Кіріспе

1917 жылы 12 қарашада Сан-Францискодағы аудандық сотта Һинд-Герман заговоры туралы іс басталды. Бұл оқиға Америка Құрама Штаттары Бірінші дүниежүзілік соғысқа кіргеннен кейін болған оқиғалардың бірі болды. Сот процестері Ұлыбританияның шетелдегі Үндістанның тәуелсіздік қозғалысын басуы үшін қысым жасауынан кейін болды. 1917 жылы мамыр айында Гаддар партиясының үнділік ұлтшылдар тобы АҚШ-тан Ұлыбританияға қарсы әскери кәсіпорын құруға және АҚШ-тың бейтараптық заңдарын бұзуға қатысты айыптау бойынша федералды сот алқасы айып тақты. Сот 1917 жылдың 20 қарашасынан 1918 жылдың 24 сәуіріне дейін созылып, 29 адам, оның ішінде 14 үнділік ұлтшыл сотталды. Британдық билік үндістерді соттап, оларды Үндістанға қайтаруды үміттенді. Егер ұлтшылдар Үндістанға депортацияланса, олар әлдеқайда қатал жазаларға, соның ішінде өлім жазасына кезігуі мүмкін еді. Британдық Үндістандағы Лахордағы конспирация ісі бойынша сот, бұл АҚШ-тағы сот процестерін туғызды, нәтижесінде 291 үнділік ұлтшыл сотталды, олардың 42-сі өлім жазасына кесілді, ал 114-і өмір бойына сотталды. Ал Сан-Францискодағы сот барысында сотталған үнді ұлтшылдары 30 күннен 22 айға дейін түрмеде отырды. Ақырында, үндістерге деген зор қоғамдық жанашырлық АҚШ Әділет департаментінің оларды депортацияламауын шешкеніне әкелді.

Өмірбаян

1915 жылдан 1917 жылға дейін британ үкіметі АҚШ-тағы Гадар партиясының қызметін тоқтатуды бірнеше рет сұрады. Алайда, бұл өтініштер қабылданбады, өйткені АҚШ заңдарында үндістерді британ үкіметін құлатуға тырысуға тыйым салатын ештеңе жоқ. Британдық елші Сесил Спринг Райс, Ұлыбритания АҚШ-тың бейтараптығын тоқтатып, оны одақтастар жағында соғысқа тартуға тырысқан кезде саяси салдарлардан қорқып, мәселені дипломатиялық түрде басуға асықпайтын. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталар алдында Гадарлық зиялы Лала Хардаял анархистік әрекеттері үшін тұтқындалып, депортацияланар алдында АҚШ-ты тастап кетеді. Еуропадағы басқа да үндістандық ұлтшылдармен бірге ол Германияның көмегін алды, ол Үндістандағы көтерілісті қолдау Ұлыбританияны әлсіретеді деп сенді. 1915 жылы Германия Үндістан ұлтшылдарына АҚШ арқылы қару-жарақ пен үндістерді Үндістанға тасымалдау үшін қаржылай көмек ұсынды. Британ үкіметі АҚШ-тың Германияға америкалық жер бетіндегі үндістермен бірге сөз байласуға рұқсат беруі арқылы Британиямен бейтараптығын бұзатынын мәлімдеді. Үндістан ұлтшылдарының тұтқындалуының алғашқысы 1917 жылдың көктемінде болды, онда әртүрлі ұлттан шыққан жүз бес адам тұтқындалды. Ақырында, соғыс құрған деп айыпталған отыз бес адам сотталды, олардың ішінде тоғыз неміс, тоғыз америкалық және он жеті үнділік болды. Соғыс кезінде АҚШ-тағы нативистер белгілі бір азшылық топтарына, әсіресе радикалды және америкалық емес нәрселерге күдікпен қараған жаңа иммигранттарға қарсылық білдірді. 1917 жылы америкалықтардың жерлеушілдік құлшынысының көп бөлігі немістерге тиді. Неміс агенттері себепкер болған деп күтілетін Black Tom және Kingsland жарылыстарынан кейін АҚШ-та неміс төңкерісі мен құпияларына деген қорқыныш кең тарады. Осылайша, Германиямен бірге тұрып, үндістандық ұлтшылдар да осындай жеккөрініске ұшырауы керек еді. Неміс-индустандықтардың қастандық ісі бойынша сотқа қатысқаннан кейін үкімет өкілдері оларды депортациялау туралы шақыру жасаса да, үнділік ұлтшылдардың ешқайсысы депортацияланбады.

Тұтқындалу

Тұтқындау 1917 жылдың наурыз айында Чандра Канта Чакраверти "желпі жүзді, фалсетті үнді индус, Бенгалияның тумасы және көптеген тілдерде сөйлеуші" және неміс Эрнст Секуннамен бірге заговор жасау деген айыппен тұтқындалды. Басқалардың көпшілігі 8 сәуірде тұтқындалды, оның ішінде Сан-Францискодағы Германияның бас консулы Франц Бопп, Э. Х. фон Шак, Деус Деккер және Вильгельм фон Бринкен. Үндістандық ұлтшылдарды "Американың бейтараптығын пайдаланып, Американың жерінде одақтастарға қарсы жоспар құрып", "АҚШ-тың заңдары мен қонақжайлылығын құрбан етіп" деген айып тағылды. Екі адам сонымен қатар "Ориенталдық қоғам", "Ориенталдық асхана" және "Ориенталдық шолу" деген сауда атауларын алып, Нью-Йорк штатының оқшауланған бөлігінде жер сатып алды.

Ресурстар

Говер, Карла К., "Гинду-неміс заговоры: 1915-1918 жылдардағы газеттердегі үнділік ұлтшылдарды айыптауды зерттеу"