Кіріспе

Shell жоғары олефиндер процессі (SHOP) - Royal Dutch Shell компаниясы ойлап тапқан және пайдаланатын этилен олигомеризациясы мен олефин метатезі арқылы сызықтық альфа олефиндерді өндіруге арналған химиялық процесс. Олефин өнімдері майлы альдегидтерге, содан кейін майлы спирттерге айналады, олар пластмасса және жуғыш заттардың прекурсорлары болып табылады. Осы әдіспен олефиндердің жылдық әлемдік өндірісі бір миллион тоннадан асады.

Тарих

Бұл процесті Shell Development Emeryville компаниясының химиктері 1968 жылы ашқан. Сол кезде экологиялық факторлар detergent-терде кеңінен қолданылатын тармақталған майлы спирттерді сызықтық майлы спирттерге ауыстыруды талап етті, өйткені тармақталған қосылыстардың биологиялық ыдырауы баяу болды, бұл жер бетіндегі судың көбігін тудырады.

Процесс

Этилен катализатормен реакцияға келіп, ұзын тізбектерді береді. Өте ұзын полимерлерді өндіруге бағытталған Зиглер-Натта процесінен айырмашылығы, олигомер 1-10 қайталанатын этилен бірлігін қосқаннан кейін өсуін тоқтатады. С12-ден С18 олефиндерге дейінгі фракция (4050%) detergent өндірісінде тікелей коммерциялық құндылыққа ие және алынып тасталады. Кейіннен C12-ден C18-ге дейінгі олефиндер альдегидтерді алу үшін гидроформалиляцияға (оксиопроцесс) ұшырайды. Алдегидтер гидрогенизацияланып, майлы спирттер алынады, олар жуғыш заттар өндіруге жарамды. Процесс пен оның механизмін Вильгельм Кейм тобы алдымен Shell-те, кейіннен RWTH Aachen-те түсіндірді.

Балама жолдар

Shell-тің басқа олефин қолданбасында циклододекатриен ішінара циклододеценге гидрогенизацияланады, содан кейін терминал сызықтық ашық тізбекті диенге этенолизге ұшырайды. Бұл процесс әлі де Essar Stanlow мұнай өңдеу зауытында қолданылып келді, бірақ ауыр жарылыс және өрт 2018 жылы зауыт пен оның алкогольдік бөлімшелерін жабуға әкелді.