Кіріспе

Роберт А. Хайнлайнның 1985 жылғы ғылыми фантастикалық романы.

«Қабырғалар арқылы жүретін мысық» – американдық жазушы Роберт А. Хайнлайнның 1985 жылы жарық көрген ғылыми фантастикалық романы. Оның көптеген кейінгі романдары сияқты, бұл романда да Лазар Лонг және Джубал Харшоу екінші пландағы кейіпкерлер ретінде бейнеленген.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

"Алтын ереже" ғарыш мекенінің ең жақсы мейрамханасында отырған жазушыға "Толливер өлтірілуі керек" деп талап ететін адам келеді және жазушының көз алдында өзін атып өлтіреді. Жазушы – полковник Колин Кэмпбелл, ол "Ричард Эймс" деген псевдонимді қоса, бірнеше есіммен өмір сүреді. Оған әдемі әрі мәдениетті ханым Гвендолин Новак қосылады, ол оған Лунаға бонсай кленімен және кісі өлтіруге тырысқан ("Билл") адаммен қашуға көмектеседі. Айға қашып кеткеннен кейін Гвен, "Ай қатал" деп сипатталған көтеріліс кезінде болғанын айтады. Қаскөйлер әлі де қуалайды, Кэмпбелл мен Новакты Лазар Лонг басқаратын "Уақыт корпусы" деген ұйым құтқарады. Кэмпбеллге бірнеше жыл бұрын шайқаста жоғалтқан аяғының орнына жаңа аяқ бергеннен кейін, Уақыт корпусы Кэмпбеллді арнайы миссияға тартуға тырысады. Гвен үшін ғана келісіп, Кэмпбелл "Ай қатал" романында таныстырылған саналы компьютер Майкты қайтарып алуға көмектесуге келіседі. Уақыт корпусы жиі уақыт саяхаты жасап, өткендегі түрлі оқиғаларды өзгертуге жауапты, олардың бұзған әрбір уақыт сызығымен балама әлемдерді жасайды. Майк жаңа әлемдердің әрқайсысындағы жағдайды және одан кейін болатын оқиғаларды дұрыс болжау үшін қажет. Кэмпбеллді жиі өлтіруге тырысқандардың уақытпен манипуляция жасайтын заманауи агенттіктердің мүшелері екені анықталады, олар белгісіз себептермен Майк Уақыт корпусынан құтқарылуын қаламайды. Миссия барысында Гвен ауыр жарақат алады, ал Кэмпбелл қайтадан аяғын жоғалтады, бірақ Уақыт корпусы Майкты қайтарып алуға жетеді. Әңгіме Кэмпбеллдің диктофонға сөйлеп (вероятно, бірінші тұлғадағы баяндаманың көзі) миссия және Гвенмен арақатынасын саралауымен аяқталады.

Өмірбаян

Қабырғалар арқылы жүретін мысық Хайнлайнның көп әлемдік сериясының бір бөлігі деп санауға болады, немесе «Айуанның саны» романдарына жалғас ретінде қарастыруға болады. Бұл кейіпкер алғаш рет «Мәтусалахтың балалары» романында пайда болған және «Махаббат үшін жеткілікті уақыт», «Айуанның саны» және «Күн батудан тыс желкендеу» романдарынан да көрінеді. Сондай-ақ, «Жақсы білмейтін жердегі кісі» романының маңызды кейіпкері Жубал Харшау, «Махаббат үшін жеткілікті уақыт» романының Галахады және «Ай – қатал әйел» романының бірінші тұлғасы Мануэль Гарсия О'Келли Дэвис та осы туындыда кездеседі.

Қабылдау

Дейв Лэнгфорд "Ақ жұлдыз" журналының 76-шы нөмірінде "Қабырғалар арқылы жүретін мысық" кітабына шолу жасап, былай деді: "Қорқамын, тағы да Хайнлайннің өзіне деген құштарлығы орын алды. Менюде "Бестің саны" романынан келген сол кешіккен әмбебап саяхатшылар, сондай-ақ "Махаббатқа жететін уақыт", "Даңқ жолы", "Ай қатал биенің" және "Жақсы жердегі бейтаныс" кітаптарынан кейіпкерлер бар."