Кіріспе

Оңтүстік аспан жарты шарсындағы кіші шоқжұлдыз Микроскоп – Оңтүстік аспан жарты шарсындағы кіші шоқжұлдыз. Ол 18-ші ғасырда француз астрономы Николя Луи де Лакаилль жасаған он екі шоқжұлдыздың бірі және ғылыми құралдарды бейнелейтін бірнеше шоқжұлдыздың бірі. Атауы – грек тіліндегі "микроскоп" сөзінің латын тіліне аудармасы. Оның жұлдыздары әлсіз, және тропикалық емес Солтүстік жарты шардың көп бөлігінен көрінбейді. Шоқжұлдыздың ең жарық жұлдызы – 4,68 шамалы Гамма Микроскопиясы, ол 223 ± 8 жарық жылы қашықтықта орналасқан, Күннің массасынан 2,5 есе ауыр сары алып жұлдыз. Бұл жұлдыз 3,9 миллион жыл бұрын Күнге 1,14 және 3,45 жарық жылы қашықтықта жақындап өткен, бұл сыртқы Күн жүйесіне әсер еткен болуы мүмкін. WASP 7, AU Microscopii және HD 205739 жұлдыз жүйелерінде планеталар табылды, ал HD 202628 сияқты тағы бір жұлдыздың шаң-тоз дискісі бар. AU Microscopii және AT Microscopii екі жұлдыздан тұратын қызыл карлик жүйесі, бәлкім, кең үштік жүйе болып табылады және Beta Pictoris жылжымалы тобының құрамына кіреді. "Жылдам Мик" деген лақап аты бар BO Microscopii жұлдызының айналу периоды өте жоғары – 9 сағат 7 минут.

Сипаттамалары

Микроскопий – Қазанға солтүстік жағынан, Балық пен Груға шығыс жағынан, Сагиттариусқа батыс жағынан және Индке оңтүстік жағынан шектесетін шағын шоқжұлдыз. Оңтүстік-батыс жағынан Телескопийге жанасады. 1922 жылы Халықаралық астрономиялық одақ қабылдаған үш әріптік қысқартуы – "Мик". Бельгиялық астроном Эжен Дельпорт 1930 жылы анықтаған шоқжұлдыздың ресми шекаралары төрт сегменттен тұратын көпбұрышпен белгіленеді (суретте көрсетілген). Экваторлық координаталар жүйесінде осы шекаралардың оңтүстік көтерілу координаттары −27.45° мен −45.09° аралығында, ал бұрылу координаттары −27.45° мен −45.09° аралығында орналасқан. Шоқжұлдыздың барлық бөлігін 45° солтүстік ендіктен оңтүстікке қарай бақылауға болады. Шоқжұлдыздың кейбір бөліктері техникалық тұрғыдан 45° және 62° солтүстік ендік аралығындағы бақылаушылар үшін көкжиектің үстіне көтерілсе де, көкжиектен бірнеше градусқа дейінгі жұлдыздарды байқау мүмкін емес. Оның шамасы 4,68-ге тең, бұл шоқжұлдыздағы ең жарқын жұлдыз. 620 миллион жылдық өмірінің көп бөлігін көк-ақ негізгі тізбек жұлдызы ретінде өткізгеннен кейін, ол кеңейіп, салқындап, G6III спектрлі типі бар сары алып жұлдызға айналды, оның диаметрі Күннің диаметрінен он есе үлкен. Параллакс өлшемі Жерден 223 ± 8 жарық жылы қашықтықта екенін көрсетеді. Ол 3,9 миллион жыл бұрын Күнге 1,14 және 3,45 жарық жылы қашықтықта жақындаған болуы мүмкін. Күннің массасынан 2,5 есе ауыр болғандықтан, ол Оорт бұлтын бұзып алуға жеткілікті үлкен және жақын болуы мүмкін. Альфа Микроскопи – бұл сондай-ақ 4,90 шамалы G7III спектрлі типі бар сары алып жұлдыз. Жерден 400 ± 30 жарық жылы қашықтықта орналасқан, ол Күннің диаметрінен 17,5 есе үлкен. Альфаның 10 шамалы серігі бар, оны 7,5 см телескоптарда көруге болады, бірақ бұл нағыз екілік жүйе емес, жай ғана жақын орналасуы. Ал 4,7 шамалы ақ жұлдыз, Theta1 және Theta2 Микроскопиясы – кең екілік жұлдыз, олардың компоненттерін қалың көзбен бөліп қарауға болады. Екеуі де А класты магниттік спектрлі өзгермелі жұлдыздар, олар Cor Caroli сияқты күшті металл сызықтарына ие. Олар шоқжұлдыздың үлгілік слайдын көрсетеді. BO Микроскопиясы – Күн диаметрінің 80% -ын құрайтын, жылдам айналатын жұлдыз. "Жылдам Мик" деп аталған оның айналу периоды 9 сағат 7 минутты құрайды. Белсенді жұлдыз, оның жұлдыздық жарқыраулары Күннің жарқырауларынан 100 есе күшті, энергияны негізінен рентген және ультракүлгін спектрлерінде шығарады. Ол Күннен 218 ± 4 жарық жылы қашықтықта орналасқан. AT Микроскопиясы – екі мүшесі де жалын жұлдызы қызыл карлик болып табылатын екілік жұлдыздық жүйе. Жүйе жақын орналасқан және AU Микроскопиясымен, қалдық дискісі бар жас планеталық жүйесі бар, өте кең үштік жүйе құрауы мүмкін. Үш жұлдыз – Beta Pictoris қозғалыстық тобының мүшелері болуы мүмкін, бұл кеңістікте ортақ қозғалысты бөлісетін жұлдыздардың ең жақын қауымдастықтарының бірі. 2003 жылы Оңтүстік Африка Астрономиялық қоғамы Микроскопиумдағы Мира айнымалыларының төртеуін бақылау өте қажет екенін хабарлады, өйткені олардың жарық қисықтары туралы деректер толық емес еді. Олардың екеуі – R және S Микроскопиясы – жаңадан бастаған астрономдар үшін қиын жұлдыздар, ал қалған екеуі – U және RY Микроскопиясы – одан да қиын. 11 шамалы DD Микроскопиясы – K2III спектрлі типі бар қызғылт түсті алып жұлдыз бен жақын орбитадағы ақ жұлдыздан тұратын симбиоздық жұлдыздық жүйе. Кіші жұлдыз үлкен жұлдыздың жұлдыздық желді иондаған. Жүйенің металдық қасиеті төмен. Бұл оның галактикалық ендігімен байланысты, бұл жұлдыздық жүйенің Галактиканың галактикалық галосынан шыққандығын көрсетеді. HD 205739 – F7V спектрлі типі бар сары-ақ негізгі тізбек жұлдызы, оның массасы Күннің массасынан 1,22 есе, ал жарықтығы Күннің жарықтығынан 2,3 есе көп. Оның орбиталық периоды 280 күн болатын, радиалды жылдамдық әдісімен анықталған, Юпитер сияқты планетасы бар. WASP 7 – F5V спектрлі типі бар жұлдыз, оның көрінетін шамасы 9,54, Күннің массасынан 1,28 есе көп. Оның ыстық Юпитер планетасы – WASP 7b – транзит әдісімен ашылды және жұлдызды 4,95 күнде айналып жүретіндігі анықталды. HD 202628 – 158-ден 220 АЕ қашықтықта орналасқан қалдық дискісі бар G2V спектрлі типі бар Күнге ұқсас жұлдыз. Оның ішкі жиегі анық белгіленген, бұл жұлдыздан 86 мен 158 АЕ аралығында айналып жүрген планета бар екенін көрсетеді.

Терең аспан нысандары

Астроном Патрик Мур Microscopium-ды "мүлдем ерекше емес" деп сипаттап, оның әуесқой бақылаушылар үшін қызығушылық тудырмайтындығына тоқталды. NGC 6925 – 11.3 шамасы бар, линза тәрізді спиральді галактика, себебі ол Жердегі бақылаушыларға қарағанда 3.7 градус батыс-солтүстік-батысқа қарай жиекке жуық орналасқан. 2011 жылдың шілдесінде Жаңа Зеландияда Стю Паркер NGC 6925 галактикасында II типті SN 2011ei суперновасын ашқан. NGC 6923 оған жақын орналасқан және одан да әлсіз шамалы. Microscopium бос кеңістігі – басқа бос кеңістіктерден келген толық емес галактикалар қабаттарымен шектелген, салыстырмалы түрде кеңістігі аз, жуық төртбұрышты аймақ. Microscopium супершоғыры – галактикалар шоғырының тығыздығы жоғары аймағы, ол алғаш рет 1990 жылдардың басында анықталған. Компоненттері 3695 және 3696 Абелл шоғырлары гравитациялық байланыста болуы мүмкін, ал сол аймақтағы 3693 және 3705 Абелл шоғырларының арақатынасы әлі анық емес.

Метеорлар жауын

Микроскопидтер - маусымнан шілде айының ортасына дейін көрінетін шағын метеор шашырауы.

Тарих

Микроскопиум Птолемейдің "Пискис Аустринус" құйрығының артында алты "қалыптаспаған" жұлдызды тізімдеген аймақта орналасқан. Әл-Суфи бұл жұлдыздарды "Алмагест" кітабының жаңартуына қоспаған, болжам бойынша, оларды анықтай алмағандықтан. Микроскопиумды 1751–52 жылдары Лакаль француз тілінде le Microscope деп атады, Ол екі жыл бойы Жақсы Үміт мүйісінде болғанда 10 000 оңтүстік жұлдызды байқап, тізімдеген. Ол Еуропадан көрінбейтін Оңтүстік аспан жарты шарының белгісі жоқ аймақтарында он төрт жаңа шоқжұлдыз құрды. Біреуін қоспағанда, барлығы да Ағарту дәуірін символдайтын құралдарды құрметтеді. Құрама микроскопты еске алу үшін Лакаль 1763 жылға қарай Microscope атауын латын тілінде Microscopium деп өзгертті.