Кіріспе

Жасыл аралдар шайқасы немесе "Квадратный ног" операциясы 1944 жылдың 15-20 ақпанында Жапония империясы мен Жаңа Зеландияның 3-ші дивизиясы мен АҚШ-тың одақтас күштерінің арасында өтті. Жаңа Британия мен Бугенвильдегі қоныс аударуды қамтамасыз ету үшін қонудан кейін жүргізілген операцияның басты мақсаты - қысқаша құрлықтағы науқаннан кейін Жаңа Зеландия күштерінің қауіпсіздігін қамтамасыз еткен Ниссан аралын басып алу болды. Өлім-жітім бойынша өте аз шығынға қарамастан, одақтастар операциясы арал тізбегіндегі бірнеше кіші атолдарды басып алуға әкелді, олар кейіннен Рабаулдағы негізгі жапон базасын азайтуға бағытталған әуе және теңіз операцияларын қолдауға пайдаланылды.

Өмірбаян

Бірнеше шағын коралл атолдардан тұратын Жасыл аралдар Бугенвилл мен Жаңа Ирландияның арасында, аймақтағы негізгі жапон базасының орналасқан жері болған Рабаулдан шамамен 150 миль (241 км) қашықтықта орналасқан. Соғыс кезінде олар Австралияның Жаңа Гвинея территориясының бөлігі болды және онда шамамен 1200 меланезиялық өмір сүрді. Атоллдар дөңгелек шеңберді құрайды, негізгі арал, Ниссан, батысқа қараған жарты ай пішінін құрайды. Глостер және Торокина мысықтарындағы қонудан кейін Жаңа Британия мен Бугенвильде одақтастар жаулап алу операцияларын жалғастыруға тырысты. Кейіннен Жасыл аралдар Торокинадағы ұшақпен қамтамасыз етілген ұрысшылар қорғанысына жеткілікті жақын екендігі анықталды, сонымен қатар Достасқан әуе және теңіз күшін Рабаулға қарай жобалау перспективасын ұсынды. 30 қаңтарда Нью-Зеландияның 30-шы жаяу әскер батальонынан 300 адам, американдық және жаңа зеландиялық барлау және байланыс қызметкерлерімен бірге Ниссан аралына қоныс аударды. Бірнеше эсминецті, моторлы торпедалық қайықтарды және десант кемесін қоса алғанда, шағын теңіз күшінің ертеңімен, партияға жапондықтардың күшін анықтау, сондай-ақ қону жағалауларын орналастыру және базаны дамыту перспективаларын анықтау міндеті жүктелді.

Операция

Адмирал Уильям Холси-дің командалығымен аралдарға шабуыл 1944 жылдың 15 ақпанында "Скверпег операциясы" деген кодпен басталды. Вела Лавелла мен Қазынашылық аралдарынан шығып, одақтас күштер бірнеше аралға, соның ішінде Ниссан аралына шабуыл жасап, оларды сан жағынан қатты жеңілген жапон күштерінен қайтарып алды (шамамен 120-150 адам). Жапон гарнизоны 12 теңіз күзетшісінен және ақпан айының басында су асты кемесімен қонған Хитоси Имамураның Сегізінші аймақтық армиясының 80 әскери қызметшінен құралған. Бұл шағын күш одан әрі күшейтіліп, шамамен 120-ға жетті. Жаяу әскер АҚШ-тың жоғары жылдамдықты көліктерімен (APD) тасымалданады. Оларды контр-адмирал Теодор Уилкинсонның қолбасшылығындағы күшті деңиз күштері деминанттар, мина сығушылар мен моторлы торпедалық қайықтармен бірге алып жүрді, ал американдық LST 3-ші NZ дивизиясының арнайы армия танк эскадрильясының Валентин танктерін түсірді. Логистикалық қолдауды бірнеше Сиби батальондары (33, 37 және 93) және басқа да түрлі әскери-теңіз базалары мен зерттеу бөлімшелері көрсетті. АҚШ жағалаулық артиллерия батальоны, сондай-ақ, Жаңа Зеландияның 3-ші дивизиясының броньды, инженерлік, артиллериялық, медициналық және басқа да дивизиондық логистикалық қолдау бөлімшелері әуе шабуылына қарсы қорғаныс жасауда. Бұл жердегі ұрыстар қысқа, бірақ қатты болды, әуеде қарсылық күшейді. Құн түсіруден бұрын шабуыл күштері аралдарға қарай жүзіп бара жатқанда, жапондық ұшақтардың үлкен тобы Рабаулдан теңіз әскерлеріне шабуыл жасауға жіберілді. Құтқарушылар мен көліктер зақымданудан құтылды, бірақ оңтүстік қорғаныс күшінің бір бөлігі болған Сент-Луис крейсері соққыға ұшырап, 23 адам қаза тауып, 28 адам жараланды. Кейіннен, бір топ секіруші бомбалаушылар десант кемелерінің үстінде пайда болды, бірақ жапондық ұшақтар тез арада Торокина мысығынан ертіп келген AirSols ұшақтарымен айналысты, олар тез арада Ниссан аралы үстіндегі әуеде бақылауға алды. Жапонияның 12 ұшағы қаза тапты. LST 446 кемесімен болған қат-қабатты жағдайды ескерсек, қону жылдам әрі жақсы өтті. Транспорттан жүк жүктіргеннен кейін, жаяу әскерлер LCI және LCP-терде жағаға жеткізілді, олар Барахун аралының оңтүстігіне лагунаға кірді. Әскерлер Покония мен Тангалан плантацияларының айналасындағы бірнеше жағажайларда қонып кетті. 15 ақпанда барлығы 5800 адам қоныс аударды, оның 4200-ден астамы Жаңа Зеландия азаматтары болды. Қамау түн бойы сақталды. Әрбір жаяу әскер батальонын жан-жаққа жақын қолдау көрсететін және орманды тазалауға көмектесетін "Валентин" танкілері қолдады. 30-шы батальонның жауапкершілік аймағында бірқатар кішігірім қарауыл әрекеттері орын алды, ал 70-ке жуық жапондық топ Танагеран маңындағы аралдың оңтүстік шетіндегі католиктік миссияның жанында 30-шы және 35-ші батальондардың қарауылдары арасында қалады. Жапондықтардың бұл тобын бірнеше күн бойы бірнеше танкпен қолдау тапқан Жаңа Зеландияның жаяу әскері басып алды, үш адам қаза тауып, 11 адам жарақат алды, ал 62 жапондық қаза тапты. 23 ақпанда кампанияның соңғы әрекеті болды, 37-ші батальонның роталық патрулі 14 жапондық аман қалғандар кеткен Сау аралын тазартты. Жапондықтар бас тартудан бас тартқан соң, қысқаша атыс барысында төрт жаңа зеландиялық жараланды. Операция барысында одақтастар 13 жауынгерді өлтіріп, 26 жауынгерді жаралады, ал жапон гарнизонының барлығы дерлік қаза тапты. Аэропорттар АҚШ-тың теңіз жаяу әскерінің ұшақтары мен бомбалаушыларына үй болды, олар Рабаул мен Кавиенгтегі жапон базаларын оқшаулауға бағытталған одақтастардың күш-жігеріне қатысқан, ал Жаңа Зеландия ұшақтары да Рабаул үстіндегі операциялар кезінде отын құю үшін базаны қолданды. Сонымен қатар аралда Оңтүстік Тынық мұхит әскери-әуе көлігі командасының (SCAT) жасағы құрылды. Кейін АҚШ президенті болған лейтенант Ричард Никсон 1944 жылдың басында Грин аралдарында SCAT жасағының бастығы болды. Басқа базалық нысандарға коралл су ұшағы пандусы, бетон зәкірлері мен мұнай барабандары бар үш кеме сүйрегіш кірді. Отын жағасы мен лагерь, цех, болат қоймасы және Т пішіндес понтон жағасы бар PT қайықтың тұтас базасы салынды. Әскери-теңіз базасының ауруханасына төрт Quonset шатырлы медициналық мекемелер берілді. Базаның құрылысы 1944 жылдың шілдесіне дейін аяқталды деп саналды, ал қондырғылар үшін жауапкершілік құрылыс батальонының 552 және 553 техникалық қызмет көрсету бөлімшелеріне (CBMU) берілді. 1944 жылдың соңында базаны бұза бастады. CBMU 552 1945 жылдың наурыз айында кетті, бірақ CBMU 553 1945 жылдың тамызына д...