Кіріспе
Солтүк аспан жарты шардағы жұлдыздар шоқжұлдызы.
Этимология
Алғаш рет 1785 жылы ағылшын тілінде кездесетін camelopardalis сөзі латын тілінен келген, және грек тіліндегі "καμηλοπάρδαλις" сөзінің "жираф" деген мағынадағы латынша жазылуы болып табылады. Бұл сөз "κάμηλος" (kamēlos) – "түйе" және "πάρδαλις" (pardalis) – "дақты" деген сөздерден құралған, себебі оның мойны түйедей ұзын, ал денесі леопард сияқты дақты.
Жұлдыздар
Камелопардаль ең үлкен шоқжұлдыздың 18-і болса да, ол аса жарқын шоқжұлдыз емес, себебі ең жарқын жұлдыздары төртінші шамада ғана. Шындығында, оның 5.0 шамасынан жарық тек төрт жұлдызы бар. α Cam – Жерден 6000 жарық жылынан астам қашықтықта орналасқан, 4.3 шамасындағы көк түсті супергигант жұлдыз. Бұл, қалысқан көзбен көруге болатын ең алыс жұлдыздардың бірі. β Cam – Камелопардальдағы ең жарық жұлдыз, оның көрінетін шамасы 4.03. Бұл жұлдыз – екі жұлдыздан тұратын жұлдыз, олардың шамалары 4.0 және 8.6. Басты жұлдызы Жерден 1000 жарық жыл қашықтықта орналасқан сары түсті супергигант. 11 Cam – 5.2 шамасындағы жұлдыз, Жерден 650 жарық жыл қашықтықта. Ол күшті үлкейтусіз 6.1 шамасындағы 12 Cam жұлдызына өте жақын орналасқан, бірақ олардың арасы бірдей болғанымен, бұл екеуі нағыз екі жұлдыз емес; олардың арасында айтарлықтай қашықтық бар. Σ 1694 (Struve 1694, 32 Cam) – Жерден 300 жарық жыл қашықтықта орналасқан екі жұлдыз. Екі компонентінің де көк-ақ түсі бар; бастысы 5.4, ал екіншісі 5.9 шамасында. CS Cam – екінші ең жарық жұлдыз, бірақ оның Байер де, Фламстид де белгісі жоқ. Оның шамасы 4.21-ге тең және ол сәл өзгермелі. Z Cam (әуесқой телескопымен көрінетіннен өте әлсізге дейін) AAVSO бағдарламасының бір бөлігі ретінде жиі байқалады. Бұл Z Камелопардаль айнымалы жұлдыздарының прототипі. Басқа айнымалы жұлдыздар: U Камелопардаль, VZ Камелопардаль және Mira айнымалы жұлдыздары: T Камелопардаль, X Камелопардаль және R Камелопардаль. RU Камелопардаль – түнгі аспанда көрінетін II типті Цефеидтердің бірі. 2011 жылы осы шоқжұлдызда супернова ашылды.
α Cam is a blue hued supergiant star of magnitude 4.3, over 6,000 light years from Earth. It is one of the most distant stars easily visible with the naked eye. β Cam is the brightest star in Camelopardalis with an apparent magnitude of 4.03. This star is a double star, with components of magnitudes 4.0 and 8.6. The primary is a yellow hued supergiant 1000 light years from Earth. 11 Cam is a star of magnitude 5.2, 650 light years from Earth. It appears without intense magnification very close to magnitude 6.1 12 Cam, at about the same distance from us, but the two are not a true double star; they have considerable separation. Σ 1694 (Struve 1694, 32 Cam) is a binary star 300 light years from Earth. Both components have a blue white hue; the primary is of magnitude 5.4 and the secondary is of magnitude 5.9. CS Cam is the second brightest star, though it has neither a Bayer nor a Flamsteed designation. It is of magnitude 4.21 and is slightly variable. Z Cam (varying from amateur telescope visibility to extremely faint) is frequently observed as part of a program of AAVSO. It is the prototype of Z Camelopardalis variable stars. Other variable stars are U Camelopardalis, VZ Camelopardalis, and Mira variables T Camelopardalis, X Camelopardalis, and R Camelopardalis. RU Camelopardalis is one of the brighter Type II Cepheids visible in the night sky. In 2011 a supernova was discovered in the constellation.
Терең аспан нысандары
Камелопардалис галактикалық жазықтықтан қашықтау орналасқан аспан сферасының бөлігінде жатыр. Сәйкесінше, оның шекараларында көптеген алыс галактикаларды көруге болады. NGC 2403 – M81 галактикалар тобындағы галактика. Ол Жерден шамамен 12 миллион жарық жылы қашықтықта орналасқан, ал қызыл жылжуы 0,00043-ке тең. Бұл галактика эллипстік және спиральді галактикалардың арасында жіктеледі, себебі оның әлсіз спиральдық қолдары мен үлкен орталық дөңгелегі бар. NGC 2403 ғаламшарын алғаш рет 18 ғасырдағы астроном Уильям Гершель ашқан, ол сол кезде Англияда жұмыс істеген. Оның интегралды шамасы 8,0, ал ұзындығы шамамен 0,25°. NGC 1502 – Жерден 3000 жарық жылы қашықтықта орналасқан, 6,9 шамалы ашық жұлдыздық шоғыр. Онда шамамен 45 жарқын жұлдыз бар, сондай-ақ ортасында 7,0 шамалы екі жұлдыздан тұратын жұлдыздық жүйе орналасқан. NGC 1502 сонымен қатар Кембл каскадымен байланысты, ол аспанда 2,5° ұзындығы бар жұлдыздар тізбегі түрінде көрінетін қарапайым, бірақ әдемі астеризм. Бұл тізбек Сүт Жолымен қатар жүреді және Кассиопеяға қарай бағытталған. * NGC 1501 – NGC 1502-ден оңтүстікке қарай шамамен 1,4° қашықтықта орналасқан планеталық тұмандық. Stock 23 – Камелопардалис пен Кассиопея арасындағы шекараның оңтүстік бөлігіндегі ашық жұлдыздық шоғыр. Ол сонымен қатар Пазмино шоғыры деп те аталады. Жұлдыздардың аз санына байланысты оны астеризм ретінде жіктеуге болады (кішкентай телескоптық шоқжұлдыз). IC 342 – IC 342/Maffei галактикалар тобындағы ең жарқын екі галактиканың бірі. NGC 1569 – шамамен 11 миллион жарық жылы қашықтықта орналасқан, 11,9 шамалы жұлдыз жарылысы галактикасы. NGC 2655 – 10,1 визуальды шамасы бар үлкен линза тәрізді галактика. UGC 3697 – интегралды белгі галактикасы ретінде белгілі (оның орналасуы 7:11:4 / +71°50'). MS0735.6+7421 – Жерден 2,6 миллиард жарық жылы қашықтықта орналасқан, қызыл жылжуы 0,216 болатын галактикалар шоғыры. Бұл шоғырдың ішкі ортасы ерекше, себебі ол рентген сәулелерін өте жоғары деңгейде шығарады. Бұл галактикалар шоғырында диаметрі 600 000 жарық жылы болатын екі қуыс бар, оларды орталықтағы аса массивті қара тесік тудырады, ол материя ағындарын шығарады. MS0735.6+7421 – осы құбылыстың ең үлкен және ең алыс мысалдарының бірі. Tombaugh 5 – Камелопардалистегі ашық жұлдыздық шоғыр. Оның жалпы шамасы 8,4, ал Жерден 5800 жарық жылы қашықтықта орналасқан. Бұл Шапли класы c және Трамплер класы III 1 r шоғыры, яғни ол дұрыс емес пішінге ие және кеңінен таралған. Ол жұлдыздық фоннан бөлініп тұрса да, орталық бөлігінде жиынтықталмаған. Онда 100-ден астам жұлдыз бар, олардың жарықтығы айтарлықтай өзгермейді, көбінесе 15-ші және 16-шы шамада. NGC 2146 – 11-ші шамадағы спиральді жұлдыз жарылысы галактикасы, көрші галактикамен өзара әрекеттесуден туындаған айқын бұрмалануларға ие. MACS0647 JD, ғаламдағы ең алыстағы галактикалардың (z= 10.7) болуы мүмкін кандидаттардың бірі, сонымен қатар Камелопардалисте орналасқан.
Метеорлар жауын
Жыл сайынғы мамыр айындағы Камелопардалид метеор шашырауы 209P/LINEAR кометасынан пайда болады және Камелопардалис шоқжұлдызында сәулеленеді.
Тарих
Камелопардалис Птолемейдің Альмагестідегі 48 шоқжұлдыздың бірі емес. Оны 1613 жылы Петрус Планциус құрастырған. Алғаш рет ол оның өзі жасаған және Питер ван ден Кир жасаған глобуста пайда болды. Бір жыл өткен соң Якоб Бартч оны өз атласында көрсетті. Иоганн Хевелиус бұл шоқжұлдызды өте ықпалды еңбектерінде бейнеледі, сол себепті оны Камелопардали Хевелиі немесе қысқаша Камелопард деп атады. Шоқжұлдыздың бір бөлігі 1810 жылы Уильям Кросвеллдің бастамасымен Sciurus Volans шоқжұлдызы – Ұшқыш егеуқұйрық болып бөлінді. Бірақ кейінгі картографтар бұл атауды қабыланбады.
Теңдес
Қытай астрономиясында Камелопардалис жұлдыздары "Күлгін тыйым салынған қоршау" (紫微垣 Zǐ Wēi Yuán) деп аталатын айналмалы жұлдыздар тобының құрамында орналасқан.