Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мэнггатал немесе Манггатал - Малайзияның Сабахтың батыс жағалауындағы Кота-Кинабалу округінің қалашығы. Бұл қала штаттың астанасы Кота-Кинабалудың шетінде орналасқан және Кота-Кинабалу қалалық әкімшілігінің қарамағында. Ол Кота-Кинабалу қаласының орталығынан солтүстікке қарай баратын негізгі жол - Джалан-Туаран бойында орналасқан. Бұл қала Сабахтың екінші дүниежүзілік соғыстан бұрынғы ағаш дүкендер әлі де бар бірнеше қалаларының бірі екендігімен ерекшеленеді. Суб-аудан аймағындағы жер бағасы үнемі өсіп келеді, өйткені жағалаудағы Кота-Кинабалудағы жердің көп бөлігі қазірдің өзінде иеленген. Көптеген құрылыс салушылар осы ауданның тұрғындарының саны тұрақты түрде өсіп келе жатқандықтан, осы ауданның негізгі мүдделерін қолдайды.
Menggatal or Manggatal is a Malaysian town and suburb of Kota Kinabalu District on the west coast of Sabah. It is an outskirt of the state capital, Kota Kinabalu, and is under the jurisdiction of Kota Kinabalu City Hall. It is located along Jalan Tuaran, which is the main road leading north from Kota Kinabalu city centre. The town is notable for being one of few towns in Sabah where wooden pre World War II era shophouses still stand. The sub district area's land prices are constantly rising up as most of the land area in the coastal Kota Kinabalu have already been occupied. Many developers have key interests in this sub district area as the population of the capital district is steadily increasing.
Этимология
"Манггатал" немесе "Менггатал" атауы "көркіту" деген мағынаны білдіретін гипотетикалық малай сөзінен емес, ағылшын тілінен ағылшын Солтүстік Борнео компаниясы дәуірінде шыққан. Бұл екі сөз ағылшын тілінде "манго" және "қала" болып табылады, содан кейін соңғысы тек таль болып өзгерді, өйткені Джесслтон ауданында тұратын туынды Дусундардың тез сөйлеу тілдік табиғаты. Қазіргі Кота-Кинабалудың бұл аймағын британдық отарлаушылар "Манго қаласы" деп атаған, себебі жергілікті Дусун және қытайлық Хакка қауымдастығы өсіретін мангоның көптігі. Содан бері жергілікті дусундар мен қытайлық хакалар арасындағы қарым-қатынас қаланың атын "Манггатал" деп өзгертті.
The name "Manggatal" or "Menggatal" does not derive from hypothetical Malay word meaning "to be itchy", but instead from the English language during the British North Borneo Company era. Those two words of the English language are "mango" and "town" in which the latter had since evolved into just “tal” due to the fast spoken linguistic nature of the native Dusuns residing in the sub Jesselton area. This area of present day Kota Kinabalu was referred to as “Mango Town” by the British colonials due to the infamous abundance of mangoes grown by the native Dusuns and Chinese Hakkas community. Since then, interactions between the native Dusuns and Chinese Hakkas have turned the name of town into just 'Manggatal'.
Тарих
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Манггатал Альберт Квок бастаған Кинабалу партизандары жапондықтарға қарсы белсенді әрекет еткен база болып табылады. 1990 жылдардың аяғында көптеген тума Дусундар жергілікті жерлері (NT) үкіметтің талабы бойынша автомобиль жолдары жасалып, миллионерлер болды; Туаран айналма тас жолы және Манггатал мен Инанды байланыстыратын Джалан Туаран тас жолының ескі жолы. Қазіргі уақытта Манггаталдағы көптеген жер иелері, негізінен тума жерлі Дусундар, үкіметтің сүйікті жобасы - Пан Борнео тас жолының арқасында ата-бабаларының жерінен көшіруге мәжбүр болды. Оларды қайтару үшін ақшалай қаражат федералды үкімет тарапынан беріледі.
During the World War II, Manggatal is also the base where the Kinabalu Guerillas led by Albert Kwok actively operating to fight the Japanese. During the late 1990s, many native Dusuns were made instant millionaires when their Native Title (NT) lands were claimed by the government to be made into highways; the Tuaran Bypass Highway and the old route of Jalan Tuaran Highway that links Manggatal and Inanam. In present day, many landowners in Manggatal, which are also mainly native Dusuns, have also been forced to relocate from their ancestral lands due to the government's pet project, Pan Borneo Highway. They are reimbursed in the form of cash funded by the Federal Government.
Демография
Манггаталда бастапқыда бунд этносының тума Дусун халқы аз тұрыпты. XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басында бұл жергілікті халыққа қытайлық көшіп келушілер қосылды, олардың көпшілігі - хаккалар. Хаккалар басымдық ететін Манггаталдың қытай қауымы қала экономикасында маңызды рөл атқарады, өйткені оның мүшелері қаладағы дүкендердің көпшілігіне ие. 1970 жылдардан бастап Манггаталда филиппиндіктер мен индонезиялық иммигранттардың саны күрт өсті, олардың көпшілігі (заңды және заңсыз) натурализацияланды және қоқыс колонияларында тұрады.
Manggatal was originally populated sparsely by native Dusuns of the Bundu ethnic. In the late 19th and early 20th centuries, this native population was supplemented by Chinese migrants, most of whom were Hakkas. The Chinese community of Manggatal, which is still dominated by Hakkas, plays an important role in the town's economy as its members own most of the shops in the town. Starting in the 1970s, Manggatal has witnessed a drastic increase in the population of Filipino and Indonesian immigrants, many of whom have been naturalised (both legally and illegally) and live in squatter colonies.
Білім
Маңғытал суб-ауданының жағалауындағы аймақта штаттың негізгі оқу орны - Universiti Malaysia Sabah орналасқан. Басқа білім беру мекемелері арасында Синаран институты, Кота Кинабалудың алтыншы формасы, СМК Тебобон, СМК Бандарайя (бұрын SMK Манггатал деп аталатын элиталық мектеп) және сондай-ақ SJK ((C) Good Shepherd.
The state's main institution of learning, Universiti Malaysia Sabah, is located in a coastal part of Manggatal sub district. Among other educational institutions are Institut Sinaran, Form Six College Kota Kinabalu, SMK Tebobon, SMK Bandaraya (once an elite school formerly known as SMK Manggatal) and also SJK(C) Good Shepherd.