Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағаштың сабағы - кесілгеннен кейін, оның түбіне кішкентай бөлігі, ал тамыры әлі де топыраққа сіңген. Бұтақтарда ағаштың жасы анықталатын сақиналары болуы мүмкін. Бұл сақиналарды зерттеу дендрохронология деп аталады.
Remains of a tree trunk
After a tree has been cut and felled, the stump or tree stump is usually a small remaining portion of the trunk with the roots still in the ground. Stumps may show the age defining rings of a tree. The study of these rings is known as dendrochronology.
Қайта жаңғыру
Кейде тұқымның түріне қарай, бұталар (жердегілер де, кесілген бұталардың бұталары да) жаңа ағаштарға айналады. Көп жағдайда, кесілген жапырақты ағаш сабағының шетінен немесе тамырларынан бірнеше жерде қайта өседі. Ағаш алынып тастала ма, әлде орман қалпына келеді деп күтілуде ме, оған байланысты бұл қолайлы немесе қолайсыз болуы мүмкін. Тұқымдық өскіндер өте тез өсіп, сурет үшін немесе ағаш үшін өмір сүруді қамтамасыз ететін ағаштарға айналуы мүмкін, бірақ түптің кесілген бөлігі өскіндерді әлсіретіп, жаңадан пайда болған ағашқа ауру әкелуі мүмкін. Ағаштарды өсіру үшін оларды атаулы түрде кесіп тастау процесін "коппинг" деп атайды.
Stumps (both those on the ground and stumps of removed branches) are sometimes able to regenerate into new trees depending on the species. Often, a deciduous tree that has been cut will re sprout in multiple places around the edge of the stump or from the roots. Depending on whether the tree is being removed or whether the forest is expected to recover, this can be either desirable or undesirable. Stump sprouts can grow very quickly and so become viable trees themselves either for aesthetics or timber, due to the existing root structure; however, the cut portion of the trunk may weaken the sprouts and introduce disease into the newly forming tree(s). The process of deliberately cutting a tree to a stump to regrow is known as coppicing.
Түйінді алып тастау
Ағаш сабақтарын жерден алып тастау қиынға соғады. Оларды қазып, шынжырмен тартып, ұсақтап немесе өртеп тастауға болады. Тұнбаларды алып тастаудың жалпы әдісі - көптеген химиялық тұнбаларды алып тастау өнімдерінің бірін пайдалану, егер дереу нәтиже қажет болмаса. Бұл тұқымның ұсағын алып тастаушы заттар негізінен калий нитратынан (KNO3) жасалады және тұқымның ыдырауын жылдам арттыра отырып әрекет етеді. (Химиялық зат ағашқа шіріп бара жатқан саңырауқұлаққа азот, шектеуші қоректік затты береді. Басқа азотты тыңайтқыштар да жұмыс істейді.) Орта есеппен 4 - 6 аптадан кейін сабақ шіріп, оңай бөлініп кетеді. Егер уақыт шектеуші фактор болса, онда тұтқырдың отқа күйдіруі тиімді, өйткені калий нитраты сіңгеннен кейін ол тиімді тотықтырғыш ретінде әрекет етеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, ұшақтарды жарылту үшін ұшақ ұнтағы деп аталатын жарылғыш зат пайдаланылған.
Tree stumps can be difficult to remove from the ground. They can be dug out, pulled out by a chain, shredded with a stump grinder or burnt. A common method for stump removal is to use one of the many chemical stump removal products, so long as immediate results are not needed. These stump removers are mostly made of potassium nitrate (KNO3) and act by rapidly increasing the decay of the stump. (The chemical provides nitrogen, a limiting nutrient, to tree decaying fungi. Other nitrogen fertilizers also work.) After an average of 4–6 weeks, the stump will be rotten through and easily fragmented in manageable pieces. If time is a limiting factor, setting fire to the stump is effective because once the potassium nitrate has been absorbed it acts as an effective oxidizer. Historically, an explosive called stumping powder was used to blast stumps.
Түйінді жинау
Еуропаның кейбір аймақтарындағы плантация ормандарында биомасса электр станцияларына ағаш отын жеткізу үшін кейде арнайы жабдықталған экскаваторды қолдана отырып, бүршіктер жер астынан шығарылады. Биомассаны өндіру үшін қажетті ағаш материалдарының басым бөлігіне ұяшықтардан өнім алу әсер етеді.
In plantation forests in parts of Europe, stumps are sometimes pulled out of the ground using a specially adapted tracked excavator, to supply wood fuel for biomass power stations. Stump harvesting may provide an increasing component of the woody material required by the biomass power sector.