Кіріспе
1958 жылы жазылған Роберт А. Хайнлайнның ғылыми-фантастикалық әңгімесі – Роберт А. Хайнлайнның "'—Барлығыңыз зомбилер—'" әңгімесі. Бұл американдық жазушы Роберт А. Хайнлайнның ғылыми-фантастикалық әңгімесі. Ол 1958 жылдың 11 шілдесінде бір күнде жазылды және Playboy журналы бас тартқаннан кейін 1959 жылдың наурыз айында The Magazine of Fantasy & Science Fiction журналында жарияланды. Әңгімеде уақыт саяхатынан туындаған бірнеше парадокс бар. 1980 жылы ол қысқа әдебиет бойынша Балрог сыйлығына ие болды. "'—Барлығыңыз зомбилер—'" авторының 18 жыл бұрын жарық көрген "Өзінен-өзі тартқан" (By His Bootstraps) туындысында көтерілген тақырыптарды одан әрі дамытады. Кейбір элементтер кейінірек "Қабырғалар арқылы жүретін мысық" (1985) кітабында да кездеседі, оның ішінде Уроборос шеңбері мен Уақыт корпусы. Әңгіменің ерекше атауы – жоғарыда көрсетілген тырнақшалар мен сызықшаларды қоса алғанда – әңгіменің соңына жақын мазмұндағы сөйлемнен алынған цитата. Цитата сөйлемнің ортасынан алынған, сондықтан сызықшалар атаудың алдындағы және артындағы жойылған мәтінді көрсетеді.
the short story by Robert A. Heinlein
"'—All You Zombies—'" is a science fiction short story by American writer Robert A. Heinlein. It was written in one day, July 11, 1958, and first published in the March 1959 issue of The Magazine of Fantasy & Science Fiction after being rejected by Playboy. The story involves a number of paradoxes caused by time travel. In 1980, it was nominated for the Balrog Award for short fiction. —All You Zombies— further develops themes explored by the author in a previous work: "By His Bootstraps", published some 18 years earlier. Some of the same elements also appear later in The Cat Who Walks Through Walls (1985), including the Circle of Ouroboros and the Temporal Corps. The unusual title of the story, which includes both the quotation marks and dashes shown above, is a quotation from a sentence near the end of the story; the quotation is taken from the middle of the sentence, hence the dashes indicating elided text before and after the title.
Сюжет
"All You Zombies" ер жігіттің (кейіннен интерсекс екені анықталды) уақытында артқа оралып, жас, әйел өзін жүкті етуге алданып (жыныстық қатынасын өзгерту операциясына мәжбүр болғанға дейін); ол сол одақтың ұрпағы болып шығады, парадоксалды нәтижемен ол өзінің анасы мен әкесі. Әңгіме өрби келе, басты кейіпкерлердің барлығы өмірінің әртүрлі кезеңдерінде бір адам екені анықталады.
Оқиғалардың баяндалу реті
Бұл оқиға уақыт аралығында саяхаттаудың күрделі сериясын қамтиды (диаграмманы қараңыз). Бұл оқиға 1970 жылы бармен сөйлескен жас жігітпен басталады. Олардың екеуі де некеде тұрмаған ата-аналардан тараған. Бармен оның отбасында ешкім үйленбейді деп айтады, оның ішінде өзі де. Ол "Уроборос" сақинасын киіп жүр. Жас жігіт Үйленбеген ана деп аталады, өйткені ол мойындау журналдарына әңгімелер жазады, олардың көбісі үйленбеген ананың көзқарасынан көрінеді. Барменнің уәдесіне сай, үйленбеген ана өзінің әйелдің көзқарасын жақсы түсінетінін түсіндіреді: ол 1945 жылы қыз болып дүниеге келді және жетімдер үйінде өсті. 1963 жылы, ол жасөспірім кезінде, ол есейген ер адаммен азғырылып, жүкті болып, тастап кетті. Баласын туған кезде дәрігерлер оның интерсекс екенін, оның ішкі жыныстық мүшелері еркек жыныстық мүшелерімен қатар әйел жыныстық мүшелері бар екенін анықтады. Бала туғанда кесарево қимыл арқылы пайда болған қиындықтар әйел ағзасын өмір сүруге жарамсыз етіп қойды, сондықтан дәрігерлер оған жынысын өзгертті. Сәбиді жасырын қарт ер адам ұрлап алып, қайта көрмеген. Кейінге дейін ол "еркек" жұмыс орындарына жарамсыз болып қалған тәрбиеге қарамастан, еркек ретінде өмір сүруге бейімделу керек болды; ол ғарышқа ерлер жұмысшылары мен отарлаушылар үшін секс-қызметкер ретінде кіруді жоспарлаған. Оның орнына, ол хатшылық шеберлігін қолжазбаларды басу үшін қолданды да, ақырында жазуды бастады. Бармен оған жанашырлық танытып, оны жалғызбасты ананың кек алуын қалайтын азғырушыға апаруға ұсынады. Бармен оны артқы бөлмеге алып кіреді, онда ол (бармен) оларды уақыт машинасымен 1963 жылға алып барып, жас жігітті босатады. Бармен 11 ай бұрын 1 айлық сәбиді ұрлап, 1945 жылға алып кетеді. Бір айдан кейін 1963 жылға оралады және жас әйелге тәнті болып, оны азғырып, жүктілікке ұшыратқан Некелі ананы алады. Бармен оны нүктелерді байланыстыруға итермелейді және азғырушы, жас әйел, нәресте және уақыт саяхатшысы бәрі ол екенін түсінеді. Бармен 1985 жылы тұрмысқа шықпаған ананы уақытты басқару бюросының аванпостына апарады, бұл уақытпен саяхаттайтын құпия полиция күштері, адамзат нәсілін қорғау үшін тарих оқиғаларын басқарады. Ол өзін өзі жаратты. Ақырында, Бармен 1970 жылға оралады, ол бардан кеткеннен кейін көп ұзамай келеді. Ол клиентке "Мен өзімнің әжеммін" әнін ойнатуға мүмкіндік береді. Барды жауып, ол 1993 жылы өзінің үй базасына қайта оралады. Ол төсекке жатып, жақсылап тынығып, қызын, әкесі мен анасын және бүкіл тарихын туғанда кесарево бөлімінен қалған жарақат туралы ойланады. Ол: "Мен қайдан шыққанымды білемін, бірақ сіз зомбилер қайдан шықтыңыз?
Оқиғалардың хронологиялық реті
Әңгіме бірнеше басқа көзқарас арқылы шашыраңқы түрде баяндалғандықтан, бұл "Джейннің" нақты хронологиялық тарихы, бірақ оқиғаның өзі уақыт парадоксының классикалық мысалы болып табылады. 1945 жылдың 20 қыркүйегінде бармен Джейнді жетімдер үйіне апарып тастайды. Ол сол жерде өседі. Ол ғарышкерлерге демалыс және қайта құру мүмкіндігін ұсынатын "жайлылық ұйымдарының" біріне қосылуды армандайды. Шамамен 18 жыл өткен соң, өзін "үйленбеген ана" деп атаған адамды 1963 жылдың 3 сәуірінде бармен жеткізеді. Ол танысып, бірнеше апталық қарым-қатынастан кейін интерсекс екені белгілі 17 жасар Джейнды азғырып, жүкті етеді. Джейннің көзқарасы бойынша ол жоғалып кетеді. Шындығында, оны бармен алып, 1985 жылға жеткізеді (алтыншы тармаққа қараңыз). Джейн енді жоқ болған белгісіз еркектен жүкті екенін біледі. Кейіннен, кесар тілігі арқылы босанғаннан кейін, оған интерсекс екені және екі толық репродуктивті мүшесі бар екені айтылады, олардың әйел мүшелері толық дамыған, осының арқасында бала тууға мүмкіндік болған. Оған жүктілік пен босанғаннан кейін әйел мүшелері ауыр зақымданғаны айтылады; ол өзінің жынысын еркекке өзгерту үшін еркек репродуктивті мүшесін пайдалана отырып, "жыныс алмастыру" операциясына (оны келісімінсіз) ұшырағанын біледі. 1964 жылдың 10 наурызында бармен сәбиді ұрлап, уақыт арқылы жетімдер үйіне қайтарады (бірінші тармаққа қараңыз). Джейн, енді еркек, стенограф болып жұмыс істейді, содан кейін жазушы болады. Оған кәсібі туралы сұрағанда, ол аздап тікелей: "Мен сөз үшін төрт цент алатын үйленбеген анамын. Мен мойындама әңгімелер жазамын" деп жауап береді. Ол баяндаушы бармен жұмыс істейтін барда тұрақты клиент болады, бірақ алты жыл бойы онымен маңызды қарым-қатынас жасамайды. 1970 жылдың 7 қарашасында бармен Үйленбеген анамен кездеседі, "Мен өзімнің әжеммін" әнін ойнап жатқан клиентке ашуланып, Үйленбеген ананы артқы кеңсеге алып кіреді және оны 1963 жылға "табу" (және, көрінеу, кек алу) үшін жүкті болған адамды іздеуге жібереді (екінші тармаққа қараңыз). Ол артқы бөлмеге кіргеннен кейін бірнеше секундтан кейін барға қайта оралады және клиентке әнді ойнатуға рұқсат береді. Өзінің көзқарасы бойынша, ол өзінің өмір сүруін қамтамасыз ету миссиясын орындады. 1985 жылдың 12 тамызында бармен 1963 жылға сапар шегіп, сол жерде қалдырған Үйленбеген ананы (бесінші (және екінші) тармақтардағы оқиғалар кезінде) алып, оны Роки тауларындағы базаға жеткізеді және оны (іс жүзінде өзінің жас нұсқасын) Уақыт бюросына қабылдайды. 1993 жылдың 12 қаңтарында бармен, сонымен қатар Джейн/ана/әке/Үйленбеген ана, 1970 жылдан бастап өмірі туралы ойлау үшін базасына оралады.
Қабылдау
Философ Дэвид Льюис «All You Zombies» және «By His Bootstraps» шығармаларын «толыққанды үйлесімді» уақыт саяхаты туралы әңгімелер деп есептейді. Карл Саган осы және басқа да Хайнлайнның уақыт саяхаты туралы әңгімелерінің «оқырманды себеп-салдардың мәні мен уақыт бағыты туралы ойға қозғайтынын» айта келіп, «All You Zombies» шығармасын ғылыми фантастиканың «оқырманға белгісіз немесе қол жетімсіз білімнің үзінділерін, меңзеулерін және тіркестерін қалай жеткізе алатынын» көрсететін мысал ретінде келтірді. Станислав Лем өзінің «Ғылыми фантастика және футурология» монографиясында «All You Zombies» шығармасын ғылыми фантастикадағы ең қарапайым bootstrap парадоксының мысалы ретінде атады.
Фильмге бейімделу
Спайриг ағайындылары осы әңгіме негізінде австралиялық ғылыми-фантастикалық фильм «Predestination» (2014) түсірді. Фильмде Этан Хоук және Сара Снук түсті.
Жалпы көздер
Роберт А. Хайнлайн. Қабірден шағымдар. Del Rey, 1989. Джеймс Гиффорд. "Роберт А. Хайнлайн: Оқырманға арналған серік" кітабынан "Жаңа Хайнлайн Опус тізімі".