Кіріспе

Фрэнсис Фукуяманың кітабы Америка жол қиылысында: демократия, билік және неоконсервативті мұра - Фрэнсис Фукуяма жазған 2006 жылғы кітап. Бұл кітапта неоконсервативтіліктің тарихы қысқаша қарастырылады, оның негізгі қағидалары мен саяси әсерлеріне ерекше назар аударылады. Фукуяма Буш әкімшілігін қолдауға негіздемелерін және оның қателіктерін айтып береді. Фукуяма Иракқа шабуыл жасау нашар жоспарланған және ұйымдастырылған деп, Джордж Буш әкімшілігі соғыстан кейін жаңа демократия құру үшін қажетті әлеуметтік құрылысты бағаламағанын айтады. Фукуяма неоконсервативтілікті қоршап тұрған дау-дамайларды атап өтіп, оның қалай дамып, енді қолдай алмайтындығын сипаттайды. Ол неоконсервативизмді "салқын соғыс" аяқталғаннан кейін төрт жалпы қағидаға ие деп сипаттауға болады деп болжайды: Режимдердің ішкі сипаты маңызды және сыртқы саясат либералды демократиялық қоғамдардың терең құндылықтарын көрсетуі керек деген сенім. Американың күшін адамгершілік мақсаттарда қолданған және пайдалана алатынына сену, АҚШ халықаралық істерге араласып отыруы керек. Әлеуметтік инженерияның амбициялық жобаларына деген сенімсіздік. Халықаралық құқық пен институттардың заңдылығы мен тиімділігіне күмәнмен қарау, қауіпсіздік пен әділдікке қол жеткізу. Кітаптың соңында Фукуяма халықаралық саясаттың жаңа тәртібін ұсынады, әлем өзінің қазіргі институттарында өзгерістерге мұқтаж екенін айтады, ол көпжақтылық деп атағанды қолдайды.

Неоконсервативті мұра

Бұл бөлімде Фукуяма неоконсерватизмнің зияткерлік тамырына және оның кейінгі дамуына сүйенеді. Біріншіден, Фукуяма "неоконсерваторлар және олардың Буш әкімшілігін қолға түсіргені туралы" "көптеген ақпарат таралды" деп талқылайды. Автордың айтуынша, барлық жан-жақты заговор теориялары Ирак соғысының көптеген саяси қарсыластары, мысалы, Элизабет Дрю бастаған. Фукуяма Буш әкімшілігінің көптеген неоконсерваторларының еврей болғаны, мысалы, Вольфовиц пен Фейт сияқты көптеген сыншылардың Иракқа шабуыл жасау Израильдің мүддесіне сай болды деп сендіргенін, ал басқалары қозғалыстың басты шабыт көзі болған Штраустың "асыл өтірік" идеясын қорғағанын және элиталарға қоғамдық мүдде үшін өтірік айтуға рұқсат етілгенін, бұл неоконсерваторлар, осы ойлауға сәйкес, Ирак пен жаппай қырып-жою қарулары жағдайында. Фукуяма мұның бәрі дұрыс емес екенін және неоконсервативтің бірнеше американдық дәстүрлерге қатты тамырланғанын және қозғалыстың өзінде идеялардың әртүрлілігі болғанын айтады. Ол қозғалыстың тамырын атап, сипаттайды: Сити колледж: 1930 жылдан 1940 жылдардың басына дейін Сталинге қарсы солшылдықтың негізінен еврей Нью-Йорк зиялыларының тобы CCNY-ге қатысты. Олардың қатарында Ирвинг Кристол, Сеймур Мартин Липсет, Дэниел Белл, Натан Глейзер және тағы басқалар бар. Олар ақырында коммунизмге қарсы болды, өйткені олар "нағыз социализм" оның идеалистік мақсаттарын мүлдем әлсіреткен, қаламаған салдары бар жәндікке айналды" деп түсінді. Сталиндік террордың ашылуы және Американың Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысуы, бұл капиталистік АҚШ-тың өз күшін моральдық мақсаттар үшін қолдана алатынын дәлелдеді, оларды саяси оңға қарай жылжытты. The Public Interest: Ирвинг Кристол мен Дэниел Белл (жақын арада Натан Глейзермен алмастырылды) құрған журнал, 1960 жылдары Вьетнам соғысына наразылық білдірген студенттік радикалдар арасында Жаңа солшылдық пен Контрмәдениет танымал болған кезде Джеймс К. Уилсон, Мойньхан және Чарльз Мюррей сияқты көптеген үлескерлерді тартты. Олар Ұлы қоғам сияқты бастамаларды қолдады және көбінесе Солтүстік Вьетнам мен Куба сияқты коммунистік режимдерге жанашырлық танытты, дейді Фукуяма. Бұл авторлар ауқымды әлеуметтік инженерияны сынға алды және ақыр соңында ішкі саясат пен 1996 жылғы Жеке жауапкершілік пен жұмыс мүмкіндіктерін келісу туралы заң сияқты әл-ауқат реформаларына үлес қосты. Фукуяма Буш әкімшілігінің адамдары мен саясатына тікелей әсері аз екенін және Штраустың: text= Егер сіз Дик Чейниден, Дональд Рамсфелдтен немесе президент Буштың өзінен Лео Штраустың кім екенін сұрасаңыз, сіздер, мүмкін, бос қарамақсыз. Штраустың ықпалы туралы идея тек қорғаныс министрінің орынбасары Пол Вулфовиц Штраустың және оның шәкірті болған Аллан Блумның қысқа уақыт бойы оқығандықтан таралды. Бірақ Вулфовиц өзін Штраустың қорғауында деп ешқашан санамады, ал оның сыртқы саясатқа деген көзқарасына басқа ұстаздар, әсіресе Альберт Вулстеттер қатты әсер етті. Штраустың кейінгі ұрпақ студенттері оның ой-пікірлерін саясатты белгілеу немесе әлеуметтік-саяси мәселелерде ұстаным алу үшін түсіндіруге тырысты. Осылайша ол неоконсервативті қозғалысқа "заманауи либералды демократияның әлсіздігі туралы терең түсінік берді". Бірақ, Фукуяма, терең түсінік Буш әкімшілігін демократияға көшудің қиындықтары туралы ескерткен болар еді, өйткені бейресми әдеттер де негізгі рөл атқарады. Ол РАНД корпорациясында жұмыс істеді, кейін Чикаго университетінде профессор болды. Оның екі басты мәселесі бар еді: 1) кеңейтілген қорқыту, яғни минималды ядролық қорқыту жеткіліксіз, сондықтан екінші соққы мүмкіндіктеріне ие болу үшін қосымша инвестициялар қажет болды; 2) ядролық қаруды тарату және 1968 жылғы ядролық қаруды таратпау туралы келісімге күмәндану, ол азаматтық мақсатта уранды байыту құқығын сақтады, ал оның пікірінше, азаматтық және әскери мақсаттар арасында нақты айырмашылықты іс жүзінде жасау мүмкін емес. Осы екі алаңдаушылық пен оның көзқарастары оны МАД-ға күмәнмен қарауға итермеледі және ол қарсы күштер сценарийінде Кеңес Одағы саяси мақсаттар үшін үлкен құрбандықтарға дайын болуы мүмкін екенін, осылайша қорқытуды елемеуді дәлелдеді. Фукуяма бұл көзқарастар 1980-ші жылдардағы Рейган доктринасына енгізілгенін айтады. Неоконсерваторлар, әдетте, саяси реализмге қарсылық білдірді, мысалы, 1970-ші жылдары Генри Киссинджер КСРО-мен "детанцияны" жасауға тырысқан, деп жазады Фукуяма. Реалистер жалпы алғанда коммун�...

Американың ерекшелігі мен халықаралық заңдылық

Автор "Американың ерекшелігі" проблемасына назар аударады, бұл АҚШ-тың орталықшылдық түрі, бұл Буш әкімшілігін әлемдік қоғамдық пікірге және халықаралық жүйедегі антиамериканизмге соқыр етті, деп жазады Фукуяма.

Әлеуметтік инженерия және даму проблемалары

Фукуяма неоконсервативтің екі негізгі қағидаты саяси және экономикалық даму саласында соқтығысуы мүмкін деп санайды: бір жағынан, неоконсерваторлар режимнің ішкі сипаты туралы алаңдайды, сондықтан демократияны насихаттау және адам құқықтарын қорғау сыртқы саясатта маңызды мәселе болып табылады (саяси реалистерден айырмашылығы); екінші жағынан, үлкен ауқымды әлеуметтік инженерияда қауіп бар, ол нәтижесінде күтпеген салдарларға әкелуі мүмкін. Фукуяма ішкі саясат саласында Джеймс Уилсон сияқты неоконсерваторлар кең ауқымды әлеуметтік бағдарламалар туралы ескертті, ал Буш әкімшілігі бұл принципті сыртқы саясатта да қолдана білуі керектігін айтады. Фукуяма Дик Чейнидің сұхбатын келтіреді, онда вице-президент: "Бізге сонда 100 мың әскер қажет, соғыс аяқталғаннан кейін, бұл дұрыс деп ойламаймын, мен шынымен бізді азат етушілер ретінде қарсы алатынына сенемін". Президент Джордж Буш өзінің бір сөзінде демократиялық қалаулар жалпы адамзаттың жалпы қалауы екенін айтты, бірақ Фукуяма мұны өзінің "Тарихтың соңы" деген тезисіне қарсы қойып, ескертеді: "Біреудің айтуынша, жалпы адамзаттың төрешіліктен арылу және өркендеген либералды демократиядағы өмірдің тартымдылығына жалпы адамзаттың қалауы бар. Мәселе уақыт аясындағы. Біріншіден, ғасырлар бойы дамыған либералды демократияның кең таралуы туралы айту - мен өзім бұрын-соңды қатты айтқан болатынмын - бұл бір нәрсе, ал екінші жағынан, демократия немесе өркендеу белгілі бір қоғамда белгілі бір уақытта пайда болуы мүмкін. Институттар деп аталатын белгілі бір маңызды аралас айнымалылар бар (). Демократиялық өзгерістер мен саяси дамуды зерттеудің бір сабағы бар болса, ол институттарды құру өте қиын". Неоконсерваторлар жалпы дамуды елемеді және қорғанысқа тым көп мән берді.

Экономикалық даму

Автор 1940-шы жылдардағы Гаррод Домардың өсу моделімен бастап, 1980-90-шы жылдардағы ықпал мен экономикалық ортодоксальділік үшін суық соғыс күресінен бастап, 2000-шы жылдардағы даму туралы, әсіресе институттарға қатысты (оның 2011 жылғы "Саяси тәртіптің шығу тегі: адамзаттық дәуірден француз төңкерісіне дейінгі" және 2014 жылғы "Саяси тәртіп пен саяси ыдыраған кезең: өнеркәсіптік төңкерістен демократияның жаһандануына дейін" кітабында қарастыратын тақырыбы) және институционалдық экономика туралы әңгімелейді.

Саяси даму

Саяси даму, институттардың құрылуы мен дамуы туралы пікірталас.

Дүниежүзілік тәртіпке арналған институттарды қайта қарау

Бұл мақалада автор халықаралық институттар туралы: олардың маңыздылығы, күрделілігі мен әртүрлілігі және көп институттық әлемдік тәртіпке қарай дамуы туралы айтады.

Американың сыртқы саясатының басқа түрі

Мұнда Фукуяма АҚШ-тың сыртқы саясатын әскерден арылтуды, жаһандық жихадизмге қарсы қарсы көтерілісшілдік науқанын ("IV дүниежүзілік соғыс" немесе әскерилендіру риторикасына қарағанда), жақсы басқаруды қолдауды ұсынады және Ото фон Бисмарк АҚШ-қа күш көрсету мен халықаралық заңдылық арасындағы жақсы тепе-теңдікті қаласа, жақсы илхам болады деп ұсынады.

Жариялану тарихы

Йель университетінің баспасы, 2006, қатты қаптама.