Кіріспе

Мексикалық саясаткер Хоакин де Монсеррат, 1-ші маркиз Круиллас (26-маусым 1700 жылы 21 қараша 1771 жылы) - 6 қазан 1760 жылдан 24 тамызға дейін Жаңа Испанияның испан вице-королі.

Вице-патшаның алғашқы жылдары

1760 жылдың басында Хоакин де Монсеррат Жаңа Испанияның вице-королі болып тағайындалды. Билікті беру 1760 жылы 19 қыркүйекте Отумбада жасалды, ал оның ресми түрде Мехикоға кіруі 6 қазан 1760 жылы болды. Оның ең басты және ең маңызды мәселелерінің бірі - шынайы отаршылдық әскерді ұйымдастыру болды. Пуэбладан өтіп бара жатып, ол қара және мулаттан құралған әскер батальонын қарап шықты. Олардың қарулары өте ретсіз болды, ал жаңа вице-король Испанияға оларды қаруландыру үшін жаңа мылтықтарды ресми түрде сұрады. 1761 жылы жерлестерді басты назардан аударған жұқпалы аурулар тарады. Мексика қаласында 14 600 адам, Пуэблада 80 000 адам қаза тапты. Үкімет өзінің қазынасын (әдетте толып тұрған жоқ) мүмкіндігінше жеңілдетуші көмек көрсету үшін бос қалдырды. Вице-патша Монсеррат экономикаға қатысты шаралар қабылдады, салықтарды қайтарып алуға бұйрық берді және азық-түлік пен тауарлардың жинақталуына тыйым салды. 1761 жылы 20 қарашада Ясинто Канек басқарған майялар Юкатан штатының Систейл қаласында көтеріліс жасады. Канек тұтқындалып, 1761 жылы 14 желтоқсанда Вальядолид алаңында азаптап, төрт бұрышты етіп бөлді. Монсерраттың өкілеттігі кезінде болған басқа апаттар арасында күміс кен орындарының жұмысын тоқтатқан Гуанахуатодағы үлкен су тасқыны (1762 жылдың сәуір айы) және көптеген өлім-жітімге әкеп соққан тағы бір індет ("қызылша") (1763) болды. Сонымен қатар, ол испан отарлаушыларының оларға жасаған қатыгездіктеріне қарсы Пимас пен Серис көтерілісі шыққан Сонораға әскери көмек жіберуге мәжбүр болды. Көтерілісшілер тауларға қашып барар алдында екі президиумның гарнизондарын және губернаторды өлтірді, олар ақыры бағындырылды.

Ағылшындармен соғыс

1762 жылы қаңтарда Карл III испан тағына отырғаннан кейін Испания Ұлыбританиямен (Жеті жылдық соғыс) қайтадан соғысқа түсті. 1762 жылы 13 тамызда Гавана ағылшындықтардың қолына түсті, ал Веракрус шабуыл жасау қаупімен бетпе-бет келді. Монсеррат Веракрус қаласындағы бекіністерді нығайтып, оларды жақсы қамтамасыз етті. Ол жауынгерлерді жинап, оларды жақсы ұйымдастырып, жақсы соғысуға үйретті. Сауда-саттық тауарларын күзету үшін ол негролар мен мулаттардан тұратын екі гранадерлік рота ұйымдастырды. Халық оларды "Лос Моренос" (қара терілілер) деп атады. Веракрус саудагерлері тағы бір компания құрып, олардың жалақысын, қару-жарағын және жабдықтарын төледі. Провинцияларда басқа батальондар мен полктер, соның ішінде Вальядолид, Леон, Пуэбла және Оахака батальондары құрылды. Үлкен қалаларда ат әскері мен әскер жасағы да жиналды. 1763 жылы 10 ақпанда Парижде Жетіжылдық соғысты аяқтаған бейбіт келісімге қол қойылды. Испания Луизиананы алды және Гавана мен Маниланы қайта алды, бірақ Флориданы Ұлыбританияға, сондай-ақ Белизде қоныстану және ағаш жинау құқығын берді. 1764 жылы ол пошта қызметін ұйымдастырып, Кубаға көмек жіберді және Мехико қаласындағы су бұру жүйесін жалғастырды.

Колониалды әскерді қайта ұйымдастыру

Бұл вице-король Жаңа Испанияның алғашқы кәсіби армиясын ұйымдастырушы деп саналады. Сол кездегі әскерилер метистер, қара нәсілділер мен мулаттар еді, бірақ жоғары лауазымдар ақ нәсілділерге ғана берілген. Жергілікті тұрғындар әскери қызметке қабылданбады. Оның келуі кезінде әскери қызметкерлер жақсы отбасылардың еріктілері болғандықтан, бірақ әскери қызметке үйренбегендіктен, вице-король Испаниядан әскери нұсқаушылар жіберуін сұрады. 1765 жылы 1 қарашада генерал-лейтенант Хуан де Виллба тағы бес генерал мен басқа да офицерлер, шенеуніктер мен сарбаздармен бірге Веракрусқа келді. Бұл жаңа отаршыл әскерінің нұсқаушылары болды. 1765 жылы 30 қыркүйекте Мексиканың тәуелсіздік алған батыр Хосе Мария Морелос Вальядолид қаласында дүниеге келді.

Лауазымдағы соңғы жылдары

Карл III патшалық ренталар жиналуының төмендеуіне байланысты Монсерратқа деген сенімін жоғалтты. Патша Жозе де Гальвесті визитадор (инспектор) етіп тағайындады, оған әкімшілік реформалар жүргізу және жаңа экономикалық идеяларды енгізуге толық өкілеттік берілді. 1765 жылы 2 тамызда Гальвес, Үндістан кеңесінің өкілі, сол жерге келді. 1766 жылы Монсеррат Гуанахуатоның көтерілген кеншілеріне жеңілдіктер берді. Ол колонияның солтүстігінде жаңа президиумдар құрды. Содан кейін визидатордың өкілеттігін жоғалтудан ренжіген ол отставкаға кетіп, Испанияға оралды.