Кіріспе

Фотхад I (963 жылы қайтыс болды) шотландтардың екінші епископы (906x955). Біз оның король Дуб мак Майл Колуим билік құрған кезде "епископ" мәртебесіне ие болғанын білеміз, өйткені Альба патшаларының жылнамасында оның билік құрған кезеңінде (962-967) қайтыс болғаны жазылған. Бұл датаны Ирландия жылнамалары да растайды. Соңғы дереккөзге сәйкес, ол Фотхад, мак Брейн, скрибхнид және эпукк Инси Албан; яғни, "Фотхад, Бранның ұлы, Шотландия аралдарының жазушысы және епископы". Бұл жазбаның өзі оның Сент-Эндрюс епископы ретінде мәртебесіне күмән келтіреді. Ол тек Уолтер Бауэр мен Винтондық Эндрюдің епископтық тізімдерінде Сент-Эндрюс епискобы ретінде аталғаны үшін ғана осы орынмен сәйкестендіріледі; алайда 15-ға дейінгі көздер бұл туралы нақты растамайды, бірақ 11-ғасырда осы есімді епископ болғаны рас. Алайда Бауэр бұл туралы былай деп түсіндіреді: "Фотадты король Индольф қуып жіберді, ал ол содан кейін 8 жыл өмір сүрді". Бұл Индольф немесе Идулб мак Каусантин патша 954 және 962 жылдар аралығында билік құрған. Егер Бауэрдің мәлімдемесін де, "Төрт қожайынның жылнамасында" жазылған өлім жазасын да дұрыс деп қабылдасақ, бұл Фотхад 955 жылы қуылған дегенді білдіреді. Бұл мүмкін емес, бірақ 906 жылға дейін ол епископ бола алмады, өйткені оның алдындағы Келах әлі де епископ болған. 963 жылы "espucc Insi Alban" ретінде қайтыс болғаны 955 жылдан кейін өзінің орнын Айонаға немесе Шотландияның батыс жағалауындағы басқа жерге ауыстырған дегенге мүмкіндік береді, бірақ бұл жай ғана болжам.