Кіріспе
Тұқымды бұталардың түрі
Түрлер жәшігі
| кескін = Ephedra distachya (қоңырақтарымен) 2011 1.jpg
| мәртебесі = LC
| мәртебе жүйесі = IUCN3.1
| туысы = Ephedra
| түрі = distachya
| авторы = L.
| синонимдер сілтемесі = Оның жергілікті аттарының бірі – somlatha. Ephedra distachya бекіген және тұрақты, үздіксіз өсімдік жамылғысы бар сұр құм төбелерінде өседі.
Speciesbox
| image = Ephedra distachya (with cones) 2011 1. jpg
| status = LC
| status system = IUCN3.1
| genus = Ephedra
| species = distachya
| authority = L.
| synonyms ref = Its local names include somlatha. Ephedra distachya lives on grey dunes which are fixed and stable sand dunes that are covered in continuous vegetation.
Кіші түрлер
Ephedra distachya subsp. distachya – Орталық және Оңтүстік Еуропа, Оңтүстік-Батыс және Орталық Азия
Ephedra distachya subsp. helvetica (C. A. Мей.) Аш. & Graebn. – Швейцария, Франция, Италия, Словения, Австрия.
Ephedra distachya subsp. helvetica (C. A. Mey.) Asch. & Graebn. – Switzerland, France, Italy, Slovenia, Austria
Тарих
Эфедра – гнетофиттер деп аталатын өсімдіктер тобының бір бөлігі. Бұл өсімдіктер соңғы 100 миллион жыл ішінде көтеріңкі өзгеріске ұшырамаған, және ежелгі өсімдік әлемінің қалдықтары саналады. Эфедраның жапырақтары өте ұсақ, қабықша тәрізді болады. Гнетофит жапырақтары гүлді өсімдіктердің жапырақтарынан тәуелсіз дамыған. Эфедра эфедрин алкалоидін өндіреді, ол жәндіктердің дене температурасын реттеуіне кедергі келтіреді және жәндіктердің нейротрансмиттерлеріне де әсер ете алады. Бұл өсімдіктің жапырақ жейтін жәндіктерден қорғану тәсілі болуы мүмкін.
Қолданылуы
Эфедра дистахиясы жіті бұлшықет және ревматикалық ауруларды басу үшін (оны көлікшілердің шайы деп те атайды), стимулятор ретінде және Аюрведада жүрек тониктерінің құрамында қолданылады. Кейде ол Авеста мен Риг Ведада сипатталған, зороастризм және индуизмнің ежелгі қасиетті мәтіндеріндегі аңызғы сома дәрісімен теңестіріледі. Оның кептірілген бұтақтарынан эфедрин алкалоиды алынып, көбінесе астманы бақылау үшін стимулятор ретінде қолданылады. Бұл затты 1885 жылы Нагайоши Нагай өсімдіктен бөліп шығарған. Өсімдіктің барлық бөліктерінде 3%-ға дейін эфедрин кездеседі.
Жанама әсерлер
Эфедраның көп пайдалары болғанымен, оның қосымша әсерлері ұйқының бұзылуы және жүрек соғысының тез болуы.