иіліп, алақандары дұға сияқты қысылып тұрады. Оның шығу тегі Үндістанның Аньджали Мудрасында, Үндістанның Намасте және Бірманың Мингалаба сияқты. Қолдарды бетінен неғұрлым жоғары ұстаса, ал иілу неғұрлым төмен болса, уаи берген адам неғұрлым құрмет көрсетеді. Бұл дәстүр бойынша үйге ресми түрде кіргенде орындалады. Қанағаттанғаннан кейін қонақ үйге кіргенде айтқан сәлемді қайталап, кетуге рұқсат сұрайды. Сондай-ақ, бұл ұғым ризашылық білдіру немесе кешірім сұрау үшін қолданылады.
The Thai greeting referred to as the wai (ไหว้, ) consists of a slight bow, with the palms pressed together in a prayer like fashion. It has its origin in the Indian Añjali Mudrā, like the Indian namaste and Burmese mingalaba. The higher the hands are held in relation to the face and the lower the bow, the more respect or reverence the giver of the wai is showing. The wai is traditionally observed upon formally entering a house. After the visit is over, the visitor asks for permission to leave and repeats the salutation made upon entering. The wai is also common as a way to express gratitude or to apologise.
Шығу тегі
Вай ым-ишарасы буддизмнен пайда болды және индуизмде намастеге ұқсас. Бұл негізінен қолдың саусақтарының йогалық ұстанымы және екі қолдың тең кездесуін білдіреді. Бұл дегеніміз, екінші тарапқа тең адам ретінде қаралады дегенді білдіреді. Уаимен жиі сәлемдесу немесе қоштасу ретінде айтылатын сөз - "саватди" (РТГС - สวัสดี, кейде савасди деп латыншаланады). Бұл ауызша сәлемдеуге әдетте әйел адам айтқан кезде "ха" және ер адам айтқан кезде "храп" сөздері қосылады (тай сыпайы бөлшектеріне назар аударыңыз). Саватты сөзін 1930-шы жылдардың ортасында Чулалонгкорн университетінің Пхрайя Упакит Силапасан шығарған. Санскрит тіліндегі svasti (स्वस्ति - "жақсылық" дегенді білдіреді) сөзінен шыққан, бұған дейін тай тілінде тек жазулардың формулалық ашылуы ретінде қолданылған. 1940-жылдардың басында Плейк Пхибунсонгхрамның күшті ұлтшыл үкіметі оны мемлекеттік бюрократияда, сондай-ақ Тайланды жаңғырту үшін мәдени жарлықтардың кеңінен жиынтығының бөлігі ретінде кеңінен халық арасында қолдануды насихаттады.
Қолданылуы
Таиландтықтардың әлеуметтік мінез-құлқының маңызды бөлігі болып табылады, олар өздерінің қоғамдағы орнын өте сезімтал қабылдайды. Ол сондай-ақ жиі кешірім сұрау үшін қолданылады, кейде тіпті "түрмеден тегін шығу" ретінде қызмет етеді. Шетелдік туристер және тай тілі мен мәдениетінің қыр-сырына бейім емес басқа қонақтар өздерінен жас адамды өздері үшін бас тартуға шақырмауы керек. Алайда, құрмет көрсету үшін ұсынылған ваи-ді әрқашан қайтару керек. Кәсіпорындардағы, мысалы, дүкен кассирлері жасаған, жалпы алғанда, күлімсіреп немесе бас сілтеп жауап береді. Егер біреу тауар тасымалдаған кезде немесе оны қайтаруды қиындататын кез-келген себеппен бостандық алса, оны қайтару үшін физикалық күш-жігер жұмсау арқылы өздерінің құрметін көрсетуі керек.
Басқа елдерде де осындай жесттер жасалды
Пранама немесе Намасте, ежелгі Үндістан мәдениетінің бөлігі Үндістаннан индуизм мен буддизмнің таралуы арқылы үлкен Үндістанның индосферасының бөлігі болған Оңтүстік-Шығыс Азияға тарады. Ол келесі елдерге әсер етті. Қытайда ұқсас сәлемдемелер Тай луе халқының (Xishuangbanna) suk sabaidee деп аталады және ? Тай Нуа халқы (Дехонг Дай) Камбоджада, Лаоста және Мьянмада осыған ұқсас сәлемдесулер қолданылады. Индонезияда ваи сияқты ым-ишаралар елдің әртүрлі бөліктерінде қолданылады, Яваның патшалық соттарында оны sembah (, ,) деп атайды, сондай-ақ индуизм мен буддизм кеңінен қолданылатын Ломбок пен Балиде де жиі кездеседі. Балиде sembah кезінде айтылатын сәлемдесу сөзі om swastiastu, бұл тай тіліндегі sawatdee дегенге тең. Екеуі де санскрит тіліндегі "свасти" сөзінен шыққан. Санскрит тілінде свасти "қауіпсіз, бақытты және өркендеуді" білдіреді, ал асту "олай болсын" дегенді білдіреді. Олай болса, "Ом Свастиасту" деген сөздің мағынасы: "О, Құдай, мен барлық жақсылықтардың (қауіпсіздік, бақыт және өркендеу) барлық бағыттардан келетінін қалаймын". Малайзия мен Брунейде бұл тарихи түрде қолданатын қолдар жоғары деңгейдегі немесе жоғары деңгейдегі адамға рақмет немесе сәлемдесу үшін қолданылған. Ол әлі күнге дейін Малайзия немесе Бруней патшаларының қатысуымен қолданылады. Филиппинде сәлемдесу ым-ишарасы ретінде қолданылмаса да, осыған ұқсас ваи сияқты ым-ишаралар (екі қолды да асқазан деңгейінде, кеуде деңгейінде немесе жақ деңгейінде түйіп қою) көмекшіге немесе қайырымдылыққа шын жүректен ризашылық білдіру үшін қолданылады, әсіресе егер қайырымдылықтың әлеуметтік мәртебесі көмекке ие болғаннан жоғары болса. Бұл архипелагтың испандық және исламдық индуизмге дейінгі буддалық нанымдары мен әдет-ғұрыптарынан бастау алады. Бұл ән әлі күнге дейін Сулу архипелагының Таусуг және Бажау халықтарының пангалай биінен бұрын және кейін сәлемдесу ретінде қолданылады. Оңтүстік Үндістан мен Шри-Ланкада сәлемдесуде осыған ұқсас ым-ишара қолданылады. Мысалы, тамил тілінде сәлемдесу сөзінің Vanakkam (வணக்கம்), сәлемдесу деген мағынасы, түпнұсқа сөзден алынған vanangu (வணங்கு), деген мағынасы, немесе сәлемдесу, Vanakkam сонымен қатар "мен сені құрметтеймін" дегенді білдіреді. Сингал тілінде "Аюбован" деген сөз "өмірлерің ұзарсын" деген мағынаны білдіреді. Бұл ым-ишара Үндістанда адамдарды сәлемдегенде жиі қолданылады.