Кіріспе

Үндістан мен Пәкістандағы Инд өзенінің сағасы. ogg/ sər KREEK), бастапқыда Бан Ганг, Үндістан мен Пәкістанның Sir Creek шекаралық даулары "Sir Creek сағасының аузынан Sir Creek сағасының басына дейін және Sir Creek сағасының басынан шығысқа қарай Батыс Терминалға белгіленген сызықтағы нүктеге дейін" деген демаркациядан туындайды. Осы уақыттан бастап шекара 1968 жылғы Трибуналдың шешімімен айқындалғандай анық белгіленеді.

Этимология

Сэр-Крик өзенінің аты Баң-Ганга болған. Ол Британдық Радж өкілі Сэр Криктің есімімен аталды.

География

Бұл батпақты аймақта Расселдің жыландары мен шаяндары мекендейді, бұл шекаралық жасақшылардың өмірін қиындатады. Маусым мен қыркүйек аралығында болатын муссон кезінде өзен өзенін су басып, оның айналасындағы тұщы саздықтарды жауып алады. Қыс мезгілінде бұл жерде фламинголар мен басқа да қоныс аударатын құстар тұрады. Солтүстікке қарай 24 қатарлы жол Сэр-Крик арқылы өтеді. Сэр-Крикті негізінен Нарери көлімен қоректендіреді, оның сағасы өзеннің оң жағалауында орналасқан. LBOD, канал, сонымен қатар Сэр-Крикке су ағындыларын шығарады. Пакистан жағында Сыр өзенінің батысында тағы бірнеше өзен бар, олардың көпшілігі Кети Бандер Оңтүстік жабайы табиғат қорығының бөлігі болып табылады. Сэр-Крик Үндістанның Катч ауданындағы Ұлы Ранның батысында орналасқан. Үндістан жағында Сыр өзені осы аймақтағы алты негізгі өзеннің бірі, басқалары - Виан Вари өзені (Вьянбари және Виянбари), Пир Санай, Пабевари, Падала (Сир өзенінен оңтүстік-шығыста) және шығыстағы Кори (Сир өзенінен оңтүстік-шығыста). Сэр-Крик қаласында екі тараптың да талас-тартыстары бар. 1997 жылдан 2012 жылға дейін екі ел арасында он екі рет келіссөздер жүргізілді, бірақ ешқандай жетістікке қол жеткізілген жоқ. 2008 жылы төртінші раундта екі тарап та бірлескен зерттеу негізінде аймақтың бірлескен картасын жасауға келісті. 1968 жылғы трибуналдың шешімі екі ел арасындағы шекараны белгіледі, ал Пәкістан өзеннің Синдхтың бөлігі ретінде енгізілгенін айтады, осылайша шекара өзеннің шығыс жағына орнатылды. Пәкістан бүкіл өзенге Синд үкіметі мен Кутчтың Рау Махараджы арасында қол қойылған 1914 жылғы Синд үкіметі қаулысының 9 және 10-тармақтарына сәйкес дәулет етеді. Бомбей президентілік үкіметі 1911 жылы зерттеу жүргізді және 1914 жылы екі қарама-қайшы абзацты қамтитын дауды шешу туралы үкім шығарды. Үкімнің 9-тармағында Куч пен Синд арасындағы шекара Сыр өзенінің шығысында жатыр деп айтылған, ал 10-тармақта "Сир өзенінің жыл бойына кеме жүзуге жарамды екендігіне байланысты халықаралық құқық пен тальвег қағидатына сәйкес шекара тек кеме жүзуге жарамды каналдың ортасында ғана белгіленуі мүмкін, бұл оның Синд пен Куч, ал содан кейін Үндістан мен Пәкістан арасында бөлінгенін білдіреді" деп түсіндіріледі. Тальвег принципі қолданылған кезде, ЮНКЛОС (БҰҰ теңіз құқығы туралы конвенциясы) Үндістанның ұстанымын қолдайды, ол "жер / теңіздің соңғы нүктесін бірнеше шақырымға ауыстырып, Пәкістанның зиянын тигізеді, бұл өз кезегінде Біріккен Ұлттар Ұйымының теңіз құқығы туралы конвенциясына сәйкес бірнеше мың шаршы шақырымнан астам ЕЭЗ жоғалтуға әкеледі". Пәкістан 1987-1997 жылдар аралығында LBOD каналын ауыл шаруашылығы тұщы суын және Индус өзенінің айналасындағы аймақта пайда болған өнеркәсіптік ағынды суларды жинау үшін салды. LBOD каналы тұщы және ластанған суды Сыр өзеніне ағызып, Инд өзеніндегі тұщы суды ластамай теңізге шығарады. Алайда, LBOD құрылысы Үндістанға материалдық залал келтіріп (яғни, су тасқыны кезінде ашық жатқан сағаларды су басу) Индус сулары туралы келісімді (IV бап) бұзады. Осылайша, Пәкістанның халықаралық келісімдерге сәйкес шешілмейтін дауды жалғастыруға экономикалық мүддесі бар. Егер Үндістан өзеннің су аумағын (жартылай немесе толық) иеленсе, онда Үндістан Сыр бойы сулары туралы келісімде көрсетілген төрелік тәртібі бойынша LBOD дауларын шеше алады. "Брегут Атлантик" кемесімен 16 әскери офицерді алып барады, деп айыпталды. Бұл оқиға Каргил соғысынан бір ай өткен соң, Үндістан мен Пәкістан арасында шиеленіскен жағдай тудырды. Оқиғадан кейін аймаққа Пәкістан теңіз әскерлерінің бөлімшелері орналастырылды, аймақта SAM-тер белсенді болды. 1999 жылы теңіз жаяу әскерлері Үндістанның МиГ-21ФЛ әуе кемесінің ұшағына зымыран атқан, бірақ аз жерден ұшып кеткен.

Әскери күштерді жинақтау және террористік қауіп-қатер туралы ескерту

2019 жылдың маусым айынан бастап бірнеше газеттер Пакистанның Сыр-Крикке күш жинағанын және Үндістанның да тез жауап бергенін хабарлады. 1999 жылғы Атлантик оқиғасынан кейін Пәкістан өзінің 31-ші Крик батальонын Сужавалға орналастырды және солтүстіктегі Хаджи Моро Джат өзенінен оңтүстіктегі Карачидегі Коранги өзенінің катонментін басқарады. 2019 жылы Пәкістан штаб-пәтері Гарода орналасқан 32-ші Крик батальонын да орналастырды. Пәкістан жағалауды қадағалау үшін 6 жағалау қорғанысы қайығын сатып алды, ал жаңадан сатып алынған 18 жағалау шабуыл кемесінің 4-і Сэр-Крикке орналастырылады. Пәкістан тағы 60 әскери кеме, соның ішінде әуеайлақ пен оффшорлық бензиндік қайықтар сатып алуды жоспарлап отыр. Сонымен қатар, Пәкістан Пир Самадхи өзенінің батысында Банда Дора және Харами Дора аймақтарында екі жаңа теңіз бекетін құрды. Сонымен қатар, Гвадар портында 21 әуе қорғанысы бөлімшесі және үш теңіз бөлімшесі, сондай-ақ Ормарадағы Джинна әскери-теңіз базасы бар. Пәкістан әуе қорғанысын кеңейтілген радар желісі, әуе қорғанысы зымырандары, радармен жұмыс істейтін қару-жарақтар, төрт Локхид P3 Орион су асты кемелеріне қарсы және теңізде бақылау жасау ұшақтары және Пәкістан әуе күштерінің Масрур базасында және ПНС Мехран әскери-теңіз базасында орналасқан екі ATR ұшағы арқылы күшейтті. 2018 жылы Үндістанның BSF-ы өзеннің Банда Дора және Харами Дора арналарында 14 қайықты ұстады. Олардың әрқайсысы қарапайым балықшылар ма, әлде террористер ме, анықтауға тырысты, өйткені 2008 жылы Мумбайда болған шабуылда қатысқан пакистандық террористер Пакистанның осы аймағынан қайықты ұшырып, Үндістанға кірген.