Кіріспе
Етқоректілер түрлері Жалпы генета (Genetta genetta) - Африканың жергілікті шағын вивебридтер, олар оңтүстік-батыс Еуропаға әкелінді. Сахарадан солтүстікке қарай, саванна аймақтарында Сахарадан оңтүстік Африкаға дейін және Арабия, Йемен және Оман жағалауында кең таралған. IUCN Қызыл тізімінде ең аз қамтылған деп саналады. Оның иығынан құйрығының түбіне дейін түкті, құйрығының ұшы ақ, артқы аяқтары қара түсті. 2019 жылы Португалияның оңтүстігінде меланисттік жеке тұлға тіркелді.
The common genet (Genetta genetta) is a small viverrid indigenous to Africa that was introduced to southwestern Europe. It is widely distributed north of the Sahara, in savanna zones south of the Sahara to southern Africa and along the coast of Arabia, Yemen and Oman. It is listed as Least Concern on the IUCN Red List. It has an erectile crest of hair from the shoulder to the base of the tail, a white tail tip and black hind feet. A melanistic individual was recorded in 2019 in southern Portugal.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Солтүстік Африкада ортақ генетикалық ортақ Жер Ортоңқы теңізінің батыс жағалауында және батыста Сенегал мен Мавританиядан бастап, Сахарадан оңтүстікке қарай Саванна аймағында, шығыста Сомали мен Танзанияға дейін кең жолақта кездеседі. Арабия түбегінде Сауд Арабиясының, Йемен мен Оманның жағалау аймақтарында тіркелді. Тағы бір үздіксіз популяция Оңтүстік Африкада, оңтүстік Анголадан Замбия, Зимбабве мен Мозамбикке дейін мекендейді. Ол үңгірлері бар таслы жерлер мен тығыз бұталы жерлер сияқты мол баспана беретін жапырақты және мәңгі жасыл мекендердің кең ауқымында тұрады, сонымен қатар елді мекендер мен ауыл шаруашылығы жерлеріне жақын келеді. Ал Ливия, Мысыр және Замбияда сирек кездеседі. Кейп провинциясында және Фри-Стейт провинциясындағы Кваква ұлттық паркі. Бұл жануарлар Жер ортасы аймағына шамамен 1000-1500 жыл бұрын Магрибтен жартылай үй жануарлары ретінде әкелінді. Ол Пиреней түбегінен Балеар аралдарына және Францияның оңтүстігіне дейін тарады. Еуропадағы оның аумағы тарихи тұрғыдан Луара және Рона өзендерімен шектеледі деп саналады, олар солтүстікке және шығысқа қарай оның кеңейуіне кедергі келтіреді деп есептелді; Францияның оңтүстік-батысынан тыс кездесетін үлгілер, осының салдарынан, көбейіп келе жатқан популяциялардың белгілері емес, тұтқыннан қашып шыққандар деп саналды. Алайда, Рондан шығысқа қарай генеттер тіркелді. Осыған байланысты және олардың дәстүрлі аймағының шетінде үлкен тұқымдық популяциялардың болуынан, транс-рондан үлгілері қалаларда салынған көпірлерді пайдалана отырып, өзеннен өткен үлгілерден тараған қалыптасқан популяцияларды білдіреді деп есептеледі. Кейбір кездескен көріністер Италияның шығысына дейін тіркелген, онда Пьемонт аймағының таулы аймақтарында және Аоста аңғарында бірліктер байқалды. Швейцария, Германия және Нидерландыда байқалған адамдар әлі де қашып кеткен немесе тұтқыннан босатылған деп саналады. Оңтүстік-батыс Еуропада ол емен мен қарағай ормандарында өседі, сонымен қатар зәйтүн бақшаларында, жағалау аймақтарында, күл бақшаларында, таслы жерлерде және бұталық жерлерде өмір сүреді. Ол ашық жерлерде, батпақтарда және дәнді дақылдар егілетін жерлерде сирек кездеседі. Су ағыстары бойында мол болғанына қарамастан, судың болуы маңызды деп саналмайды. Ол тынығу орындары ретінде шатырда қалың жапырақты ағаштар мен көтерілуші өсімдіктер өскен қалың бұталарды пайдаланады. Солтүстік аймақтарда ол төменгі биіктіктегі, жоғары температуралы және аз жауын-шашынды жерлерді жақсы көреді. Испанияның орталық бөлігіндегі Мансанарс саябағында ол көбінесе көптеген тау-тасты және бұталы жерлерде тіршілік етеді. Ол елді мекендерге жақын орналасуды қабылдай алады. Жалпы генети мен орман тышқаны бір тіршілік ортасы мен нишаларды, атап айтқанда Жерорта теңізі ормандарын бөліседі. Шығыс Судан саваннасында 2015 және 2018 жылдар аралығында жүргізілген зерттеулер кезінде шекарадан тыс Диндер-Алаташ қорғалған аумағы кешенінде тіркелді. Солтүстік Эфиопияда ол таулы Дегуа Тембиен ауданында тіркелді.
Экология және мінез-құлық
Жалпы гендер жалғызбасты болады. Ересектер түнгі және кешкі уақытта әрекет етеді, олардың белсенділігі күн батудан кейін және күн шықпай тұрып жоғары болады; жасөспірімдер күндіз белсенді болуы мүмкін. Олар күндіз ағаштардың қуыстарында немесе бұталардың арасында демалады және жиі сол демалыс орындарын пайдаланады. Оңтүстік Испанияда ересектер үйде орташа есеппен шамамен 2 - 3 адам тұрады. Аталық және аналық диапазондар бір-бірімен жабысады, бірақ бір жынысты мүшелер жоқ. Солтүстік Испанияда үш әйелдің үй-жайлары шамамен екіден екіге дейін болды Солтүстік-шығыс Испанияда жүргізілген зерттеу барысында еркектер түнде әйелдерге қарағанда белсендірек екені анықталды, өйткені олардың мөлшері үлкен, бұл еркектердің физиологиялық қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін энергияға деген қажеттіліктері үлкен екенін көрсетеді. Әйелдер әдетте салмағы аз және жалпы белсенділігі төмен. Әйелдердің үй аймақтары еркектерге қарағанда кішірек. Ер адамдарда орташа жылдық мекендеу аумағы - 0,7 мың, ал әйелдерде - 0,8 мың. Ер адамдарда барлық маусымда мекендеу аумағы үлкен болса, ерлер мен әйелдер арасындағы айырмашылықтар қыс мезгілінде аса айтарлықтай. Олардың мекендеу аймағы көктемде сәл кеңейеді, өйткені олар түнгі уақытта ғана емес, жұп іздеуде де белсендірек. Олардың белсенділігі артып, қажетті азық-түлік алу үшін көбірек күш-жігер қажет етеді. Еркек пен әйелдің екеуі де үйлерінде иіс таниды. Аналық балықтар өз аумағын иіс бездері арқылы белгілейді. Аталықтары аналықтарына қарағанда жиірек белгілейді, көбінесе иіс бездерін пайдаланбай, несеппен бүркіп, негізінен көбейту маусымында жасайды. Екеуінің де жырлау белгілері басқа гендердің репродуктивті және әлеуметтік мәртебесін анықтауға мүмкіндік береді. Жалпы генеттер де өз аумақтарының шетінде орналасқан белгілі бір латриналарда дефекация жасайды және басқа иіс белгілеріне ұқсас функция атқарады. Сонымен қатар, ол қызыл алабұға (Sciurus vulgaris) мен сопая (Eliomys quercinus) -ге жем болады. Генеттер олжаларын иіс арқылы анықтайды, ал мысықтар сияқты, мойыннан тістеп өлтіреді. Кішкентай кеміргіштерді артқы жағынан ұстап, басын шауып өлтіреді, содан кейін басын жейді. Испанияда жалпы генеттер паразиттік құрттар, сондай-ақ құйрықтар, бөренелер мен құрттардың жұқтыруынан зардап шегуі мүмкін. Жалпы генеттерде фтираптерлік Eutrichophilus genettae және Lorisicola (Paradoxuroecus) genettae те кездеседі. Африкадағы жыртқыш жануарларға африкалық барс, сервал, каракал, бал барс және ірі құсқұстар жатады. Сонымен қатар, қызыл түлкі мен еуразиялық қазқаз да жыртқыш болып табылады.
During a study in northeastern Spain, males have been found to be more active than females at night because of their greater size, which indicates that males have greater energy requirements to satisfy their physiological needs. Females typically weigh less, and they have been found to be less active overall. Females' home ranges are also smaller than those of males. Males had a mean annual home range of , and females of While males have larger home ranges in all seasons, the differences between males' and females' territories are most significant during the winter. Their home ranges are slightly larger during the spring because they are more active, not only nocturnally, but in seeking a mate. Because of their increased activity, they require more energy and are more active to acquire the necessary sustenance. Both male and females scent mark in their home ranges. Females mark their territory using scent glands on their flanks, hind legs, and perineum. Males mark less frequently than females, often spraying urine, rather than using their scent glands, and do so primarily during the breeding season. Scent marks by both sexes allow individuals to identify the reproductive and social status of other genets. Common genets also defecate at specific latrine sites, which are often located at the edge of their territories, and perform a similar function to other scent marks. It also preys on red squirrels (Sciurus vulgaris) and dormice (Eliomys quercinus). Genets locate their prey primarily by scent, and kill with a bite to the neck, like cats. Small rodents are captured by the back and killed with a bite at the head, then eaten starting with the head. In Spain, common genets can suffer from infestation of parasitic worms as well as ticks, fleas and lice. Common genets also host the phthirapteran Eutrichophilus genettae and Lorisicola (Paradoxuroecus) genettae. In Africa, predators include African leopard, serval, caracal, honey badger, and large owl species. Potential predators are also red fox and Eurasian goshawk.
Қауіптер
Жалпы генетикалық жүйелерге үлкен қауіп төндірмейтіні белгілі емес. Солтүстік Африка мен Оңтүстік Африканың кейбір жерлерінде оларды терісі үшін аңғарып жатады. Португалияда олар жыртқыш аңдар тұзағына түсіп қалады. Ибицада урбанизация мен инфрақұрылымның дамуы тіршілік ортасының жойылуына және бөлшектелуіне әкеледі.
Таксономия
Виверра генетта - 1758 жылы Карл Линней ұсынған ғылыми атау. Жалпы генеттің 30-дан астам түр-тұқымы сипатталған. Келесілер жарамды деп саналады: G. g. senegalensis (Fischer), 1829 Сахара түбегіндегі Африка G. g. dongolana (Hemprich and Ehrenberg), 1832 Arabia Genetta felina зоологиялық коллекциядағы 5500 Viverrinae үлгілерін салыстырған морфологиялық диагноздарға негізделген түр ретінде қайта жіктелді. Басқа виверридтермен бірге генеттер тірі етқоректілердің қатарында, морфологиялық тұрғыдан олар бүкіл тәртіптің жойылған жалпы ата-бабасына ең жақын деп саналады.
G. g. senegalensis (Fischer), 1829 – sub Saharan Africa
G. g. dongolana (Hemprich and Ehrenberg), 1832 – Arabia
Genetta felina has been reclassified as a species based on morphological diagnoses comparing 5500 Viverrinae specimens in zoological collections. Along with other viverrids, genets are among living carnivorans considered to be the morphologically closest to the extinct common ancestor of the whole order.