Кіріспе

Халықаралық арбитраждық байқау Виллем С. Вис халықаралық коммерциялық арбитраждық байқау немесе Вис Мут - халықаралық арбитраждық байқау. 1994 жылдан бастап ол жыл сайын Венада (Австрия) өткізіліп келеді. Оған әлемнің түкпір-түкпірінен 300-ден астам заң факультеттері қатысады және Венада өткізілетін нақты турлар алдында жыл сайын 20-дан астам "премут" құруға ынталандырады. Бұл әлемдегі ең ірі төрелік пікірталас және жалпы алғанда екінші ең үлкен пікірталас; ұлы шлем немесе ірі пікірталас деп саналады. Виллем С. Вис (шығыс) моту деп аталатын бауырлас моту Венадағы турлар алдында Гонконгте өткізіледі. Ол 2003 жылы құрылды және жыл сайын шамамен 150 команданы тартады, бұл оны екінші ірі коммерциялық төрелік дау және сонымен қатар ұлы шлем дау. Ол Vis Moot сияқты, әр түрлі достық мәселелерді талқылау үшін қолданылатын. Екі жобаның мақсаты - халықаралық коммерциялық төрелік саласындағы зерттеулерді ынталандыру және коммерциялық дауларды төрелік арқылы шешуге ынталандыру. Мәселе әрқашан халықаралық сауда-саттық операцияларына негізделеді, ол Біріккен Ұлттар Ұйымының тауарлардың халықаралық сатылымы туралы келісімшартына (әдетте CISG деп аталады) жатады және сонымен қатар төрелік соттың құзыреті мен өкілеттігі сияқты төрелік процесінің рәсімдік мәселелерін қамтиды. Бұл пікірталас талапкер мен жауапкер үшін конкурстың ауызша кезеңіне дейін жазбаша меморандумдарды ұсынудан тұрады, бірақ жазбаша дәлелдер алдын ала турларға немесе ауызша кезеңге қатысы жоқ.

Виллем С. Вис туралы

Бұл жоба халықаралық сауда операциялары мен дауларды шешу бойынша сарапшы Виллем Корнелис Вистің (1924-1993) есімімен аталған. Вис Утрехт қаласында дүниеге келген және Нидерландыдағы Лейден және Нимгеген университеттерін бітірген. Ол сондай-ақ Оксфордтағы Магдалена колледжінде заң, экономика және философия оқыды. Вис 1957 жылы Еуропа Кеңесінің хатшылығының адам құқықтары және құқықтық мәселелер жөніндегі басқармаларының мүшесі ретінде Еуропа ынтымақтастығы үшін жұмыс істей бастады, ал кейін 1965 жылы Римдегі Халықаралық жеке құқық институтының (UNIDROIT) бас хатшысының орынбасары болды. 1968 жылы Нью-Йорктегі Біріккен Ұлттар Ұйымының Хатшылығына ауысты, онда ол жоғары құқықтық қызметкер, кейін Біріккен Ұлттар Ұйымының Заң істері жөніндегі кеңсесінің Халықаралық сауда құқығы бөлімшесінің бастығы және Біріккен Ұлттар Ұйымының Халықаралық сауда құқығы жөніндегі комиссиясының (UNCITRAL) хатшысы болды. Pace-де ол халықаралық коммерциялық құқықтың дамуына қатысуды жалғастырды және Pace Institute of International Commercial Law-тің құрылтайшы директоры болды.

Ұйымдастырушылар мен демеушілер

Бұл сынақты Willem C. Vis International Commercial Arbitration Moot ұйымы ұйымдастырып отыр. Директор Пейс заң мектебінің профессор-эмеритусы Эрик Бергстен, 2013 жылы 20-шы жыл сайынғы пікірталастан кейін зейнеткерлікке шыққанға дейін ЮНСИТРАЛ-дың бұрынғы хатшысы болды. Қазіргі директорлар Кристофер Ки, Патриция Нетал және Стефан Круэлл. Бұл сынақты Халықаралық дауларды шешу орталығы/Америкалық төрелік қауымдастығы, Австрияның Федералды экономикалық палатасының Халықаралық төрелік орталығы, Австралияның Халықаралық коммерциялық төрелік орталығы, CEPANI (Бельгия), Арбитражшылар институтының жарғылық институты, Қытай Еуропалық төрелік орталығы, Германияның төрелік институты, Гонконг халықаралық төрелік орталығы, Халықаралық сауда палатасы, Тұрақты төрелік соты, JAMS, Лондон халықаралық төрелік соты, Моут түлектері қауымдастығы, Сингапур халықаралық төрелік орталығы, Швейцария төрелік қауымдастығы, Біріккен Ұлттар Ұйымының халықаралық сауда құқығы жөніндегі комиссиясы, Бейжің халықаралық төрелік орталығы, Вена халықаралық төрелік орталығы және Вена университетінің заң факультеті де қолдауда.

Шығыс

Вис-Ист моту Венадағы Вис мотудың бауырлас мотуы болып табылады. Vis East жыл сайын Гонконгте өтеді. 2003 жылы Гонконгте тұратын канадалық төреші Луиза Баррингтон құрған Vis East бастапқыда Шартлы төрешілер институтының Шығыс Азия филиалымен қамтамасыз етілді. Vis East-та да сол сияқты проблемалар қолданылады және ережелері Венада өткізілетін Moot-пен бірдей. Дегенмен, олар екі бөлек мотт, бөлек тіркеу және алымдар, сондай-ақ бөлек жеңімпаздары бар. Vis East Вена конкурсына өңірлік іріктеу емес. Заң мектебі Vis East, Vienna moot немесе екеуіне де тіркеле алады. Бірдей студенттер екі командада да бола алады, бірақ бір оқушы бір апта аралығында екі кездесу өткізілгенімен, бір жылы Гонконг пен Вена моутында ауызша дәлелдер бере алмайды; сонымен қатар, алдыңғы жарыстарда (Венада немесе Гонконгта) іріктеу кезеңдерінде сөйлеген студенттер кейінгі жарыстарға ауызша дәлелдер ретінде қатыса алмайды. Вис-Исттің алғашқы жергілікті қонағы Гонконгтың қалалық университеті болды; 1-ші 3-ші басылымдар Коулун-Тонг қаласында орналасқан қалалық университет кампусында өтті. Келесі екі форум Гонконгтың Қытай университеті Орталық кампусында өтті. VI-ден 16-шы рет өткізілген Vis East Moot Гонконгтың қалалық университетінде өтті. Жалпы турлар мен іріктеу турлары қазір Гонконгтың орталық бөлігіндегі Джастис Плейс қаласында өтеді. Вис-Ист мотосының директорлары - Баррингтон мен Шерлин Тунг.

Онлайн нұсқасы

2020 жылы COVID-19 пандемиясына байланысты екі висс-моут та бастапқыда белгіленген мерзімде онлайн режимінде өткізілді. Бірінші виртуалды шығыс турниріне алғашқы 140 команданың 70-і қатысқан, ал Венада виртуалды турнирлер 390 команданың 250-сі болды. Әуе қатынасына шектеулер жақсармағандықтан, 2021 және 2022 жылғы екі турнирдің де онлайн түрде өткізілуі туралы шешім қабылданды. Веналық басылым 2023 жылы жеке форматына оралды.

Бәсекелестіктің құрылымы

Вис-моут екі бөлімнен тұрады. Вис-моттың жазбаша кезеңі қазан айының бірінші жұмасында басталады, онда тараптардың адвокаттарының арыз-шағым және қорғаныс туралы алғашқы мәлімдемелері, сондай-ақ іс жүргізу мәселелері мен дәлелдемелер туралы ұсыныстардан тұратын мәселе қатысушылар командаларына таратылады. Төрелік соттың бұйрығына сәйкес екі тарап та іс жүзіндегі және процессуалдық мәселелерге қатысты меморандум дайындауы тиіс. Өтініш берушінің ұстанымын қолдайтын меморандум желтоқсан айының басында беріледі. Оқиғаға байланысты іс-қимыл жүріп жатқанда, әр командаға басқа командалардың біріне талапкерге арналған меморандумның көшірмесі жіберіледі. Жауапкерге арналған меморандум алынған меморандумға жауап ретінде дайындалады және қаңтар айының ортасында беріледі. Жазбаша кезеңі жауап берушіге меморандумды тапсырумен аяқталады. Жарыстағы ең үздік меморандумдарға марапаттар ауызша сөйлеудің соңғы күніне дейін командаларға берілмейді. Басқа халықаралық моут-жарыс түрлерінен айырмашылығы, ауызша пікірталасқа қатысатын командалар олардың меморандумдарының сапасына байланысты таңдалмайды. Вис-моут-қа қатысатын әрбір команда Венаға немесе Гонконгқа барады. Содан кейін ауызша пікірталастар Вена мен Гонконгте өтеді. Венада олар жыл сайын Құтқарылу мейрамына бір апта қалған жұма күні ресми ашылу рәсімімен басталады және Ұлы аптаның бейсенбісінде финалмен аяқталады. Бейсенбі күні кешке ашылу салтанатының алдында Моут түлектері қауымдастығы студенттерге, жаттықтырушыларға және моут түлектеріне арналған қонақжайлы кеш ұйымдастырады. Ауызша сөйлеудің жалпы кезеңдері Вена университетінің заң факультетінде (Juridicum) және бірнеше жақын заң кеңселерінде сенбі мен сейсенбі аралығында өтеді. Олар сенбі күні таңертеңгі сағат 8:30-да басталады (алғашқы "слотты" ұстаған 25 команда үшін), әр бәсекелестік команда келесі төрт күн ішінде төрт тыңдауда (төрт түрлі командаға қарсы, әдетте азаматтық құқық елінен командамен қатар, жалпы құқық елінен командамен) айтысады. Алдын ала турлар сейсенбі күні түстен кейін ең жоғары рейтингтегі 64 команданың (Гонконг үшін 32) шығарылу турларына өтетінін жариялаумен аяқталады. Алып тастау раундына кіру - бұл өз алдына жетістік, әсіресе жалпы раундтардағы ұпайлар жалпыға бірдей емес. Оқиға соңғы пікірталастан кейін марапаттау банкетімен аяқталады.

Орындар

Веналық моттың ауызша кезеңіне арналған әртүрлі шаралар әрқашан да қазіргі уақыттағы орындарында өткізілген жоқ. Жылдар өте келе Vis Moot-тың көлемі өсіп, қажетті орын да көбейіп, жыл сайын бірнеше рет орын ауыстыруды талап етті. Мысалы, ашылу рәсімі алғашқы үш МУТ (1994-1996) кезінде ЮНСИТРАЛ штаб-пәтерінде өткізілді, содан кейін ескі Вена қор биржасының ("Börse"), Ронахер театрының (2005 жылға дейін) және кейін Концертхаус ғимаратына көшірілді (13th Moot, 2006). 2007 жылы ашылу рәсімі Штадхалледе өтті, бірақ 2008 жылы Концертхаусқа оралды. 1-ші және 3-ші Vis Moot (1994-1996) аралығында ауызша тыңдаулар Австрияның Федералды экономикалық палатасының Халықаралық төрелік орталығында (Виденнің 4-ші ауданындағы Wiedner Hauptstrasse 63) өткізілді, сондықтан олар әдеттегі төрелік тыңдаулар өткізілетін бөлмелерде өтті. Тек 4-ші сот отырысынан (1997 ж.) бастап ауызша тыңдау Вена университетінің заң факультетінің заң бөлімінде өтті. Соңғы уақытта кейбір тыңдаулар жақын маңдағы заң фирмаларының кеңселерінде өткізілді (себебі, Juridicum жеке өзі тыңдаулардың өсіп келе жатқан санын қабылдай алмады), атап айтқанда, Dorda Brugger Jordis кеңсесінде (11-ші 2004 жылғы тыңдаудан бастап), DLA Piper Weiss Tessbach (16-шы 2009 жылғы тыңдаудан бастап) және Baker McKenzie: Diwok Hermann Petsche (17-ші 2010 жылғы тыңдаудан бастап). Чемпионаттың финалы Вена халықаралық төрелік орталығында одан да ұзақ уақытқа созылды; әр жылдың соңғы отырысы сол жерде 1-ші жылдан 6-шы кезеңге дейін (1994-1999) өтті. 7-ден 10-ға дейін (жылдар 2000-03) соңғы тыңдау Венаның қалалық сарайында (Райтхаус) өтті, ал 11-ші (2004) тыңдаудан кейін ол Мессенге көшті. Чемпионат финалынан кейінгі марапаттау банкеті 1-ші және 2-ші Мут кезінде (1994-95) тарихи вендік мейрамхана Пиарстенкельерде, содан кейін Вена қалалық әкімшілігінің Ратускельерінде (3-ші Мут, 1996) және кейіннен сол ғимараттың Фэстзалында (4-ші 10-шы Мут, 1997-2003) өтті. 11-ші Moot (2004) жылдан бастап ол Messe-де өткізілді. Мотта маңызды рөлін өзгертпеген бір орын (мотта алғаш рет қолданылған 4-ші Мотта) - "Dachgeschoss". "Dachgeschoss" термині (неміс тілінде "жоғарғы қабат"; сөзбе-сөз "қабат қабат" (Dach = шатыр, Geschoss = еден)), халықаралық сөздіктің бөлігіне айналды, Венадағы Юридикумның ең жоғарғы қабатты (7-қабатты) білдіреді. Мұнда моут әкімшілігі (командалар мен төрешілер тіркелетін, төрешілер өздерінің есептік жазбаларын алып, тапсырады, ал марапаттау банкетінің билеттері бар), MAA (Moot Alumni Association) үстелі, әр түрлі демеушілік заңдар баспаларының дисплейлері (көбінесе арнайы "моут келісімдерін" ұсынады) және, мүмкін, ең бастысы, орындықтар, үстелдер және қатысушылар мен төрешілердің кездесуі мен ұзақ уақытқа созылуы үшін салондық аймақтар. Dachgeschoss - бұл күннің тыңдау кестесі (командалардың тізімі, тыңдау бөлмесі және төрешілер) әр таңертең орналастырылады. Элиминациялық раундтар кезінде бұл командалар мен төрешілер әр раундтан кейін командалар келесі раундқа өтетінін білу үшін жиналатын орын.

Мәдени қабылдау

Вис муутсы әлемдегі ең беделді муут жарыстарының бірі болып саналады. Халықаралық сауда құқығы және халықаралық төрелік саласындағы жетекші ғалымдар мен практиктер әртүрлі командаларды төреші ретінде бағалайтындықтан, бұл байқау "халықаралық сауда құқығының олимпиадасы" деп аталады және осы салада пайда болатын мәселелерге қатысты, азаматтық және жалпы құқық мәдениеттері арасындағы алшақтықты жою және халықаралық төрелік заңгерлерінің келесі буынын даярлау. Оған әлемнің көптеген заңгерлік мектептері қатысады. 1994 жылы алғашқы Moot өткізілгенде, оған 11 команда қатысты. Содан бері бұл сала тез өсті: 2019 жылы өткен 26-шы моут-та 300-ден астам команда жарысқа қатысты. Заң факультеттерінің көпшілігінде команда мүшесі ретінде таңдалудың өзі - үздіктіктің белгісі. Моуттың танымалдылығы соңғы онжылдықта тез өсті. Бұл байқау заң студенттеріне басқа елдер мен басқа мәдениеттердегі заң студенттерімен қарым-қатынас жасауға мүмкіндік береді, осылайша оларға халықаралық төрелікте күмәнсіз артықшылық болып табылатын көпмәдени көзқараспен қамтамасыз етеді, сондай-ақ осы байқаудың мақсаттарының бірі.

Моут түлектері қауымдастығы (МАА)

Моут түлектер қауымдастығы (МАА) - екі Вис-муттың да түлектер қауымдастығы. Ол 1996 жылы 3-ші Vis Moot-тен кейін құрылды және Австрия заңына сәйкес тіркелген коммерциялық емес бірлестік болып табылады. 5000-нан астам мүшелері бар МАА студенттерден, сондай-ақ танымал академиктер мен практиктерден, халықаралық деңгейде танымал төрешілер мен практиктерден тұрады. 2019 жылы МАА негізгі топ құрып, оның ауқымын кеңейтті. MAA негізгі тобы әртүрлі MAA жобаларына жауапты, мысалы, Vindobona Journal of International Commercial Law and Arbitration басылымын шығару, осы құқық салаларына байланысты тағылымдамалар мен жұмысқа орналасуды жеңілдету, Mentor Mentee бағдарламасы, Түрлілік және инклюзия комитеті, Қытай жобасы, MAA спикерлер сериясы және басқа да құқықтық конференциялар мен семинарлар, сондай-ақ Біріккен Ұлттар Ұйымының Халықаралық сауда құқығы жөніндегі комиссиясымен (UNCITRAL) және Халықаралық коммерциялық құқық институты, Пейс заң мектебімен ынтымақтастық. MAA-ның басқа да іс-шараларына жыл сайынғы Generations in Arbitrations конференциясын және Peter Schlectriem CISG конференциясын ұйымдастыру және Vis қатысушылары үшін әлеуметтік іс-шаралар кіреді.