Кіріспе

"Random Quest" - британдық жазушы Джон Уиндхэмнің ғылыми-фантастикалық романы, сонымен қатар махаббат тарихы. Ол 1961 жылы "Consider Her Ways and Others" жинағына енген. Ол үш рет драмаға айналдырылды, екі рет өзінің бастапқы атымен және бір рет Махаббат ізденісінде.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Фрейм-хикаяда Херефордширде тұратын қарт доктор Харшем туралы әңгімеленеді. Оның өте сирек кездесетін отбасы аты бар, оның барлық иелері бір-бірімен байланысты және бір-бірімен қарым-қатынаста болады. 1950 жылдардың басында бүкіл Англияға шашырап кеткен Харшемдер Колин Траффорд есімді жас жігіттің пайда болуымен қатты таңғалады, ол жүйелі түрде және табандылықпен олардың әрқайсысымен кездеседі, Отилли Харшем есімді жас әйел туралы сұрайды, ол туралы Харшемдердің ешқайсысы естімеген және ол үшін өте маңызды. Доктор Харшем Траффордпен сөйлесуді шешті және оқиға негізінен Траффордтың ақырында оған айтқандарынан тұрады. Траффорд - лабораториялық экспериментте қателік жасаған физик. Ол есінен танып, оянғанда өзі параллель әлемде екенін біледі. Бұл біздің жағдайымызға ұқсас, бірақ дәл анықталмаған айырмашылық болды, бірақ 1926 жылдың аяғында немесе 1927 жылдың басында, 1929 жылы Уолл-стрит апатының әсерін болдырмау немесе азайту сияқты. Адольф Гитлер билікке ешқашан келмеді және Екінші дүниежүзілік соғыс ешқашан болған жоқ. 1954 жылы Үндістан әлі де британдықтардың қолында болды, ал Делиде Жавахарлал Неруді түрмеден босатуды талап ететін жаппай демонстрациялар болды. Раб Батлер - Ұлыбританияның премьер-министрі. Уинстон Черчилльдің мансабы шын мәнінде қарағанда әлдеқайда төмен болды. Клемент Атли премьер-министр болып шықпады, ал оппозициялық лейборист партиясы әлі күнге дейін жүзеге асыруға мүмкіндік бермеген ұлттандыруды талап етеді. Ядролық энергия мен ядролық бомбалар әлі де теориялық мүмкіндіктер ғана, бірақ ғалымдар Германияда жүргізіліп жатқан тәжірибелердің ұзақ мерзімді әсерінен алаңдай бастады және әлі де бар Ұлттар Лигасына бақылауға алуды өтінді. Ноэль Ковард апатта қаза тауып, Аманда есімді қызы бар еді. Ивор Новелло 1954 жылы әлі тірі. Траффорд өзін параллель әлемдегі әріптесінің денесінде табады. Әңгіме өрби келе, ол әртүрлі серіктестері бар кейбір ескі достарына кездеседі. Бір кезде ол 1945 жылы Рейн өзенінің жанында сол қолынан екі саусағын жоғалтқан, бірақ параллель әлемде сол қолы жараланбаған Мартин Феллспен кездеседі. Траффорд сонымен қатар өзінің ардагер әйелі Делланы көре алады, ол түпнұсқалық уақыт сызығында "қанағаттанарлық неке" деп атағаннан кейін бір жылдан кейін қайтыс болды, бірақ баламалы әлемде басқа ер адаммен бірге тірі және оны танымайды. Траффорд өзінің әріптесі сәтті жазушы екенін біледі. Ол өзінің әріптесінің ең көп сатылатын романдарын қарап, бір кітаптан екіншісіне барған сайын айқын көрінетін қатыгездіктің жолын табады, бұл оның атын олардың мұқабасында көруді ренжітеді. Бұл, ол байқағандай, оның әйелі Оттильмен қарым-қатынасында да көрініс тапты. Олар үш жыл бұрын махаббатпен үйленген, бірақ ол барған сайын назардан тыс қалдырылды және күйеуінің бірнеше рет ашық түрде өрнектелген істеріне бой алдырды. Траффорд тез арада Оттилиге ғашық болады және бірнеше апта бойы олардың қарым-қатынасын жандандырып, Оттилидің бастапқы сенбеушілігі мен қалған жарасын жеңеді. Ол кенеттен және ескертусіз өзін өзінің әлеміне қайтарып, Оттілиді артта қалдырып, өзін таба алмай қапаланады. Содан кейін Траффорд біздің әлемдегі Оттилидің аналогтарын іздеуді бастайды. Ол тек оның қыз кезінде шыққан аты Оттили Харшемді біледі, Сомерсет үйінде (осы оқиға жазылған кезде туылғандарды, қайтыс болғандарды және некеге тұрғандарды тіркеудің бас кеңсесінің үйі) оның аты-жөні туралы ешқандай дерек жоқ. Ол Харшем отбасының әр мүшесіне хат жазып, оны іздеуге тырысады. Олардың барлығы оның жоқ екенін айтады. Жас жігітке жанашырлық танытып, оның әңгімесін жартылай сенген доктор Харшем Траффордтың "арбау артынан қуу" деген мағынасыздығынан уайымдап, ол сүйе алатын басқа әйел табады деп үміттенеді. Трейффорд Отталидің аналогы бар екенін білгеннен кейін оқиға аяқталады, бірақ бұл әлемде оның аты Белинда Гейл және ол Канадада анасымен бірге тұрмысқа шықпаған күйеусіз өмір сүреді. Траффорд оны Канадада үйлендіріп, Англияға әкелді. 1928 жылы жол апатынан қаза тапқан доктор Харшемнің ұлы жүкті қызын қалдырып кеткен, бірақ ол қызды ата-анасы ешқашан таныстырмаған. Ол қайтыс болғаннан кейін Реджи Гейл есімді адамға үйленді, ол қызы Белинданы Канадада өз баласындай тәрбиеледі. Екінші ғаламда Харшомның ұлы аман қалып, қызына үйленіп, қызын Англияда өсірді. Доктор Харшем Траффордқа деген мейірімділігі үшін онымен бірге болған немересімен (қайта) біріктіріледі.

Ұқсас тақырып

Дин Кунцтің Nevermore комикс кітабында да осыған ұқсас тақырып бар: оның басты кейіпкері агрессивті ми қатерінен қайтыс болған әйелі Нораны қайтару үшін үмітсіз әрекетте. Параллель жерлерге саяхаттаудың жолын ойлап тауып, шексіз Жерлердегі тірі Нораны іздейді. Майкл Г. Конидің "Харизма" (1975) романында басты кейіпкер баламалы уақыт желілері арасында саяхаттап, қайта-қайта бір қызға кездесіп, оған ғашық болады, бірақ ол қайта-қайта барлық апаттарда қаза табады. Эрик Бресс пен Дж. Маккей Грубердің (2004) "Күбәгерік эффекті" фильмінде жас жігіт (Эштон Катчер) өміріндегі маңызды оқиғалардың зиянды естеліктерін бұғаттап тастайды. Өсе келе ол жоғалған естеліктерді есте сақтаудың жолын табады және өмірін өзгертуге арналған табиғаттан тыс жолды табады, уақыт сызықтары мен ықтимал параллель әлемдер арқылы тиімді саяхаттайды.