Кіріспе

Гүлді өсімдіктер тұқымдасы

Musaceae – Zingiberales қатарына жататын, үш туыстан тұратын және шамамен 91 түрі белгілі гүлді өсімдіктер тұқымдасы. Бұл тұқым Африка мен Азия тропиктеріне тән. Өсімдіктердің өсу қалыптары ірі шөптесін болып келеді, жапырақтары бірін-бірі жабатын базальды қабықшалардан псевдостебель құрайды, бұл кейбір түрлерін ағаш тәрізді етіп көрінеді. Көптеген жағдайларда тұқымдас үш туыстан тұрады: Musa, Musella және Ensete. Егілген банан бұл тұқымдастың маңызды мүшесі болып табылады, ал көптеген түрлері әсемдік үшін өсіріледі.

Таксономия

Бұл тұқымдасты таксономистер әртүрлі шектеулермен болғанымен, іс жүзінде жалпыға бірдей мойындады. Отбасының ескірек құрамына қазір Heliconiaceae және Strelitziaceae тұқымдастары кіретін еді. 2009 жылғы APG III жүйесі (1998 жылғы APG жүйесінен еш өзгеріссіз), Musaceae-ді монокотиледондылардағы commelinids кладындағы Zingiberales қатарына жатқызады. Отбасының ең көне қазбалық куәлігі Солтүстік Каролинадан табылған, мүмкін, Қырық дәуірінің соңындағы Spirematospermum chandlerae палинотакс болуы мүмкін, ал көптеген басқа Spirematospermum түрлері Zingiberaceae тұқымдасының мүшелерін көрсетеді деп есептеледі. Керісінше, бұрын Musa тұқымдасының ең ерте жазбасы деп саналған Үндістанның Маастрихт аралық траппалық қабаттарындағы "Musa" cardiosperma, қазір Zingiberaceae тұқымдасының мүшесі деп саналады және жойылған Momordiocarpon тұқымдасына қайта жіктелді. Отбасының ең көне нақты қазбасы - Орегон штатының Эоцендік Кларно формациясынан табылған Ensete oregonense, бірақ оның отбасы ішіндегі нақты орны әлі белгісіз. Гибридтеу және полиплоидия Musa тұқымдасының таксономиясында көптеген шатасуларға себеп болды, олар 1940-1950 жылдарға дейін шешілмеді. Таксономияны нақтылау барысында Эрнест Энтуистл Чизман 1947 жылы 1862 жылы Хораниновпен жарияланған, бірақ қабылданбаған Ensete туысын қайта жаңғыртты. Musa бөлімінің Musella Franch. тұқымын 1978 жылы Х. В. Ли қытайлық Musella lasiocarpa түрін, алғаш рет 1889 жылы Musa-да сипатталған және 1948 жылы Чизман Ensete-ге көшірген, тұқымдық деңгейге көтерді. Бұл түр Ensete-дің ісінген сабақтары мен Musa-ның клоналды әдеттері сияқты белгілерді біріктіреді. Musella-ның қабылдануы әр түрлі болды; 2013 жылғы деректер бойынша, Таңдалған өсімдіктер отбасыларының әлемдік тізімі оны Ensete-нің синонимі деп санайды, бірақ басқа көздер бұл пікірге қарсы тұрады.