Кіріспе

Үндістанның әлеуметтік реформаторы Хамид Умар Далвай (;; 29 қыркүйек 1932 жылы туған. Мұсылман Сатьяшодак Мандалдың және Үндістанның зайырлы қоғамының негізін қалаушы. Атеист болғанына қарамастан, ол Үндістан мұсылман қауымдастығында бірнеше модернисттік және либералды реформаларды қолға алды, әсіресе 1960 жылдары үш рет талақ пен полигиния практикасына қарсы бекер агитация жасады. Сондай-ақ, ол бірнеше кітаптың авторы, соның ішінде "Мұсылман саясаты зайырлы Үндістанда" (1968) кітабы бар.

Ерте өмір және білім

Далвай 1932 жылы 29 қыркүйекте Бомбей президиумының (қазіргі Махараштра) Миржоли ауылында, Маратхи тілінде сөйлейтін мұсылман отбасында дүниеге келген. Орта білімін Чиплун қаласында алған. 1951 жылы мектеп бітіргеннен кейін ол Мумбайдағы Исмаил Юсуф колледжі мен Рупарел колледжіне оқуға түсті. 1950 жылдардың ортасы мен 1960 жылдардың басында ол Самаджвади партиясының саяси және мәдени қанаты - Раштра Сева Далға таныстырылды. Ол "Маудж", "Сатяката", "Васуда" сияқты журналдарға әңгіме жаза бастады.

Мансап

Далвай ерте жаста Жай Пракаш Нараянның Үндістан социалистік партиясына қосылды, бірақ оны мұсылман қауымдастығындағы әлеуметтік реформаларға, әсіресе әйелдер құқығына арнау үшін қалдырды. Хамид Далвай адамдардың көбісі дінге қатты берік, православиеге берік көзқарас танытқан заманда өмір сүргеніне қарамастан, дінге ден қоймайтын аздаған адамдардың бірі болды. Ол дінге тән заңдар емес, бірыңғай азаматтық кодекске ұмтылды және Үндістанда үш рет талақты жою үшін күресті. Өзінің көзқарасы мен еңбегі үшін алаң жасау үшін ол 1970 жылы 22 наурызда Пунада мұсылман Сатьяшодак Мандал (мұсылман ақиқат іздеуші қоғамы) құрды. Осы қоғам арқылы Хамид мұсылман қауымдастығындағы, әсіресе әйелдерге қатысты жаман әдеттерді реформалау жолында жұмыс істеді. Ол зорлық-зомбылық көрген көптеген мұсылман әйелдерге әділдікке қол жеткізуге көмектесті. Ол мұсылмандарды ана тілі урдудан гөрі мемлекеттік тілде білім алуға шақырды. Ол бала асырап алуды Үндістан мұсылман қауымы үшін де жағымды жағдайға айналдыруға тырысты. Сондай-ақ, ол "Үндістанның зайырлы қоғамын" құрды. Ол әлеуметтік жағдайды жақсарту мақсатында көптеген қоғамдық кездесулер, жиналыстар, съездер мен конференциялар ұйымдастырды. Ол сондай-ақ маратхи тілінің ұлы жазушысы болды. Ол "Индан" (Жоғар май) атты романы, "Лайт" (Тұбыр) атты әңгімелер жинағы мен "Мұсылман саясаты секулярлық Үндістанда" атты ой толқытатын кітабының авторы. Ол өз жазбаларын әлеуметтік реформалар жүргізу үшін қолданды. Оның әлеуметтік жұмысындағы бұрын-соңды болмаған оқиға - мұсылман әйелдерінің құқықтары үшін күресу үшін ол 1955 жылы салынған Мантралаяда (Махарастраның оңтүстік Мумбаидағы әкімшілік штабы) ұйымдастырған науқан. Хамид Далвай қарсылықтарға өте сабырлылықпен қарады және сәттіліктің баяу қарқынына ұмтылмастан, әлеуметтік реформалар үшін жұмыс істеді. Осы қасиеттері үшін Маратхи тілінің ұлы ғалымы П.Л.А. Пула Дешпанде оны ұлы әлеуметтік реформатор деп атап, оны Ұлы Үндістанның ұлы көшбасшылары Махатма Жойтиба Фуле мен Амбедкармен қатар қойды. 1977 жылы 3 мамырда 44 жасында бүйрек жетіспеушілігіне шалдыққан.

Мұра

Мұсылмандық "Сатышодак" МДМ-і Хамид Далвайдың идеяларын тарату үшін және көпшілік арасында теңдік, әйелдерді нығайту және индус-мұсылман бауырластығы туралы хабардарлық қалыптастыру үшін Махарашта әртүрлі әлеуметтік іс-шаралар ұйымдастырып келеді. Сондай-ақ, ол "Сатышодак" сыйлығын да береді. 2019 жылы белгілі гуманист Зинаат Шәүқат Әли ханым мен Лавани жазушысы, ақын Локшахир Башир Момин Каватекерге "Сатышодак" сыйлығы берілді.