Кіріспе

Американдық суретші (1926-2022) Джеймс Эллиот Бама (28 сәуір 1926 - 24 сәуір 2022) - батыс тақырыптарының реалистік суреттері мен эфирлік кескіндемесімен танымал болған американдық суретші. Вайомингтегі өмір оның пікірін білдірді: "Бұл жерде суретші батыс тарихының басталуын, алғашқы ғимараттарды, ең көне арбаларды, ат құйрықтары мен қаруларды көре алады, ал үнді мәдениетінің қалдықтарына жақын болады және сіз табиғаттың ғажайыптарымен қоршалған бола аласыз".

Өмірбаян

1926 жылы Нью-Йорк штатының Вашингтон Хайтс қаласында дүниеге келген ол Алекс Реймондтың "Флэш Гордон" комикс-поэмасын көшіріп өскен. Ол өзінің алғашқы кәсіби сатылымын 15 жасында Нью-Йорк Journal American газетінде Янки стадионының суретімен өткізді. Нью-Йорк музыка және өнер орта мектебін бітіріп, әскери әуе күштеріне механик, қабырғаға сурет салушы және дене шынықтыру мұғалімі болып жұмыс істеді. Қызметтен босатылғаннан кейін Нью-Йоркке оралып, суретшілер лигасында сурет салу мен анатомияны оқыды. 1951 жылдан бастап 15 жыл бойы Нью-Йорктегі Чарльз Э. Купер студиясында иллюстратор болды. Оның алғашқы қоңыраулы мұқабасы Нельсон Найдің "Билли Кидке арналған оқ" (1950) болды. Бама 22 жыл бойы сәтті коммерциялық суретші ретінде еңбек етті, ол Argosy, The Saturday Evening Post және Reader's Digest сияқты басылымдар үшін кітап мұқабаларын, кино плакаттарын және иллюстрацияларды шығарды. Оның көптеген клиенттері Нью-Йорк гиганттарының футбол командасы, Бейсбол және Футбол даңқ залдары және АҚШ Әуе күштері. The Man of Bronze (1964) фильмінен бастап, ол Doc Savage Bantam Books кітаптарының қораптары үшін 62 мұқабадан тұратын күшті жиынтықты жасады, көбінесе модель ретінде актер Стив Холландты, теледидардағы Flash Gordon (1954-1955) жұлдызын қолданды. Ол сондай-ақ Аврораның монстр модельдерінің жиынтықтарына, соның ішінде Кинг Конг, Франкенштейн, Дракула және Мумияға арналған қораптың мұқабасын суретке түсірді. 1964 жылы Нью-Йорк университетінің өнер тарихын бітірген Линн Клепферге үйленді. Екі жылдан кейін, 1966 жылы маусымда, ерлі-зайыптылар батысқа қарай Боб Мейерстің қонағы ретінде Вайоминг штатының Коди қаласына жақын орналасқан Circle M ранчосында сапар шекті. Мейерс Манхэттендегі табысты иллюстратор ретінде манхэттендік журналдардағы "Тру" және "The Saturday Evening Post" журналдарында жұмыс істеді. 1967 жылы қайтадан келгеннен кейін Бамалар Нью-Йоркті тастап, 1968 жылдың қыркүйегінде Мейерс ранчосындағы қораға көшіп барды. Бама күндіз батыс тақырыптарын суреттеп, кешке фрилансерлік суреттерін шығара бастады. Ол былай деп еске алады: "Мен мұнда батыс суретшісі болу идеясымен келген жоқпын. Бұл жай ғана болды, және ол болуы тиіс". 1970 жылы Боб Майерс өлтіріліп, оның жесірі Хелен фермадан көшіп кетті. Бамалар 1971 жылы Кодиден 20 миль қашықтықтағы Вапитидегі Данн-Крикке орналасқан үйге көшіп барды. 1971 жылдың мамыр айында Бама Нью-Йорк дилеріне қосылып, иллюстрациядан бас тартып, өзінің барлық назарын эстафеталық суреттер жасауға аударды. Вапитиде Джеймс пен Линн Бама үй мен студия салып, 1977 жылы ұлы Бен дүниеге келгеннен кейін оған көшіп барды. Оның еңбектері "Джеймс Баманың батыс өнері" (Bantam Books, 1975) және "Джеймс Баманың өнері" (1993) жинақтарында жинақталған. Брайан М. Кейннің Джеймс Бама: Американдық реалист (Флеск, 2006) Харлан Эллисонның кіріспесіне ие. Бама 2022 жылы 24 сәуірде, өзінің 96 жасқа толуына төрт күн қалғанда қайтыс болды.

Стиль

Баманың өнері реалистік. Кейде ол өзінің ортасын пайдаланып, қоршаған ортаның жарығы астында түсірілген фотосуретте практикалық емес, әсіресе, көбелекті жарықтандыру сияқты жарықтандыру әдістерін қолданды. Ол суреттерін зерттеу үшін мыңдаған суреттерін Батыстың Буффало Билл орталығында МакКракен зерттеу кітапханасында сақтаған.

Марапаттар

Бама 2000 жылы 28 маусымда Иллюстратордың атақ-даңқ залына кірді. 2003 жылы Баффало Билл тарихи орталығында Бама "Баффало Билл" көркемөнер көрмесінің алғашқы құрметті суретшісі болғанда: "Менің rodeo, трапперлер, тау адамдарымен жасаған барлық нәрселерім осы жерде жасалды. Мен Кодидің тұрғыны болғаным үшін бұл маған өте маңызды. Олар Коди мен Буффало Билл тарихи орталығын құрметтейді". Ол "Рондо Хэттон Классикалық қорқынышты сыйлықтарының" "Monster Kid Hall of Fame" сарайына кірді.